IV SA/Wa 1105/05

IV SA/Wa 1105/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka
Krystyna Napiórkowska
Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie WSA Krystyna Napiórkowska, WSA Alina Balicka, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2005 r. -
Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzja z dnia [...] kwietnia 2005 r., po rozpatrzeniu wniosku J. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własna decyzję z dnia [...] marca 2005 r. umarzającą na podstawie art. 105 kpa postępowania o unieważnienie przyjęcia na rzecz Państwa nieruchomości stanowiącej jezioro położone we wsi R., powiat [...], województwo [...].
W uzasadnieniu podano, że podstawa przejęcia nieruchomości, stanowiącej położone jezioro [...] o pow. 25,98 ha stanowiącego własność J. i H. B. był art. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 30 maja 1962 r. o prawie wodnym (Dz. U. Nr 34, poz. 158). Prowadzenie postępowania w tej sprawie jest bezprzedmiotowe, bowiem jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 listopada 1971 (III CZP 28/71) sprawy o własność wód i związanym z nimi gruntów podlegają rozpoznaniu przed sądami powszechnymi, a nie w postępowaniu administracyjnym. Z tej też przyczyny postępowanie z wniosku J. N. należało umorzyć.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. N. podniosła, że w piśmie z dnia 20 lipca 2004 r. występowała żądaniem udzielenia jej pełnej informacji odnośnie przejęcia na Skarb Państwa nieruchomości, stanowiącej byłą własność jej rodziców - J. i H. B., położonej we wsi ruda i odniesienie się do prawomocnej decyzji PWRM w B. z dnia [...] września 1967 r. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji (Dz. U. Nr 112, poz. 1198).
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2005 r.
Przede wszystkim należy przypomnieć, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek, obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokładne ustalenie treści żądania, które wyznacza ... sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem, a jego treść określa stosowna norma prawa materialnego lub norma prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania.
W orzecznictwie wielokrotnie podkreślono, że jeśli charakter pisma budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Sprecyzowanie żądania w razie wątpliwości należy do strony, a nie do organu. Strona postępowania administracyjnego nie ma bowiem oczywiście obowiązku powoływania się na jakiekolwiek przepisy, zaś to organ administracji z mocy art. 9 kpa ma obowiązek wznawiania nad tym, aby skarga nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu ma obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu ma udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999, I SA/Łd 1592/97, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 24 lipca 2004r, IV SA 1091/99 z dnia 20 lipca 2004 r. LEX nr 78924).
Wniosek z dnia 20 lipca 2004 r. złożony w niniejszej sprawie przez skarżącą nie precyzował owego żądania, chociaż z treści wynika, że skarżąca domagała się udokumentowania zasadności przejęcia na rzecz Skarbu Państwa bez odszkodowania połowy nieruchomości położonej we wsi R., stanowiącej własność J. i H. B. Organ nie wyjaśniając, o co chodzi we wniosku wydał w dniu 16 marca 2005r. rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania przesądzając bezpodstawnie, iż skarżąca domagała się wydania decyzji w przedmiocie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.
Z niezrozumiałych względów Minister rozpoznając wniosek z dnia 29.03.2005r J. N. o prawne rozpatrzenie sprawy, utrzymał wcześniejszą wadliwą decyzję o umorzeniu postępowania, mimo że skarżąca wyraźnie sprecyzowała, że jej uprzedni wniosek obejmował żądanie udzielenia pełnej informacji w sprawie przejęcia spornej nieruchomości przez Skarb Państwa w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 118).
Również w skardze J. N. powtórzyła, iż od Ministra we wniosku z dnia 20 lipca 2004 r. domagała się wyjaśnienia kwestii przejęcia nieruchomości w trybie wymienionej powyżej ustawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ naczelny powinien wyjaśnić treść złożonego przez skarżącą wniosku i w trybie art. 64 § 2 kpa wystąpić do strony o sprecyzowanie jej intencji i czego się w istocie domaga.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności przewidziane w art. 105 § 1 kpa.
Stosownie do treści tego przepisu organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wtedy, gdy brak jest przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brakuje któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego /B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydaw. C.H. Beck Warszawa 2000, s. 426 i in.).
Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy istniały podstawy do wydania rozstrzygnięcia załatwiającego wniosek strony skarżącej pozytywnego czy też negatywnego jest prawnie niedopuszczalne i stanowi istotne naruszenie art. 105§1 kpa
Mając na względzie, iż stwierdzone uchybienia przepisów prawa procesowego - art. 7, 9, 77 § 1 art. 61 § 1, art. 64 § 2 i art. 105 § 1 kpa - mogły mieć wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. C ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał za konieczne uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2005r.
Przy prawnym rozpatrywaniu sprawy organ rozpatrzy wniosek skarżącej zgodnie z jej żądaniem w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji (Dz. U. Nr 112 , poz. 1198).