IV SA/PO 574/22

IV SA/Po 574/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący/
Tomasz Grossmann /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 247
art. 63, art. 64, art. 74 ust. 3, 3a i 3b, art. 81 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 15, art. 49
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 07 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi L. W. i R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących L. W. i R. W., solidarnie, kwotę 714 zł (słownie: siedemset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 29 czerwca 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania L. W. i R. W., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z 8 lipca 2021 r. nr [...] stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Zaskarżona decyzja SKO zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z 9 marca 2021 r. (data wpływu do organu: 10 marca 2021 r.) e. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej też jako "Inwestor" lub "Spółka") zwróciła się do Wójta Gminy G. (zwanego dalej "Wójtem" lub "organem I instancji") z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 4 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w miejscowości O., gmina G., działka nr [...], dołączając do wniosku kartę informacyjną.
Obwieszczeniem z 29 marca 2021 r. - dokonanym na podstawie art. 61 § 4 oraz art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie "k.p.a.") w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej w skrócie "u.u.i.ś.") - Wójt zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w ww. sprawie.
Ponieważ planowana inwestycja zaliczała się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - jako przedsięwzięcie wymienione w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (dalej jako "rozporządzenie RM") - to Wójt, realizując obowiązek wynikający z treści art. 64 ust. 1 pkt 1, 2, i 4 u.u.i.ś., wystąpił o opinię w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (w skrócie "OOŚ") do: Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. (dalej w skrócie "DZZWP"), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (dalej w skrócie "PPIS") oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej w skrócie "RDOŚ").
DZZWP w opinii z 08 kwietnia 2021 r. ([...]), podtrzymanej opinią z 24 maja 2021 r., nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia OOŚ. Podobnie PPIS - w opinii sanitarnej z 12 kwietnia 2021 r. ([...]), podtrzymanej pismem z 01 czerwca 2021 r. ([...]). Również RDOŚ, postanowieniem z 04 maja 2021 r. ([...]), stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które to stanowisko podtrzymał następnie w piśmie z 02 czerwca 2021 r.
Pismem z 23 kwietnia 2021 r. L. W. i R. W. (dalej jako "Skarżący"), reprezentowani przez r.pr. M. S., oświadczyli, że składają zastrzeżenia wobec planowanego przedsięwzięcia i wnoszą o wydanie przez organ I instancji postanowienia o przeprowadzeniu OOŚ.
Na wezwanie organu I instancji Inwestor, odnosząc się do zarzutów podniesionych w ww. piśmie Skarżących, przy piśmie z 14 maja 2021 r. przesłał dodatkowe wyjaśnienia, które ww. organ przekazał do DZZWP, PPIS i RDOŚ, z prośbą o zajęcie stanowiska. Wskazane organy współdziałające podtrzymały swe stanowiska w kwestii braku potrzeby przeprowadzenia OOŚ.
Przywołaną na wstępie decyzją z 8 lipca 2022 r. Wójt: w pkt 1. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 4 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w miejscowości O., Gmina G., działka nr [...]; w pkt 2. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację opisanego wyżej przedsięwzięcia; w pkt 3. ustalił charakterystykę planowanego przedsięwzięcia, zawartą w załączniku do decyzji stanowiącym jej integralną część.
Organ I instancji, na podstawie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., zawiadomił strony postępowania, według rozdzielnika, o wydanej decyzji.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli Skarżący, reprezentowani przez dotychczasowego pełnomocnika, który zarzucił organowi I instancji naruszenie: art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 84 § 1, art. 85 § 1, art. 86, art. 89 i art. 80 k.p.a. oraz art. 62, art. 65 i art. 66 u.u.i.ś., a także art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (dalej w skrócie "p.o.ś.").
Utrzymując w mocy decyzję Wójta z 8 lipca 2021 r. - przywołaną na wstępie decyzją z 29 czerwca 2022 r. - SKO skonkludowało w uzasadnieniu, że wbrew twierdzeniom Skarżących trudno uznać, iż decyzja Wójta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia ma wpływ na rozstrzygnięcie i uzasadnia uchylenie decyzji. Wręcz przeciwnie, w świetle stanowisk organów współdziałających należy uznać, że postępowanie dowodowe zostało wyczerpane. W szczególności nie było konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, biorąc pod uwagę fakt, że wszystkie organy współdziałające stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organy te, dokonując niezależnej oceny, nie stwierdziły nieprawidłowości w odniesieniu do karty informacyjnej przedsięwzięcia.
Decyzja SKO z 29 czerwca 2022 r., na podstawie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3f u.u.i.ś., została zakomunikowana stronom w drodze obwieszczenia, w oparciu o rozdzielnik znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, L. W. i R. W., reprezentowani przez dotychczasowego pełnomocnika - zarzuciwszy:
I. naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. - przez nieustosunkowanie się przez organ II instancji do części zarzutów i twierdzeń Skarżących sformułowanych w odwołaniu: na s. 2 uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ zupełnie pominął zarzut związany z naruszeniem art. 78 § 1 k.p.a., a ponadto nie odniósł się do wielu przedstawionych przez Skarżących zarzutów odnoszących się do zagrożeń środowiskowych wynikających z planowanego przedsięwzięcia,
2) art. 7 k.p.a. - przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym m.in. przez:
- nieuwzględnienie dowodu z opinii biegłego zawnioskowanego przez Skarżących,
- niezweryfikowanie i nieuwzględnienie twierdzeń Skarżących, zwłaszcza tych, które dotyczyły zagrożeń środowiskowych związanych z planowanym przedsięwzięciem,
- przyjęcie za prawdziwe twierdzeń Inwestora, mimo iż budziły one poważne wątpliwości w zakresie prawdziwości i nie zostały poparte żadnymi wiarygodnymi dowodami,
- niezweryfikowanie twierdzeń Inwestora pod względem ich prawdziwości,
- brak zlecenia sporządzenia analiz dotyczących zagrożeń środowiskowych, na które w toku postępowania wskazywali Skarżący, oraz brak zobowiązania Inwestora do sporządzenia i przedstawienia tych analiz,
- zaaprobowanie karty informacyjnej przedsięwzięcia zawierającej wady i nie podjęcie próby wyeliminowania wadliwości,
- nieprzedstawienie organom opiniującym obszernych wyjaśnień Inwestora zawartych w piśmie z 14 maja 2022 r. wraz z załącznikiem (inwentaryzacją przyrodniczą), stanowiących de facto uzupełnienie karty informacyjnej,
3) art. 8 § 1 k.p.a. - przez podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa i zasady pewności w sferze stosowania prawa, w tym m.in. przez nieodniesienie się do wszystkich zastrzeżeń i zarzutów sformułowanych w toku postępowania przez Skarżących, a także przez stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia OOŚ dla planowanego przedsięwzięcia w sytuacji, gdy dla podobnego przedsięwzięcia planowanego na działce sąsiedniej (działka nr [...]) organ I instancji taką potrzebę stwierdził (sprawa o sygn. akt [...]),
4) art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 84 § 1, art. 85 § 1, art. 86 i art. 89 k.p.a. - przez nieuwzględnienie dowodu z opinii biegłego zawnioskowanego przez Skarżących, w sytuacji, gdy przeprowadzenie tego dowodu umożliwiłoby prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a przez to wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Autor skargi wskazał, że ww. dowód miał za przedmiot okoliczności mające w sprawie istotne znaczenie, jednak organ I instancji wniosek o przeprowadzenie tego dowodu bezzasadnie pominął, uznając, że jego przeprowadzenie przedłuży postępowanie, zaś organ II instancji nie dopatrzył się w tym zakresie naruszenia prawa; organy obu instancji nie podjęły ponadto czynności zmierzających do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, przeceniły zasadę szybkości i prostoty postępowania, przeprowadziły dowody jedynie wybiórczo, zaufały wyjaśnieniom Inwestora, choć budziły one uzasadnione wątpliwości, zaaprobowały kartę informacyjną przedsięwzięcia zawierają[cą] wady i nie podjęły próby wyeliminowania wadliwości, nie wyjaśniły problemu występowania zagrożeń środowiskowych zgłoszonych przez Skarżących, nie zleciły sporządzenia analiz dotyczących zagrożeń środowiskowych, na które w toku postępowania wskazywali Skarżący, ani nie zobowiązały Inwestora do przedstawienia tych analiz, a w konsekwencji nie wyjaśniły istotnych w sprawie okoliczności,
5) art. 80 k.p.a. - przez dowolną, a nie swobodną i wszechstronną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym uznanie za wiarygodne twierdzeń Inwestora w sytuacji, gdy jego twierdzenia i dowody budziły poważne wątpliwości w zakresie ich prawdziwości i nie zostały poparte żadnymi badaniami naukowymi i twierdzeniami z literatury przedmiotu; ponadto materiał dowodowy w momencie orzekania był niekompletny (vide: zarzut z pkt 4), zatem nie mógł zostać prawidłowo rozpatrzony i oceniony,
6) art. 62, art. 65 i art. 66 u.u.i.ś. - przez brak stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia OOŚ planowanego przedsięwzięcia oraz brak określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w sytuacji, gdy okoliczności nin. sprawy uzasadniały przeprowadzenie tej oceny i określenie zakresu raportu,
7) art. 63 i art. 64 u.u.i.ś. - przez nieprzedstawienie organom opiniującym, tj. RDOŚ, DZZWP oraz PPIS, nowych informacji Inwestora na temat planowanej inwestycji zawartych w piśmie z 14 maja 2021 r. i w załączniku (inwentaryzacji przyrodniczej), stanowiących de facto uzupełnienie karty informacyjnej przedsięwzięcia. Wobec powyższego organy opiniujące nie miały możliwości przeanalizowania tych informacji, a w konsekwencji nie miały możliwości zbadania, czy uzupełnienie karty informacyjnej o informacje zawarte w piśmie z 14 maja 2021 r. oraz w załączniku (inwentaryzacji przyrodniczej) mogło mieć wpływ na ich stanowiska,
8) art. 138 § 2 i art. 136 § 1 k.p.a. - ponieważ organ II instancji nie uchylił zaskarżonej decyzji w całości i nie przekazał jej do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a nadto nie zlecił organowi I instancji przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, które zostały opisane w uzasadnieniu odwołania w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy było to konieczne;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 6 p.o.ś. "i wynikających z niego zasad zapobiegania przezorności" - przez niepodjęcie wszelkich możliwych istniejących środków zapobiegawczych wobec negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko,
- wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta z 8 lipca 2021 r. oraz o zwrot Skarżącym kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonej decyzji w całości, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku przez organ - o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd. W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor uszczegółowił i umotywował podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ ten wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Postanowieniem z 27 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 574/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek w istotnej mierze z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a.").
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO z 29 czerwca 2022 r. (SKO.OŚ.405.243.2021) – utrzymującej w mocy decyzję Wójta z 08 lipca 2021 r. (OŚR.6220.5.2021) stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 4 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w miejscowości O., gmina G., działka nr [...] – Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym, a to z następujących względów.
Przede wszystkim istotne wątpliwości budzi zasadność zastosowania przez organy obu instancji trybu doręczania stronom - a ściślej zawiadamiania stron - przez obwieszczenie, na podstawie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., o podjętych przez organy czynnościach procesowych, w tym o wydanych decyzjach.
Zgodnie z art. 49 § 1 k.p.a. "Jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej". Takim przepisem szczególnym jest art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., w myśl którego "Jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego". Zgodnie zaś z art. 74 ust. 3a u.u.i.ś.: "Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1 [który w tej sprawie nie znajdował zastosowania - uw. Sądu]. Przez obszar ten rozumie się:
1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;
2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem."
Stosownie do art. 74 ust. 3b zd. pierwsze u.u.i.ś. "Prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, organ ustala na podstawie dokumentu, o którym mowa w ust. 1 pkt 6 [tj. w szczególności na podstawie wypisu z rejestru gruntów - uw. Sądu], lub innych dokumentów przedłożonych przez wnoszącego podanie, przy czym domniemywa się, że dane zawarte w tych dokumentach są prawdziwe."
Jak wynika z rozdzielnika załączonego do decyzji SKO (k. 13 akt adm. II instancji), organ ten za strony przedmiotowego postępowania uznał:
"1. e. Sp. z o. o., ul. [...], [...],
2. F. A., [...], [...],
3. P. S. A., ul. [...], [...],
4. S. P., [...], [...],
5. S. J., [...], [...],
6. S. Ł., [...], [...]
7. S. P., [...], [...]
8. K. B., [...], [...],
9. W. L., [...], [...] (pełnomocnik: r.pr. M. S., ul. [...], [...]),
10. W. R., [...], [...] (pełnomocnik: r.pr. M. S., ul. [...], [...]),
11. K. M., [...], [...],
12. Skarb Państwa - G. A., ul. [...], [...]".
Z kolei organ I instancji w rozdzielniku do obwieszczenia z 29 marca 2021 r. o wszczęciu postępowania, jak i przy kolejnych obwieszczeniach, wymienił:
"1. e. Sp. z o. o., ul. [...], [...],
2. Sz. Pan P. S., [...], [...],
3. Sz. Pani J. S., [...], [...],
4. Prezydent Miasta G.,
5. Strony postępowania – w trybie art. 49 k.p.a. na tablicy informacyjnej Urzędu Gminy G., na tablicy informacyjnej w miejscowości O. oraz P. (sołtys wsi)".
Nie ulega wątpliwości, że organ I instancji, stosując tryb obwieszczeń z art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., musiał uznać, że liczb stron postępowania przekracza 10. Z rozdzielnika organu II instancji wynika, że liczba ta wynosi 12.
W aktach administracyjnych sprawy znajdują się wypisy z rejestru gruntów dotyczące poszczególnych działek zlokalizowanych w odległości 100 m od granic terenu inwestycji. Wynika z nich w szczególności, że właścicielami działki o nr ewid. [...] są P. S. oraz J. S.. Natomiast Ł. M. S. (wymieniony w pkt 6. rozdzielnika do decyzji SKO) oraz P. R. S. (wymieniony w pkt 7. rozdzielnika do decyzji SKO) są dzierżawcami tej działki.
Jest poza sporem, że dzierżawa nie jest prawem rzeczowym do nieruchomości, o jakim mowa w art. 74 ust. 3a i 3b u.u.i.ś., lecz "tylko" prawem obligacyjnym. W związku z tym nie jest jasne, na jakiej podstawie ww. dzierżawcy zostali zaliczeni w poczet stron przedmiotowego postępowania.
Jeśli zaś zostali zaliczeni błędnie, a zarazem brak innych, nieujętych (nieujawnionych) dotychczas stron postępowania - co organ powinien wyjaśnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku - to należałoby przyjąć, że liczba stron wynosi dokładnie 10, a więc że brak było podstaw do zastosowania przez organy obu instancji trybu z art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś.
Sąd w niniejszym składzie pogląd, zgodnie z którym ogłoszenie treści decyzji w sposób wskazany w art. 49 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy przepis szczególny nie przewidywał takiego sposobu ogłoszenia decyzji - lub, dodajmy, gdy nie zostały spełnione, określone w przepisie szczególnym, przesłanki zastosowania tego trybu - "nie wywołuje skutku prawnego w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli zatem organ administracji wykorzystał taki sposób do powiadomienia stron o decyzji, to jest zobowiązany do doręczenia stronom decyzji w sposób przewidziany w Kodeksie postępowania administracyjnego" (zob. P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2022, uw. 3 do art. 49).
Już z tego względu zaskarżona decyzja nie mogła się ostać w obrocie prawnym, skoro na obecnym etapie wyjaśnienia sprawy nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona (zakomunikowana ze skutkiem doręczenia) wszystkim stronom postępowania.
Niezależnie od tego, za zasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący nieustosunkowania się przez organ II instancji do części zarzutów i twierdzeń Skarżących zawartych w odwołaniu - przede wszystkim, zdaniem Sądu, w kwestii prawidłowości sporządzenia, przedłożonej przez Inwestora, tzw. inwentaryzacji przyrodniczej.
Nie ulega wątpliwości, że obowiązek odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania stanowi jeden z istotnych komponentów, statuowanej w art. 15 k.p.a. (a zakotwiczonej w art. 78 Konstytucji RP), zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W orzecznictwie podkreśla się, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w środku odwoławczym (por. wyrok WSA z 18.08.2010 r. IV SA/Wa 622/10, CBOSA). Brak w motywach decyzji ustosunkowania się do zarzutów odwołania uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju procedowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności postępowania (por. wyrok NSA z 27.05.1998 r., IV SA 1130/96, CBOSA; por. także wyroki WSA: z 05.11.2010 r., I SA/Wa 539/10; z 02.12.2008 r., II SA/Rz 502/08; z 05.03.2014 r., IV SA/Po 1084/13; z 03.10.2019 r., IV SA/Po 1251/17, CBOSA). Godzi się jeszcze zauważyć, że powinność odniesienia się przez organ wyższego stopnia do zarzutów podniesionych w rozpoznawanym środku zaskarżenia stanowi refleks bardziej ogólnego obowiązku – spoczywającego na każdym organie administracji publicznej rozstrzygającym sprawę, zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji, w ramach uzasadniania podjętego rozstrzygnięcia – ustosunkowania się do wszystkich istotnych zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Wykonanie tego obowiązku winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi zwykle naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyroki WSA: z 20.11.2007 r., II SA/Bd 786/07; z 04.06.2014 r., IV SA/Po 951/13, CBOSA). Tym bardziej dotyczy to sytuacji, gdy – tak jak w kontrolowanej sprawie – organ odwoławczy nie ustosunkował się w ogóle do szeregu konkretnych zarzutów odwołania, obejmujących wiele wątków rozpatrywanej sprawy. W takim przypadku decyzja odwoławcza de facto wymyka się kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie jest bowiem, co do zasady, władny oceniać – bez uchybienia kardynalnej zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz przepisom regulującym ustrój i postępowanie przed sądami administracyjnymi – prawidłowości stanowiska zajętego przez organ pierwszej instancji w określonej, istotnej dla wyniku sprawy administracyjnej kwestii (kwestiach), o ile w tej samej kwestii (kwestiach) swego stanowiska nie wyrazi uprzednio także organ odwoławczy. W przeciwnym razie doszłoby do niedopuszczalnego zastąpienia organu administracji przez sąd administracyjny w merytorycznym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a nie taka jest zasadnicza, ustrojowa rola tego sądu. Sąd administracyjny nie "załatwia" bowiem spraw administracyjnych w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a., a jedynie kontroluje sposób ich załatwienia przez organy administracji, pod względem zgodności z prawem (por. wyroki NSA: z 01.02.2005 r., OSK 403/04; z 22.08.2013 r., II OSK 776/12; z 19.01.2016 r., II OSK 1187/14 – CBOSA).
Z tych względów organ II instancji, ponownie rozpoznając sprawę po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, usunie wskazane uchybienie i w motywach swej decyzji odniesie się do wszystkich istotnych i rzeczowych, a nie tylko wybranych, zarzutów i twierdzeń zgłoszonych przez Skarżących.
Natomiast za ewidentnie nieuzasadniony należało uznać zarzut autora skargi dotyczący naruszenia przez organy przepisów art. 63 i art. 64 u.u.i.ś., które miało polegać na nieprzedstawieniu organom opiniującym, tj. DZZWP, PPIS oraz RDOŚ, nowych informacji (wyjaśnień) Inwestora na temat planowanej inwestycji, zawartych w jego piśmie z 14 maja 2021 r., w tym załączonej do pisma tzw. inwentaryzacji przyrodniczej. Albowiem z zalegających w aktach administracyjnych sprawy pism Wójta z 19 maja 2021 r. jasno wynika, że organ I instancji przekazał ww. wyjaśnienia Inwestora wskazanym organom opiniującym, które to organy następnie podtrzymały wcześniej wydane opinie (co zresztą znalazło także swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji Wójta).
Na obecnym etapie wyjaśnienia sprawy, z uwagi na wyżej wytknięte uchybienia, jakich dopuścił się organ II instancji, ustosunkowanie się przez Sąd do pozostałych zarzutów i twierdzeń skargi byłoby przedwczesne.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję SKO (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżących koszt wpisu od skargi (200 zł), należne pełnomocnikowi Skarżących wynagrodzenie (480 zł), ustalone według stawek minimalnych zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, z późn. zm.), a także koszt opłaty skarbowej od złożonych do akt pełnomocnictw (2 x 17 zł) – łącznie 714 zł.
Ponownie rozpoznając sprawę po (ewentualnym) uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, w warunkach związania jego treścią (art. 153 p.p.s.a.), organ II instancji uwzględni zawarte w uzasadnieniu tego wyroku uwagi, wytyczne i oceny prawne Sądu. W szczególności, w pierwszej kolejności ustali prawidłowo krąg stron postępowania - przy czym, jeśli okaże się, że liczba stron nie przekracza 10, zwróci się do Wójta o doręczenie decyzji tego organu wszystkim stronom w prawidłowym trybie (tj. bez stosowania art. 49 § 1 k.p.a.) - a następnie ponownie rozpozna sprawę, biorąc zwłaszcza pod rozwagę wszystkie istotne i rzeczowe zarzuty oraz twierdzenia Skarżących. W zależności od wyniku poczynionych ustaleń i rozważań, organ podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.