IV SA/Po 87/24

IV SA/Po 87/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 916
art. 87a ust. 5, art. 88 ust. 1 pkt 1-3, ust. 4 i 10
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 29 marca 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. P. kwotę 1083 zł (słownie: jeden tysiąc osiemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 1 czerwca 2023 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania M. P., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z 29 marca 2023 r. nr [...] ([...]) o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew.
Zaskarżona decyzja, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Przywołaną wyżej decyzją z 29 marca 2023 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. (dalej jako "Burmistrz" lub "organ I instancji") wymierzył M. P. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za zniszczenie 9 szt. drzew (gat. sosna zwyczajna) o obwodach pni 96 cm, 84 cm, 90 cm, 73 cm, 68 cm, 75 cm, 83 cm, 65 cm i 88 cm, rosnących na działce nr [...], ark. 9, obręb P.. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że po dokonaniu zgłoszenia przeprowadzono dwukrotnie oględziny nieruchomości (w dniach 05.10.2022 r. i 19.10.2022 r.). W toku postępowania ustalono, że na ww. nieruchomości dokonano zniszczenia łącznie 9 drzew poprzez pozbawienie koron. Pozostawione zostały pnie o wysokości ok. 4 m.
Od ww. decyzji organu I instancji M. P. (dalej jako "Skarżąca") złożyła odwołanie. W jej ocenie drzewa zostały usunięte w trybie art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej w skrócie "u.o.p.") – z zamiarem przywrócenia rolniczego użytkowania gruntów.
Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza z 29 marca 2023 r. – przywołaną na wstępie decyzją z 1 czerwca 2023 r. – SKO w uzasadnieniu oceniło, że organ I instancji przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego, zasadnie skorzystał także z dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność usunięcia drzew. Organ zapewnił także Skarżącej udział w każdym etapie postępowania. Przywoławszy treść art. 83 ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 3 oraz art. 87a ust. 5 u.o.p., SKO stwierdziło, że z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, iż drzewa zostały zniszczone, pozbawione korony (na co wskazuje dokumentacja fotograficzna, protokół z oględzin oraz opinia biegłego). Organ II instancji uznał, że Burmistrz prawidłowo ustalił wysokość kary administracyjnej za zniszczenie drzew. W ocenie SKO argument Skarżącej, że drzewa zostały usunięte w celu przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego w oparciu o art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. jest chybiony i nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżąca, w toku postępowania, wskazywała na różne, inne przyczyny usunięcia drzew – w szczególności prośby sąsiadów, ustawienie nowego płotu. Także pismo (datowane na 16.08.2022 r.) informujące o planowanej wycince drzew wpłynęło do urzędu dopiero 11.10.2022 r., tj. tydzień po zgłoszeniu przez osoby trzecie usunięcia drzew. Z powyższych względów organ I instancji zasadnie odmówił tym dowodom i wyjaśnieniom wiarygodności. Zdaniem SKO w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p., gdyż – po pierwsze – w przedstawionym stanie faktycznym nie można jednoznacznie stwierdzić, że drzewa zostały usunięte w celu, o którym mowa w tym przepisie. Sama Skarżąca w toku postępowania informowała o innych, niż rolnicze, celach wycinki drzew. Po wtóre, fakt pozostawienia pni drzew, a w następnym etapie – pniaków z korzeniami w gruncie – jak słusznie wskazał w swej opinii biegły sądowy – nie spowodowało przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Co więcej, nie świadczy o tym także pozostawienie innych przedmiotów na nieruchomości, a także młodych drzew rosnących przy granicy z działką sąsiadującą. W ocenie SKO, aby skorzystać ze zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, grunt rolny po usunięciu drzew i pni powinien nadawać się do rolniczego wykorzystania, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
W skardze na opisaną decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. P. – zarzuciwszy:
1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności przez:
- niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
- zebranie materiału dowodowego w sposób lakoniczny i niewyczerpujący,
- błędną ocenę materiału dowodowego, w szczególności: nieuwzględnienie, że Skarżąca podjęła działania mające na celu przywrócenie gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego, przy czym prace te były wykonywane etapami; uznanie za niewiarygodne wyjaśnień Skarżącej w zakresie przyczyn usunięcia drzew; przyjęcie, że zamiarem Skarżącej nie było przywrócenie gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego,
- nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela,
2. przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego, polegające na dokonaniu oceny stanu faktycznego na zasadzie dowolności, w oparciu o przypuszczenia, a nie fakty, co skutkowało niezasadnym uznaniem, iż nie było podstawy do wyłączenia z uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew,
3. naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. przez jego zastosowanie i uznanie, że doszło do zniszczenia 9 sztuk drzew, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, podczas gdy drzewa zostały usunięte, i to w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego, a prace te były wykonywane etapami,
4. naruszenie art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. przez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że nie było podstaw do usunięcia drzew, podczas gdy usunięcie drzew w niniejszej sprawie nastąpiło w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego, co nie wymagało uzyskania zezwolenia, ani dokonania zgłoszenia o zamiarze ich usunięcia, a w konsekwencji brak było podstaw do wymierzenia kary pieniężnej,
– Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zwrot kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodów z wypisu z rejestru gruntów z 08.12.2023 r. i wydruku wyciągu z księgi wieczystej na fakt rolniczego przeznaczenia działki nr [...] oraz z fotografii tej działki wykonanej wiosną 2023 r. na okoliczność podjęcia działań mających na celu przywrócenie gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego.
W uzasadnieniu skargi jej autorka rozwinęła i umotywowała podniesione zarzuty. W szczególności wskazała, że:
- działka nr [...], z terenu której usunięte zostały drzewa, była wykorzystywana rolniczo przez dziadka Skarżącej, a początkowo także przez jej rodziców, jednak przez około ostatnie 20 lat grunt pozostawał nieużytkowany. Po otrzymaniu gruntu w 2018 r. Skarżąca postanowiła przywrócić grunt do rolniczego użytkowania;
- prace były wykonywane etapami, co nie powinno mieć znaczenia i wpływu na możliwość stwierdzenia, że ostatecznie doszło do usunięcia drzew. Jeszcze w trakcie postępowania przed organem I instancji korzenie i pozostałe resztki drzew zostały wyrugowane, a teren całkowicie oczyszczony ze składowanych na nim drobnych przedmiotów gospodarskich, narzędzi, drewna opałowego, stołu. Następnie ziemia została zaorana. W celu uzdatnienia ziemi po jej zaoraniu, wiosną 2023 r. został zasiany łubin. Następnie teren został ponownie zaorany, a zabieg powtórzono jesienią;
- organ wadliwie oparł się wyłącznie na opinii biegłego, która była wykonywana w momencie, gdy Skarżąca była dopiero w trakcie uprzątnięcia działki z pniaków. To, że na chwilę dokonywania oględzin przez biegłego w gruncie były pniaki oznacza jedynie to, że Skarżąca nie zakończyła przywracania gruntu do celów rolniczych, a nie że sam zabieg usunięcia drzew nie spowodował przywrócenia gruntów co celów rolniczych. Zgodnie z doświadczeniem życiowym proces przywracania zdatności gleby do uprawy jest rozciągnięty w czasie i wręcz niemożliwe jest zrealizowanie tego celu przez samo wycięcie drzew;
- organ nie ustalił, z jakich powodów zostały usunięte drzewa. Na podstawie opinii biegłego organy administracji przyjęły, że pozostawienie pni, a następnie pniaków z korzeniami skutkuje uznaniem, że nie doszło do przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Tymczasem Skarżąca po usunięciu pni podejmowała dalsze czynności mające na celu poprawę struktury gleby i rozpoczęcie upraw (m.in. skrupulatne uprzątnięcie działki i zasianie łubinu celem użyźnienia gleby), co również oznacza przywrócenie gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego;
- Skarżąca nie zaprzecza temu, że poza głównym celem usunięcia drzew w postaci przywrócenia gruntu do użytkowania rolniczego wystąpiły także dodatkowe okoliczności, takie jak skargi sąsiada, zamiar ogrodzenia działki. Okoliczności tych Skarżąca nie ukrywała. Nie były one jednak decydujące, a jedynie utwierdzały Skarżącą w przekonaniu, że podjęta przez nią decyzja o przywróceniu gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego była słuszna.
Następnie, przytoczywszy szereg tez i argumentów bazujących na orzeczeniach sądów administracyjnych odnoszących się do kwestii usunięcia drzew w celu przywrócenia nieużytkowanego gruntu rolnego do użytkowania rolniczego, przywołanych wcześniej w odwołaniu, Skarżąca w konkluzji stwierdziła, że skoro organ dysponował informacją o rolniczym przeznaczeniu działki, a Skarżąca oświadczyła, że usuwa drzewa w trybie art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p., wskazując sposób zagospodarowania gruntu dotychczas nieużytkowanego, zmierzający do utrzymania gruntu we właściwym stanie i zagospodarowania w sposób wynikający z ewidencji gruntów, obowiązkiem organu było umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 22 lutego 2024 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; w skrócie "u.COVID-19"), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., o czym strony zostały powiadomione pismami z 22 lutego 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs4 ust. 1 u.COVID-19 w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 01 czerwca 2023 r. ([...]), utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z 29 marca 2023 r. nr [...] ([...]) o wymierzeniu M. P. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za zniszczenie 9 drzew gatunku sosna zwyczajna na terenie działki nr ewid. [...], ark. mapy 29, obręb P., gmina P..
Materialnoprawną podstawę obu ww. decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916, z późn. zm.; w skrócie "u.o.p."), na czele z jej art. 88 ust. 1 pkt 3.
W myśl art. 88 ust. 1 u.o.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:
1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;
2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;
3) zniszczenie drzewa lub krzewu;
4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa;
5) usunięcie drzewa pomimo sprzeciwu organu, o którym mowa w art. 83f ust. 8, i bez zezwolenia, o którym mowa w art. 83f ust. 16;
6) usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4, lub przed upływem terminu, o którym mowa w art. 83f ust. 8.
Cytowanego ust. 1 nie stosuje się do drzew i krzewów, o których mowa w art. 83f ust. 1 pkt 1-3 i 3b-15 (art. 88 ust. 10 u.o.p.).
Na tle cytowanego art. 88 ust. 1 u.o.p. należy zwrócić uwagę, że wyodrębnia on różne formy ingerencji w zasoby przyrodnicze (drzewa lub krzewy), w zależności od "głębokości" powodowanego uszczerbku w tych zasobach – od najdalej idącej (najgłębszej) ingerencji, w postaci "usunięcia" drzewa lub krzewu, poprzez "zniszczenie" drzewa lub krzewu (które to zniszczenie, w odróżnieniu od usunięcia, nie musi wykluczać zachowania przez drzewo lub krzew żywotności – por. art. 88 ust. 4 u.o.p.), aż po "uszkodzenie" drzewa.
Co w okolicznościach kontrolowanej sprawy szczególnie istotne, przewidziane w analizowanym przepisie kary za poszczególne postaci ingerencji są rozłączne w tym sensie, że wymierza się je za czyn (delikt administracyjny) najpełniej odpowiadający znamionom danej postaci ingerencji (usunięcie / zniszczenie / uszkodzenie). Potwierdza to stanowisko doktryny, w której podkreśla się w szczególności, że delikt z art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. – polegający na zniszczeniu drzew lub krzewów – ma sui generis charakter blankietowy i stanowi uzupełnienie deliktów stypizowanych w art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 oraz 4 u.o.p. (jako, odpowiednio: usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia, usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości oraz uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa). W praktyce przepis art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. będzie bowiem znajdował zastosowanie wówczas, gdy zniszczenia drzew lub krzewów nie będzie można uznać za czyn opisany w art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 lub 4 u.o.p. (por. K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Warszawa 2021, uw. 5 do art. 88).
Zatem podstawową kwestią w kontrolowanej sprawie było ustalenie, czy wskutek działań Skarżącej doszło do uszkodzenia, zniszczenia czy usunięcia przedmiotowych drzew.
Stanowisko organów obu instancji nie jest w tej sprawie spójne. Choć bowiem organy uznały za zasadne wymierzenie Skarżącej administracyjnej kary pieniężnej za "zniszczenie" drzew, to w uzasadnieniach swych decyzji w wielu miejscach dawały wyraz przekonaniu, że ostatecznie doszło do tych drzew "usunięcia".
Niewykluczone, że owa niespójność wynikała w istotnej mierze z faktu, że Skarżąca podejmowała działania wobec przedmiotowych drzew niejako "na raty" (etapami). Najpierw bowiem doprowadziła do pozbawienia tych drzew całych koron, z pozostawieniem pni wysokości ok. 4 m (ustalenia poczynione podczas oględzin w dniu 05.10.2022 r.) – co ówcześnie dawało się jeszcze, prima facie, zakwalifikować jako "zniszczenie drzewa" w rozumieniu przepisu art. 87a ust. 5 u.o.p. (w brzmieniu: "Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa"). Następnie jednak pnie zniszczonych drzew zostały usunięte, z tym że w ziemi pozostały ich karpiny i bryły korzeniowe (ustalenia poczynione podczas oględzin terenowych z udziałem biegłego w dniu 14.11.2022 r.). Wreszcie pismem z 04 stycznia 2023 r. (data wpływu: 05 stycznia 2023 r.) Skarżąca poinformowała organ I instancji o usunięciu również owych pniaków.
W konsekwencji należy stwierdzić, że jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji istniały podstawy do przyjęcia, że doszło nie tyle do "zniszczenia", co wręcz do "usunięcia" przedmiotowych drzew. Ustawa o ochronie przyrody nie definiuje pojęcia "usunięcia drzewa lub krzewu", dlatego należy sięgnąć do reguł znaczeniowych ogólnego języka polskiego. Na ich tle jest zaś jasne, że "usunąć" znaczy, w analizowanym kontekście, tyle co: "sprawić, że coś przestaje istnieć, pozbyć się czegoś, zlikwidować coś" (zob. Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2023; hasło "usunąć – usuwać" w zn. 4).
W rezultacie organy powinny były przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia, czy istniały podstawy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew, a nie za ich zniszczenie. Pierwotny delikt, polegający na "zniszczeniu" drzew poprzez ogołocenie ich z koron, został bowiem "pochłonięty" przez finalne, dalej idące: usunięcie tych drzew.
Z tych względów jako nieprawidłowe, a wręcz niezrozumiałe, należy ocenić stanowisko organów obu instancji, które – mając ewidentnie świadomość, że przedmiotowe drzewa zostały z działki finalnie usunięte – mimo to rozpoznawały i rozstrzygnęły sprawę w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie tych drzew.
W ten sposób, zdaniem Sądu, doszło do niewłaściwego zastosowania w kontrolowanej sprawie przepisu art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. – co słusznie wytknięto w skardze.
Co więcej, nawet w tych działaniach organy nie były do końca konsekwentne, jako że "incydentalnie" rozważyły – w reakcji na argumentację Skarżącej – czy jednak nie doszło do usunięcia drzew w warunkach objętych dyspozycją art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p., a więc w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego.
W ocenie Sądu niedopuszczalne, bo wewnętrznie sprzeczne, jest działanie organów polegające – tak jak w kontrolowanej sprawie – na wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za "zniszczenie" drzew, z jednoczesnym stwierdzeniem w motywach takiego rozstrzygnięcia, że w istocie doszło do "usunięcia" drzew, z tym że nie w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego.
Inna rzecz, że w kontrolowanej sprawie takie stwierdzenie zostało sformułowane przez organy tylko na podstawie części zebranego materiału dowodowego, w dodatku niewszechstronnie rozpatrzonego. Organ I instancji oparł bowiem swe stanowisko w głównej mierze na ustaleniach opinii biegłego, która to opinia (z 18.11.2022 r.) została wykonana – jak trafnie wytknięto w skardze – jeszcze przed uprzątnięciem działki z pniaków. Podobnie organ II instancji jako jeden z argumentów mających przemawiać przeciwko zastosowaniu w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. wskazał na tę opinię biegłego i na stwierdzony w niej fakt pozostawienia pniaków z korzeniami w gruncie. Ponadto SKO wspomniało jeszcze o pozostawieniu na nieruchomości także "innych przedmiotów" – których występowania, zauważmy, nie stwierdził już nawet biegły w swej opinii.
Wszystko to prowadzi do wniosku, że stanowisko organów, iż nieruchomość Skarżącej po usunięciu z niej przedmiotowych drzew nadal nie nadaje się do rolniczego wykorzystania, jawi się jako co najmniej przedwczesne, bo nie oparte na całokształcie ustaleń faktycznych, które uwzględniałyby stan aktualny na dzień orzekania przez organy (odpowiednio: I i II instancji).
Analiza uzasadnień decyzji tych organów pokazuje, że istotne znaczenie dla przyjęcia takiego stanowiska miał fakt wskazywania w toku postępowania różnych przyczyn usunięcia drzew – także innych niż przywrócenie rolniczego użytkowania gruntów. Zdaje sobie z tego sprawę sama Skarżąca, która w skardze starała się oględnie wytłumaczyć, że: "nie zaprzecza temu, że poza głównym celem usunięcia drzew w postaci przywrócenia gruntu do użytkowania rolniczego wystąpiły także dodatkowe okoliczności, takie jak skargi sąsiada, zamiar ogrodzenia działki. Okoliczności tych skarżąca nie ukrywała. Nie były one jednak decydujące, a jedynie utwierdzały skarżącą w przekonaniu, że podjęta przez nią decyzja o przywróceniu gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego była słuszna".
Sąd dostrzega, że stanowisko strony skarżącej było w tym względzie początkowo dość chwiejne i że dopiero w toku postępowania uległo ono swoistej "ewolucji", zakończonej kategorycznym powoływaniem się już tylko na przesłankę z art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. Jednakże, w ocenie Sądu, niezależnie od subiektywnej sfery motywacyjnej Skarżącej, kluczowe znaczenie w kontrolowanej sprawie należy przypisać obiektywnej okoliczności – czy finalnie, według stanu na dzień orzekania przez organy doszło do przywrócenia do użytkowania rolniczego przedmiotowej działki. Ani decyzja organu I instancji, ani zaskarżona decyzji SKO nie dają na to pytanie właściwej odpowiedzi, gdyż zostały oparte, jak to już wyżej wskazano, na niepełnych (nie w pełni aktualnych) ustaleniach faktycznych – pomijając w szczególności fakt usunięcia z gruntu, odnotowanych w opinii biegłego, pniaków (o czym poinformowany został już organ I instancji przed wydaniem decyzji, a czego nie zweryfikował), a także ewentualne późniejsze zabiegi agrotechniczne podjęte, jak twierdzi się w skardze, przez Skarżącą.
Tym samym doszło w kontrolowanej sprawie do istotnego naruszenia przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu od skargi, w wysokości 1083 zł.
Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia, czy w tej sprawie zaistniały podstawy do wymierzenia Skarżącej administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie przedmiotowych drzew z działki nr ewid. [...]. W ramach tego postępowania w szczególności powtórnie rozważy – w oparciu o zaktualizowany stan faktyczny – czy Skarżąca była uprawniona do skorzystania z wyjątku przewidzianego w art. 83f ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 88 ust. 10 u.o.p., tj. czy rzeczywiście na skutek usunięcia drzew doprowadziła do przywrócenia rolniczego użytkowania gruntów. W zależności od poczynionych ustaleń, organ podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.