IV SA/Po 890/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący R. i Z. Ś. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Mosinie z dnia 30 czerwca 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów części wsi Daszewice. Kwestionowali oni zapisy planu dotyczące § 13 ust. 2 oraz § 46 ust. 1 pkt 71, a także załącznika graficznego w zakresie drogi 71KDW na działce nr 263/12. Zarzucali naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, wskazując na nadmierne ograniczenie prawa własności, brak wyważenia interesu prywatnego i publicznego oraz ingerencję w prawo własności poprzez wyznaczenie drogi wewnętrznej, która uniemożliwia zabudowę działki zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. Gmina Mosina wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że działka skarżących jest przeznaczona pod zieleń krajobrazową, drogi wewnętrzne i zabudowę mieszkaniową, a droga 71KDW stanowi alternatywny dojazd i pełni funkcję oddzielającą tereny zabudowy od terenów zielonych wzdłuż cieku wodnego. Sąd uznał skargę za dopuszczalną, ale niezasadną. Stwierdził, że władztwo planistyczne gminy obejmuje kompetencję do kształtowania sieci komunikacyjnej, w tym dróg wewnętrznych, a ingerencja w prawo własności skarżących była uzasadniona potrzebami układu komunikacyjnego i interesem publicznym. Sąd podkreślił, że przepisy planu miejscowego kształtują sposób wykonywania prawa własności, a wyznaczenie drogi wewnętrznej nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego ani naruszenia konstytucyjnych zasad ochrony własności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia władztwa planistycznego gminy, możliwość wyznaczania dróg wewnętrznych na prywatnych nieruchomościach, granice ingerencji w prawo własności w procesie planowania przestrzennego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie uchwalenia planu. Wartość precedensowa może być ograniczona przez szczegółowe okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyznaczenie drogi wewnętrznej na działce właściciela w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ograniczające możliwość zabudowy, stanowi naruszenie prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyznaczenie drogi wewnętrznej na działce właściciela w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ograniczające możliwość zabudowy, nie stanowi naruszenia prawa własności, jeśli jest uzasadnione potrzebami układu komunikacyjnego i interesem publicznym, a ingerencja nie narusza istoty prawa własności ani zasad proporcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że władztwo planistyczne gminy obejmuje kompetencję do kształtowania sieci komunikacyjnej, w tym dróg wewnętrznych. Wyznaczenie drogi wewnętrznej na działce skarżących, choć ograniczyło możliwość zabudowy, było uzasadnione potrzebami układu komunikacyjnego i interesem publicznym, nie naruszając przy tym istoty prawa własności ani zasad proporcjonalności.
Czy gmina może wyznaczyć drogę wewnętrzną na prywatnej nieruchomości w celu uniknięcia kosztów związanych z wykupem gruntu pod drogę publiczną?
Odpowiedź sądu
Tak, gmina może wyznaczyć drogę wewnętrzną na prywatnej nieruchomości w ramach swojego władztwa planistycznego, jeśli służy to realizacji uzasadnionych celów publicznych, takich jak zapewnienie odpowiedniego układu komunikacyjnego, a ingerencja w prawo własności jest proporcjonalna i nie narusza jego istoty.
Uzasadnienie
Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że przeznaczenie fragmentu działki pod drogę wewnętrzną zostało dokonane z nadużyciem władztwa planistycznego. Argumentacja o dążeniu do uniknięcia kosztów wykupu gruntu pod drogę publiczną nie przekonała sądu, który uznał, że ingerencja była niezbędna z punktu widzenia pożądanego układu komunikacyjnego.
Przepisy (20)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 1 § 2 pkt 7,9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 4 § 1-2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 10
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 62 § 1 pkt 1-2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 65 § 1 pkt 2, ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 17 § 2
P.p.s.a. art. 52 § 1-4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów Konstytucji RP, w tym art. 7, 21 ust. 1, 31 ust. 3, 64 ust. 3 poprzez nadmierne ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości, nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności, brak wyważenia interesu prywatnego i publicznego, niezgodność z zasadą równości i proporcjonalności. • Przekroczenie granic władztwa planistycznego, naruszenie zasady proporcjonalności i nadmierna ingerencja w prawo własności. • Brak uwzględnienia przy tworzeniu planu istniejącego układu komunikacyjnego. • Usytuowanie drogi wewnętrznej 71KDW na nieruchomości skarżących, gdy nie jest ona konieczna dla zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla działek sąsiednich. • Gmina miała na celu uniknięcie dodatkowych kosztów z wykupem nieruchomości pod drogi publiczne. • Droga wewnętrzna 71KDW pozbawia skarżących prawa do odszkodowania za ewentualne wywłaszczenie terenu pod drogę publiczną. • Gmina nie uwzględniała interesów ekonomicznego i własności skarżących. • Ustanowienie przebiegu drogi 71KDW na działce skarżących jest próbą obejścia przepisów przyznających rekompensatę właścicielom gruntów za utratę prawa własności.
Godne uwagi sformułowania
Władztwo planistyczne jako kompetencja do przyjmowania rozwiązań planistycznych zgodnych z interesem jednostki samorządowej dotyczy także rozstrzygnięć dotyczących systemu komunikacji drogowej. • Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby kwestionowane skargą rozwiązanie planistyczne, tj. ustalenie przebiegu drogi wewnętrznej 71KDW uznać za nieuzasadnioną oraz niezgodną z zasadą równości i proporcjonalności ingerencję w prawo własności do nieruchomości obejmującej działkę nr 263/12. • Ingerencja w prawo własności skarżących była niezbędna z punktu widzenia pożądanego układu komunikacyjnego dla obsługi działek położonych przy drodze wewnętrznej 70KDW.
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący
Sebastian Michalski
sprawozdawca
Józef Maleszewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia władztwa planistycznego gminy, możliwość wyznaczania dróg wewnętrznych na prywatnych nieruchomościach, granice ingerencji w prawo własności w procesie planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie uchwalenia planu. Wartość precedensowa może być ograniczona przez szczegółowe okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym tematem budzącym zainteresowanie prawników i właścicieli nieruchomości.
“Droga wewnętrzna na Twojej działce? Sąd wyjaśnia granice władztwa planistycznego gminy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.