IV SA/Po 549/22

IV SA/Po 549/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1098
art. 83 ust. 1, art. 83a, art. 83c, art. 83f ust. 1, 4, 8, 14, 15, 16, art. 6 ust. 1, art. 17 ust. 1, art. 86g,
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Józef Maleszewski WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 października 2022 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy M. z dnia [...] grudnia 2021r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 marca 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy M. z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], odmawiającą wydania zezwolenia na usunięcie [...] sztuk drzew rosnących na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb C., gm. M..
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem zatytułowanym "Zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew" z dnia 15 października 2021 r. W. W. przedstawił zamiar usunięcia [...] drzew rosnących na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w miejscowości C. (k. 26 akt adm. I inst.).
Pismem z dnia 25 października 2021 r. Burmistrz Gminy M. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie rzeczonych drzew (k. 25 akt adm. I inst.).
Następnie pismem z dnia 25 października 2021 r. Burmistrz wystąpił do Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa W. z prośbą o wydanie opinii z uwagi na to, że drzewa znajdują się na obszarze Ż. Parku Krajobrazowego, rosną na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb C., gmina M. (k. 22 akt adm. I inst.).
W piśmie z dnia 15 listopada 2021 r. Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa W. zaopiniował negatywnie zamiar usunięcia drzew (k. 21 akt adm.). Organ wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych [...] listopada 2021 r. stwierdzono, że stanowią one zadrzewienie śródpolne, składające się z kilkuletniego, powstałego samoistnie zwartego podrostu sosen zwyczajnych. Dalej Dyrektor wskazał, że realizacja wycinki naruszyłaby zakaz o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 3 Uchwały nr [...] Sejmiku Województwa W. z dnia [...] września 2013 r. w sprawie u. Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. W. z [...] r., poz. [...])., tj. likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. Burmistrz Gminy M. , działając na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r., poz. 1098) nie zezwolił wnioskodawcy na usunięcie [...] drzew rosnących na działce o nr ewidencyjnym [...], obręb C..
W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że wniosek dotyczący usunięcia drzew rosnących na nieruchomości oznaczonej numerem działki [...], obręb C. został złożony przez W. W. - właściciela nieruchomości. Organ podał, że w uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż przyczyną usunięcia przedmiotowych drzew jest "przywrócenie stanu pierwotnego działki" tzn. przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego.
Dalej organ wskazywał, że w dniu [...] października 2021r. pracownik urzędu przeprowadził wizję lokalną przedmiotowych drzew podczas której potwierdzono gatunki drzew, stwierdzając, iż przedmiotowe zadrzewienie stanowi zadrzewienie śródpolne, składające się z rodzimych gatunków, głównie sosen, rosną w miejscu oznaczonym w ewidencji gruntów jako grunty orne RVI. Następnie organ przedstawił treść opinii Dyrektora ZPKWW.
Pismem z dnia 9 grudnia 2021 r. W. W. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W jego treści kwestionował m.in. prawidłowość ustalenia przez organ, że drzewa o wycięcie których wnioskuje stanowią zadrzewienie śródpolne. Jego zdaniem drzewa to "samosiejki", które powodują wiele szkód w środowisku, a także sprawiają, że ziemia stanowiąca jego własność nie przynosi dla niego żadnych dochodów w postaci dopłat bezpośrednich czy płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (tzw. ONW).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 marca 2022 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Gminy M. .
W motywach swojego rozstrzygnięcia organ II instancji przywołał treść art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Organ odwoławczy wskazał, że argumenty Odwołującego się nie zasługują na uwzględnienie. Obowiązkiem organu jest bowiem dbałość o przyrodę, ochrona składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach i w ramach wykonywania tego obowiązku organ ma prawo uznać, iż sporne drzewo nie kwalifikuje się do wycięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w parkach krajobrazowych zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 pkt c ustawy o ochronie przyrody może zostać wprowadzony zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych.
Organ odwoławczy przywołał Uchwałę nr [...] Sejmiku Województwa W. z dnia [...] września 2013 r. w sprawie utworzenia Ż. Parku Krajobrazowego. Organ stwierdził, że analiza przedmiotowej sprawy wskazuje, że wycinka drzew nie jest powodowana przyczynami określonymi w przywołanej wyżej uchwale, a oględziny drzew przeprowadzone w dniu [...] listopada 2021 r. wykazały, że stanowią one zadrzewienie śródpolne, składające się z kilkuletniego, powstałego samoistnie zwartego podrostu sosen zwyczajnych. Przyczyny wycinki wskazane w odwołaniu (m. in. zagrożenie wyjałowieniem i zachwaszczeniem sąsiadujących upraw) zdaniem SKO nie stanowią zagrożenia dla ruchu drogowego lub wodnego, nie są także powodowane potrzebą ochrony przeciwpowodziowej.
W. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję SKO w P. z dnia 30 marca 2022 r. Zarzucił jej naruszenie:
- art. 83 ust. 1 i 83f ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez przyjęcie, że dla wycinki drzew wnioskowanej przez Skarżącego konieczne jest zezwolenie organu,
- art. 5 pkt 27, art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody i § 4 ust. 1 pkt 3) uchwały nr [...] Sejmiku Województwa W. z dnia [...] września 2013 roku poprzez przyjęcie, że drzewa znajdujące się na nieruchomości Skarżącego i objęte jego wnioskiem stanowią zadrzewienie śródpolne,
- art. 7, 77 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie i nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy; niewskazanie w uzasadnieniu, w oparciu o jakie przesłanki i okoliczności drzewa na nieruchomości Skarżącego zostały uznane za zadrzewienie śródpolne; niewyjaśnienie co konkretnie, tzn. jakie cechy zdecydowały o takim uznaniu.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy M. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że wystąpił do Burmistrza G. M. z wnioskiem o zezwolenie na wycięcie [...] drzew, które stanowią samosiejki i wyrosły na należącym do niego gruncie rolnym w związku z zamiarem przywrócenia na nim użytkowania rolniczego.
Skarżący, podobnie jak w odwołaniu, nie zgodził się z tym, że drzewa, które chciał wyciąć stanowią zadrzewienie śródpolne. W żadnej mierze nie zostało wyjaśnione jego zdaniem w decyzjach dlaczego skupisko drzew, które chciałem wyciąć stanowi zdaniem organów takowe zadrzewienie. Dalej wskazywał, że jakkolwiek ustawa nie zawiera definicji zadrzewienia śródpolnego, w to literaturze przyjmuje się, że zadrzewienie takie powinno być z wielu stron otoczone polami i to polami utrzymywanymi pod produkcję rolną lub inne działania związane z gospodarką rolną, np. na pastwiska. Wskazał, że sytuacja taka nie występuje jednak w niniejszym przypadku, ponieważ jedynie z jednej strony tego zadrzewienia znajduje się pole - działka nr [...]. Skarżący opisał, że po drugiej stronie zadrzewienia znajduje się las, a po dwóch pozostałych stronach działki nieuprawiane, częściowo zarośnięte i stanowiące ugory. Już tylko ta okoliczność zdaniem W. W. powoduje, że nie może być mowy o zadrzewieniu "śródpolnym". Ponadto zadrzewienie, o którym mowa jest wynikiem samowysiania, a nie zaplanowanego działania, zaś drzewa to sosny zwyczajne, zatem gatunek obcy w krajobrazie rolniczym i szkodliwy dla plonów.
Zdaniem Skarżącego organ w żadnej mierze nie wykazał, że zadrzewienie na mojej działce jest zadrzewieniem śródpolnym i nie wyjaśnił motywów swojej decyzji - uznania tego zadrzewienia za zadrzewienie śródpolne.
Dalej Skarżący wskazywał, że jego zdaniem, skoro wycinka miała nastąpić celem przywrócenia terenów nieużytkowanych na cele produkcji rolnej i taką też przyczynę wskazał jako powód planowanej wycinki, to nie był zobowiązany uzyskiwać zezwolenia na wycinkę ani nawet dokonać zgłoszenia zamiaru wycinki, co przewidziano tylko dla jednej sytuacji - zamiaru wycinki przez właściciela - osobę fizyczną, na cele niezwiązane z jej działalnością gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w treści uzasadnienia swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Przy czym wskazać należy, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami i powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2021 r., poz.1098, dalej: u.o.p.).
Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości.
Natomiast art. 83a ust. 1 u.o.p. stanowi, że zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków.
Art. 83c ust. 1 u.o.p. wskazuje, ż organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych.
Kolejnym z przepisów dotyczących usuwania drzew jest art. 83f u.o.p. Zgodnie z jego ust. 1 przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do m.in.:
- drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 3a);
- drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego (pkt 3b).
Już w tym miejscu wskazać należy na uchybienia organów. Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 83 ust. 1 u.o.p. wszyscy posiadacze nieruchomości co do zasady zobowiązani są do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Z przywołanych wyżej przepisów wynika jednak, że w przepisie art. 83f u.o.p. ustawodawca wskazał przypadki, gdy nie przewiduje obowiązku uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów. Przepis art. 83f ust. 1 pkt 1-15 u.o.p. wyraźnie wskazuje na przypadki zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew lub krzewów. Jednym z nich jest zamiar usunięcia określonych kategorii drzew lub krzewów z nieruchomości stanowiącej własność osoby fizycznej i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co uregulowano w art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. Ze zgłoszeniem odnoszącym się tego przypadku zwrócił się do organu właściwego skarżący w niniejszej sprawie.
W. W., jako właściciel działki, pismem z dnia [...] października 2021 r. (k. 26 akt adm. I inst.) dokonał zgłoszenia zamiaru usunięcia [...] sztuk drzew rosnących na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w miejscowości C.. W swoim zgłoszeniu zawarł również oświadczenie, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność osoby fizycznej i usunięcie drzew nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W przypadku, o którym mowa w art. 86f ust. 1 pkt 3a u.o.p., właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza:
1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego;
2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego;
3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew (art. 86f ust. 4).
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 4, zawiera imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte, oraz rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości (ust. 5).
Organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia dokonuje oględzin w celu ustalenia, odpowiednio:
1) nazwy gatunku drzewa;
2) obwodu pnia ustalonego na wysokości 5 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo:
a) posiada kilka pni - obwodu każdego z tych pni,
b) nie posiada pnia - obwodu pnia poniżej korony drzewa (ust. 6), a z oględzin sporządza się protokół (ust. 7).
Tym samym nie jest jasne, a organy również tego nie wyjaśniły, dlaczego nie zastosowały w niniejszej sprawie procedury uregulowanej w art. 86f ust. 4 i nast. u.o.p. mimo jednoznaczne treści pisma skarżącego z dnia 15 października 2021 r., które stanowiło zgłoszenie dokonania usunięcia drzew na nieruchomości stanowiącej własność osoby fizycznej i usunięcie drzew nie było związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. na podstawie art. 86f ust. 4 w związku z ust. 1 pkt 3a u.o.p. Tymczasem decyzja w niniejszej sprawie została wydana na podstawie art. 83a ust. 1 u.o.p.
Przechodząc dalej wskazać należy, że organ I instancji z niezrozumiałych względów w treści swojej decyzji wskazuje, że W. W. jako przyczynę usunięcia drzew wskazał "przywrócenie stanu pierwotnego działki" tzn. przywrócenie gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Pomijając kwestię, że sytuacja taka stanowi wyjątek - o jakim mowa w art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. – zwalniający od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew uregulowanego w art. 83 ust. 1 u.o.p., a także od konieczności dokonania zgłoszenia, wskazać należy, że twierdzenia organu nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Jak bowiem opisano powyżej, pismo z dnia 15 października 2021 r. W. W. stanowiło zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew w trybie art. 83f ust. 4 w związku ust. 1 pkt 3a u.o.p. Co prawda na późniejszym etapie postępowania, w treści odwołania, skarżący wskazywał, że drzewa znajdujące się na jego działce powodują, że musi ponieść wyższe nakłady finansowe, celem przywrócenia żyzności gleby działki, którą uprawia, co mogłoby sugerować chęć przywrócenia użytkowania rolniczego. Następnie już wprost w treści skargi Skarżący podaje, że takie właśnie działanie było jego celem. Jednakże na etapie postępowania przed organem I instancji podstawą zgłoszenia był przypadek wymieniony w art. 86f ust. 1 pkt 3a u.o.p. i w takim zakresie organ powinien rozpoznać sprawę tj. po dokonaniu oględzin wnieść ewentualny sprzeciw lub załatwić sprawę milcząco. Organ II instancji nie dopatrzył się powyżej wskazanych uchybień, nie odniósł się do pisma inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie, a tym samym do opisanych powyżej kwestii przyjmując, że W. W. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie [...] drzew rosnących na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb C.", co nie znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności w przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem uchylić należało zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy M. .
Przechodząc dalej wskazać należy, że z art. 6 ust. 1 u.o.p. wynika, że formami ochrony przyrody są m.in. parki narodowe, rezerwaty przyrody i właśnie parki krajobrazowe. Zgodnie z art. 16 ust. 3 u.o.p. utworzenie parku krajobrazowego lub powiększenie jego obszaru następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, która określa jego nazwę, obszar, przebieg granicy i otulinę, jeżeli została wyznaczona, szczególne cele ochrony oraz zakazy właściwe dla danego parku krajobrazowego lub jego części, wybrane spośród zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 u.o.p. w parku krajobrazowym mogą być wprowadzone m.in. zakazy: likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych.
Ż. Park Krajobrazowy został utworzony Uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa W. z dnia [...] września 2013 r. (Dziennik Urzędowy Woj. W. z [...] października 2013 r., poz. [...]). Przepis § 4 ust. 3 Uchwały stanowi powtórzenie art. 17 ust. 3 u.o.p. i stanowi, że na terenie Parku wprowadza się zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych.
W niniejszej sprawie organ I instancji zwrócił się do Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa W. o wydanie opinii w sprawie usunięcia przedmiotowych drzew na działce [...], obręb C., wskazane drzewa znajdują się bowiem na obszarze Ż. Parku Krajobrazowego.
W dniu 15 listopada 2021r. Dyrektor [...] przesłał pismo opiniujące negatywnie zamiar usunięcia drzew - uzasadniając, iż realizacja wycinki w sposób rażący naruszałaby zakaz, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 3 Uchwały, tj. likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Ta negatywna opinia stanowiła główny powód rozstrzygnięcia sprawy przez organy obu instancji o braku zezwolenia wnioskodawcy na usunięcie [...] drzew rosnących na działce nr [...], obręb C. (gmina M.).
Przypominając o braku odniesienia się przez organy do przyjętego trybu postępowania wskazać jednak należy, że zarówno w trybie uzyskiwania zezwolenia na usunięcie drzew uregulowanym w art. 83-83e u.o.p., jak i w przypadku konieczności dokonania jedynie zgłoszenia określonego w art. 86f ust. 4 i nast. u.o.p., konieczne było dokonanie przez organ właściwy, tj. Burmistrza w niniejszej sprawie, oględzin przed wydaniem zezwolenia na wycięcie drzew albo po dokonaniu zgłoszenia zamiaru wycięcia drzew. Przy czym, z oględzin sporządza się protokół (art. 83f ust. 7 u.o.p.).
Tymczasem, w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek protokołu z oględzin, czy wizji lokalnej, prócz wskazania w treści decyzji organu I instancji, że "w dniu [...] października 2021 r. pracownik urzędu przeprowadził wizję lokalną przedmiotowych drzew, stwierdzając, iż przedmiotowe zadrzewienie stanowi zadrzewienie śródpolne, składające się z rodzimych gatunków, głównie sosen, rosną w miejscu oznaczonym w ewidencji gruntów jako grunty orne RVI". Natomiast organ II instancji wskazuje, że "oględziny drzew przeprowadzone w dniu [...] listopada 2021 r. wykazały, że stanowią one [drzewa] zadrzewienie śródpolne, składające się z kilkuletniego, powstałego samoistnie zwartego podrostu sosen zwyczajnych. Organ odwoławczy cytuje treść pisma Dyrektora [...] albowiem to Dyrektor dokonał oględzin w dniu 3 listopada 2021 r. Tymczasem art. 83c ust. 1 oraz art. 86h ust. 6 u.o.p. jasno wskazują, że to organ właściwy do wydania zezwolenia na usuniecie drzew dokonuje tych oględzin.
Z powyższego wynika słuszność zarzutu skarżącego dotyczącego braku możliwości weryfikacji czy drzewa o których wycięcie wnioskuje skarżący rzeczywiście stanowią zadrzewienia śródpolne podlegające zakazowi usuwania na mocy § 4 ust. 3 Uchwały z dnia 30 września 2013 r. w sprawie utworzenia Ż. Parku Krajobrazowego, albowiem w aktach brak jest jakichkolwiek dokumentów umożliwiających weryfikacje stanowiska organów I i II instancji w tym zakresie. Tym samym zasadnicza przesłanka odmowy zezwolenia na usunięcie drzew "wymyka się" kontroli Sądu.
Podsumowując, organy w niniejszej sprawie powinny po pierwsze wyjaśnić podstawę prawną do żądania usunięcia drzew w konkretnej, indywidualnej sprawie skarżącego, a następnie zgodnie z odpowiednią procedurą przeprowadzić postępowanie, zareagować co do dokonanego zgłoszenia. Jeśli aktualna pozostawałaby podstawa zgłoszenia wskazana przez skarżącego w dniu 15 października 2021 r., to postępowanie to winny regulować przepisy art. 86f ust. 4 i nast. u.o.p.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że sam fakt, że nieruchomość, z której drzewa mają być usunięte, znajduje się na obszarze parku krajobrazowego nie oznacza, że nie można zezwolić na usunięcie drzew.
Po dokonaniu oględzin organ, o którym mowa w przepisie art. 83a ust. 1, w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 83f ust. 8 u.o.p.).
Organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, może wnieść sprzeciw w przypadku: lokalizacji drzewa: na terenach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 (ust. 14 pkt 1c u.o.p.).
Organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, wnosi sprzeciw:
1) jeżeli zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie;
2) w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w trybie określonym w ust. 9 (ust. 15).
Wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej, o której mowa w ust. 8, stanowi podstawę wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1; do zezwolenia nie stosuje się art. 84 ust. 1 (ust. 16).
W niniejszym przypadku jednak ewentualne wniesienie sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia powinno mieć miejsce po dokonaniu oględzin i rzetelnym ich udokumentowaniu w protokole oraz wykazaniu, że drzewa znajdujące się na działce skarżącego podlegają ochronie na podstawie Uchwały z 30 września 2013 r.
W tym miejscu należy podkreślić, iż Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r. (sygn. akt II OSK 398/08, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl), który odpowiednio należy odnieść także do zagadnienia terminu do wniesienia sprzeciwu na gruncie u.o.p., iż przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, z momentem przekazania akt (tu: przez sąd administracyjny po uprawomocnieniu się wyroku) wywołuje skutek prawny w postaci rozpoczęcia postępowania przed organem I instancji, a w konsekwencji – rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia sprzeciwu o jakim mowa w art. 83f ust. 8 u.o.p. W skutkach materialnoprawnych prowadzone uprzednio postępowanie należy bowiem uznać za niebyłe. W rezultacie organ I instancji zobowiązany jest ponownie do oceny złożonego zgłoszenia.
Uwzględniwszy powyższe uwagi Sądu, organ administracji, po ponownym przeanalizowaniu przedmiotowego zgłoszenia, podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji SKO z dnia 30 marca 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy M. z dnia [...] grudnia 2021 r., zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się wpis od skargi, określony na podstawie § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynoszący [...] zł.