IV SA/Po 586/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki L. Sp. z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy O.-Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną przez Komendanta Miejskiego Policji. Kara została nałożona za brak wykresówki tachografu podczas kontroli drogowej, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Spółka podnosiła, że przewinienie popełnił kierowca, a nie pracodawca, oraz zarzucała uchybienia procesowe. Sąd, analizując stan faktyczny i przepisy prawa, stwierdził, że nie doszło do istotnych naruszeń proceduralnych ani prawno-materialnych. Potwierdził, że zgodnie z art. 87 i 92 ustawy o transporcie drogowym, kierowca ma obowiązek posiadać i okazywać wykresówki, a przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty i podlega karom pieniężnym za naruszenia. Sąd podkreślił, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem, w tym ponoszeniem kar, a dobór pracownika również wchodzi w zakres tego ryzyka. Wobec braku uzasadnionych podstaw, skarga została oddalona na mocy art. 151 ppsa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie odpowiedzialności pracodawcy za naruszenia przepisów transportowych przez kierowcę, w tym brak wykresówek tachografu.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania, choć zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność za brak wykresówki tachografu u kierowcy, czy też odpowiedzialność ta spoczywa wyłącznie na kierowcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym za brak wymaganych dokumentów przez kierowcę.
Uzasadnienie
Ustawa o transporcie drogowym wyraźnie stanowi, że przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty i podlega karom pieniężnym za naruszenia. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem, które obejmuje również odpowiedzialność za działania pracowników.
Czy naruszenie przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenia proceduralne, jeśli wystąpiły, nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Uzasadnienie
Strona miała możliwość podniesienia zarzutów w odwołaniu, a wszelkie podnoszone kwestie materialnoprawne były już przedmiotem analizy organu odwoławczego. Ewentualne uchybienia nie wpłynęły na zgodność z prawem zaskarżonego aktu.
Przepisy (8)
Główne
utd art. 92
Ustawa o transporcie drogowym
Przewiduje nałożenie kary pieniężnej na tego, kto wykonuje transport drogowy naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. Wymienia m.in. ustawę o czasie pracy kierowców. Ust. 3 i 4 przewiduje wykaz naruszeń i wysokość kar. Ust. 1 art. 93 daje prawo do nałożenia kary w drodze decyzji administracyjnej.
utd art. 93 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Daje organom prawo do nałożenia na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.
utd art. 87
Ustawa o transporcie drogowym
Stanowi, że podczas przejazdu kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli zapis urządzenia rejestrującego prędkość jazdy, czasy jazdy, czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Ust. 3 stanowi, że przedsiębiorca lub podmiot wykonujący przewozy odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty.
Ustawa o czasie pracy kierowców art. 15
Stanowi, że kierowca na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zapisy z przyrządu kontrolnego oraz karty drogowe na bieżący tydzień i za ostatni dzień ostatniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, a za dzień, w którym pojazdu nie prowadził, zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu.
Pomocnicze
utd art. 89 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Uprawnia m.in. funkcjonariuszy policji do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87.
ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje oddalenie skargi, jeśli nie ma uzasadnionych podstaw.
ppsa art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny, w tym naruszenie przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
kpa art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady pisemności i formy czynności procesowych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Przewinienia dopuścił się kierowca, a nie pracodawca. • Naruszenie przepisów prawa ustawy o transporcie drogowym. • Uchybienia procesowe, w tym naruszenie art. 10 kpa.
Godne uwagi sformułowania
Przedsiębiorca lub podmiot wykonujący przewozy nawet na potrzeby własne odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty. • Prowadzący przedsiębiorstwo ma uprawnienie nie tylko do czerpania zysków lecz ponosi ryzyko związane z jego prowadzeniem w tym także ponoszenia szkód, czy też konieczność uiszczania nałożonych kar pieniężnych. • Ryzykiem tym objęty jest też dokonany przez pracodawcę dobór pracownika. • Dokonując wykładni konkretnego rozwiązania prawnego nie analizuje się wyłącznie przepisu lecz dąży się, przy zastosowaniu szeregu reguł interpretacyjnych, do zdekodowania zawartej w przepisie normy prawnej.
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stankowski
sędzia
Maciej Dybowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności pracodawcy za naruszenia przepisów transportowych przez kierowcę, w tym brak wykresówek tachografu."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania, choć zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę odpowiedzialności pracodawcy w transporcie drogowym, co jest istotne dla firm z tej branży i ich prawników.
“Pracodawca odpowiada za brak wykresówki kierowcy – sąd potwierdza odpowiedzialność w transporcie drogowym.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 586/04 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-12-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-05-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jerzy Stankowski Maciej Dybowski Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stankowski sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant referent - stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi L. Sp .z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy O.-Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary za brak wykreskówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdu oddala skargę /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski /-/J. Stankowski MW Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w P. działając w oparciu m.in. o art. 92, 93 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm. - dalej utd) i ustalenia kontroli pojazdu z [...] marca 2004 r. nałożyło na przedsiębiorcę "L." sp. z o.o. z O.-Z. karę pieniężną w kwocie 200 złotych. Według ustaleń w dniu [...] marca 2004 r. ok. godziny 11.15 podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego należącego do strony - VOLVO nr rej. [...] kierowanego przez J. R. na ulicy B. w P. kierowca nie miał i nie okazał wykresówki tachografu "z przed dnia odpoczynku" podczas kontroli drogowej. Na powyższą decyzję odwołała się "L." sp. z o.o. podnosząc, że przewinienia dopuścił się kierowca, którego przeszkolono, a nie jego pracodawcę. Rozpoznając odwołanie Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...]z [...] kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy argumentował, że na tle niespornych okoliczności praktycznych rozstrzygnięcie I-instancyjne ma oparcie w przepisach przywołanych przez Komendanta Miejskiego Policji w P. a nadto art. 87 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 15 ustawy z 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. nr 123 poz. 1354 ze zm.). Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła L. sp. z o.o. z siedzibą w O.-Z. zarzucając naruszenie przepisów prawa ustawy o transporcie drogowym ponownie argumentując, że jeśli kierowca nie posiadał wykresówek to teraz musi ponieść tego konsekwencje. Nadto w piśmie uzupełniającym skargę z 2 listopada 2005 r. strona zarzucała uchybienia procesowe tj. naruszenie art. 10 kpa. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skarżącego Sąd nie doszukał się w kwestionowanym rozstrzygnięciu, ani naruszeń proceduralnych ani prawno-materialnych, które w istotny sposób wpływają na rozstrzygnięcie. Generalnie niespornym był ustalony w tym postępowaniu stan faktyczny. Przede wszystkim zaś poza sporem było, że podczas kontroli kierowca pojazdu ciężarowego należącego do skarżącej spółki nie okazał wykresówki z tachografu lub dokumentu potwierdzającego przestrzegania czasu pracy kierowców - nie prowadzenie pojazdu ponad dopuszczalny dla kierowców wymiar czasowy. Przywołana przez organy obu instancji ustawa o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym także w dacie przeprowadzonej kontroli wyraźnie w art. 87 stanowi, iż podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu z zastrzeżeniem ust. 4 (dotyczy on kierowców taksówek) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapis urządzenia rejestrującego prędkość jazdy, czasy jazdy, czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Zgodnie z ust. 3 omawianego przepisu przedsiębiorca lub podmiot wykonujący przewozy nawet na potrzeby własne odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty. Z kolei art. 89 ust. 1 do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych uprawnieni są m.in. funkcjonariusze policji. Art. 92 omawianej ustawy przewiduje nałożenie kary pieniężnej na tego, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów taksatywnie w ust. 1 wymienionych. Wśród katalogu tam zamieszczonego wymieniono m.in. ustawę Prawo o ruchu drogowym i ustawę o czasie pracy kierowców. Przepis ten przewiduje karę pieniężną w wysokości od 50 do 15 tys. złotych. Ust. 3 i 4 art. 92 przewiduje wykaz naruszeń i wysokość kar w postaci załącznika oraz stanowi zasadę, że jeśli czyn będący naruszeniem omawianych tu reguł, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, to stosuje się przepisy wyłącznie niniejszej ustawy (utd). Następny z przepisów (art. 93 ust. 1) daje organom prawo do nałożenia na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przedsiębiorcę wykonującego przewozy na potrzeby własne karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Kary pieniężne są po myśli art. 94 ustawy dochodami budżetu państwa. Wspomniany załącznik do ustawy w pkt 1.1.11 ppkt 1b przewiduje karę 200 złotych za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej - za każdą wykresówkę. Zauważyć przy tym należy, że i w czasie kontroli i w dacie wydania rozstrzygnięcia II-instancyjnego obowiązywała ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. nr 123, poz. 1354 ze zm.) Tamże wyraźnie art. 15 stanowi, iż kierowca na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zapisy z przyrządu kontrolnego oraz kart drogowych na bieżący tydzień i za ostatni dzień ostatniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, a za dzień, w którym pojazdu nie prowadził, zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu. Oznacza to, że nawet kierowca, który nie prowadził przez dłuższy czas pojazdu, to i tak ma obowiązek mieć przy sobie zapisy z przyrządu kontrolnego za ostatni dzień tygodnia, w którym ostatnio prowadził pojazd (por. M. Oleksyn PiZS 2002/12/22-t. 6). Niewadliwie też organ II instancji zauważa, że prowadzący przedsiębiorstwo ma uprawnienie nie tylko do czerpania zysków lecz ponosi ryzyko związane z jego prowadzeniem w tym także ponoszenia szkód, czy też konieczność uiszczania nałożonych kar pieniężnych. Ryzykiem tym objęty jest też dokonany przez pracodawcę dobór pracownika. Z treści przywołanych przepisów ustawy o transporcie drogowym wynika, że to przedsiębiorca podlega karom za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy lub przepisów warunkujących transport drogowy. Potwierdzeniem tej reguły jest także ust. 3 art. 92 ustawy o transporcie drogowym. W tych okolicznościach kwestionowane rozstrzygnięcia miały oparcie w obowiązującym - ustawowym porządku prawnym. Wbrew zarzutom skargi ustawa o transporcie drogowym i w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli i w brzmieniu pierwotnym przewidywała obowiązek przestrzegania przepisów o czasie pracy i odpoczynku kierowców oraz posiadanie zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie parametry jazdy i postoju. Wbrew też sugestiom strony użyty w art. 92 w pierwotnej jego wersji spójnik oraz wcale nie oznaczał koniunkcji. Poprzestanie tylko na wykładni gramatycznej sprzeczne byłoby z zamiarem ustawodawcy i stoi w opozycji do pozostałych rozwiązań ustawy. Generalnie bowiem dokonując wykładni konkretnego rozwiązania prawnego nie analizuje się wyłącznie przepisu lecz dąży się, przy zastosowaniu szeregu reguł interpretacyjnych, do zdekodowania zawartej w przepisie normy prawnej. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest późniejsza redakcja art. 92 ustawy o transporcie drogowym w tym także po jego zmianie art. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. nr 149 poz. 1452), która w zakresie zmiany art. 92 weszła w życie 29 września 2003 r. (art. 1 ust. 1 pkt 46 w zw. z art. 16). Nie można też skutecznie podnosić, że w niniejszej sprawie procedowano z naruszeniem reguł postępowania administracyjnego w istotny sposób wpływającego na rozstrzygnięcie. Odpis decyzji I-instancyjnej doręczono stronie, która wniosła od tej decyzji odwołanie. Tamże strona mogła podnieść wszelkie zarzuty, które mogły być rozpatrzone przez organ odwoławczy. Generalnie zarzuty naruszenia prawa materialnego strona powoływała już w odwołaniu. Zatem gdyby podzielić zaprezentowany w skardze pogląd o nieprawidłowościach postępowania, to nie miały one wpływu na rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tych warunkach skoro strona legalności zaskarżonego aktu skutecznie nie podważyła, to z mocy art. 151 ppsa należało skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalić. /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski /-/J. Stankowski MW