IV SA/Po 484/25

IV SA/Po 484/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2025 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za usunięcie drzewa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia 22 listopada 2024 r. znak [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz O. S.A. siedzibą w W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22.11.2024 r., znak: [...], Burmistrz Gminy [...] ustalił wysokość odszkodowania za 1 drzewo gatunku jesion wyniosły, które rosło na terenie działki nr ewid. [...] obręb S., na kwotę [...]złotych (słownie: [...]).
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że przedmiotowe drzewo zostało usunięte zgodnie z decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia 5.12.2022r., znak [...], wydanej na wniosek O. S.A. (dalej jako: skarżąca).
Jesion wyniosły o obwodzie pnia na wysokości 130 cm wynoszącym 154 cm, rósł w pasie drogi powiatowej, w miejscu gdzie przebiega pas eksploatacyjny gazociągu wysokiego ciśnienia (drzewo zagrażało jego funkcjonowaniu). Wobec faktu, że strony w ciągu 30 dni od dnia usunięcia drzewa nie zawarły umowy określającej wysokość odszkodowania za usunięcie drzewa gatunku jesion, zgodnie z art. 83e ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, dalej jako: u.o.p.), odszkodowanie takie określa organ, który wydał zezwolenie na usunięcie drzewa.
Celem rozpatrzenia wniosku, po wszczęciu postępowania, zlecono wycenę wartości drzewa. Na podstawie opracowania z dnia 25.05.2024 r., sporządzonego przez dr inż. K. J., określono wysokość odszkodowania, które przysługuje zarządcy działki nr ewid.[...] obręb S., na dzień usunięcia drzewa. Opisaną w operacie wartość przedmiotowego drzewa określono na [...] złotych. Jesion posiadał ubytki w podstawie pnia w związku z czym, współczynnik kondycji drzewa został pomniejszony do wartości 0,50.
Dalej organ I instancji wskazał, że kolejna wycena sporządzona została na zlecenie skarżącej przez rzeczoznawcę majątkowego M. W. w dniu 15.03.2022 r. i opiewała na kwotę [...]zł, która to kwota jest niewspółmierna do kosztów odtworzeniowych przedmiotowego drzewa, do opracowania wzięto pod uwagę tylko wartość drewna, które pozyskane zostało z drzewa, pominięto pozostałe aspekty. W przypadku drzewa o obwodzie pnia większym niż 20-25 cm, wartość podstawowa powiększana jest o współczynnik przyrostu (P). Wartość drzewa urealniana jest również o współczynnik lokalizacji (L), kondycji (K) i wartości gatunkowej (G), co zostało pominięte, w wyżej wskazanej opinii.
Ponadto w opinii wykonanej przez rzeczoznawcę majątkowego M. W. oraz decyzji Burmistrza Gminy [...] zezwalającej na usunięcie, ujęte jest również drugie drzewo, jednak przed wykonaniem decyzji jeden z jesionów został uprzątnięty przez straż pożarną, w związku z czym decyzja dotyczy wyceny jednego drzewa.
Oceniając złożone w niniejszym postępowaniu opinie organ uznał, że opinia sporządzona przez dr. inż. K. J. jest spójna i kompletna.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 83e ust. 3 u.o.p. w zw. z art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm., dalej jako: u.g.n.).
Skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji, że nie wziął pod uwagę opinii rzeczoznawcy majątkowego M. W.. W jej ocenie z uwagi na znaczne rozbieżności pomiędzy opiniami organ powinien przeprowadzić uzupełniający dowód z opinii biegłego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją 26.02.2025 r., znak: [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Zdaniem Kolegium organ I instancji wyraźnie wskazał w uzasadnieniu decyzji dlaczego oparł się na opinii biegłego, wskazując że wycena rzeczoznawcy majątkowego odnosiła się wyłącznie do wartości drewna pochodzącego z wycinki. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 83e ust. 3 u.o.p. ustalone wyłącznie w oparciu o wartość drewna nie stanowiłoby pełnej rekompensaty należnej właścicielowi nieruchomości. Słusznie - zdaniem SKO - wskazał organ I instancji, że należy wziąć pod uwagę inne czynniki, np. kondycję drzewa, koszty jego odtworzenia. Wiek usuniętego drzewa określono na ok. 55-60 lat, a zatem ewentualne odtworzenie drzewa tego samego gatunku byłoby procesem wieloletnimi i niewątpliwie kosztownym. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że wysokość odszkodowania powinna uwzględniać koszty usunięcia drzewa, organ odwoławczy wskazał, że stanowiłoby to nieuzasadnione umniejszenie odszkodowania, biorąc pod uwagę że do usunięcia drzewa doszło na wniosek skarżącej.
Bezpodstawny jest - zdaniem SKO - zarzut naruszenia § 10 ust. 4 rozporządzenia Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 640). Przepisy rozporządzenia, wydanego na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane, nie zwalniają właścicieli urządzeń przesyłowych z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz zapłaty odszkodowania na rzecz właściciela nieruchomości.
Dalej Kolegium argumentowało, że zgodnie z art. 130 ust. 2 u.g.n. ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 83e ust. 3 u.o.p. przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dotyczące odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości stosuje się odpowiednio. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lutego 2022 r. (II GSK 1631/18) "odpowiednie stosowanie przepisów prawa nie jest czynnością o jednolitym charakterze i ze względu na rezultat tego zabiegu wyróżnia się następujące sytuacje: stosowanie pełne, gdy odpowiednie przepisy prawa są stosowane bez żadnych zmian, stosowanie z późn. zm. oraz niestosowanie ze względu na bezprzedmiotowość lub całkowitą sprzeczność z przepisami, do których miałyby być stosowane odpowiednio. Innymi słowy przyjmuje się że "odpowiednie" stosowanie przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost albo z pewnymi modyfikacjami - usprawiedliwionymi odmiennością stanu "podciąganego" pod dyspozycję stosowanego przepisu bądź na niedopuszczalności jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle". W ocenie Kolegium odpowiednie stosowanie art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do ustalenia wysokości odszkodowania za usunięte drzewo nie oznacza obowiązku uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego. Przy ustalaniu wysokości odszkodowania za usunięte drzewo brane są pod uwagę inne czynniki niż przy ustalaniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Stąd uprawnione jest wydanie decyzji na podstawie art. 83e ust.3 ustawy o ochronie przyrody na podstawie opinii specjalistów innych dziedzin np. dendrologii, leśnictwa, posiadających wiedzę specjalistyczną np. w zakresie sadzenia drzew i ich pielęgnacji.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, zarzucając jej naruszenie:
1. art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024, poz. 572 t.j. z późniejszymi zmianami, dalej również jako: "k.p.a."), zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona poprzez pominięcie przez organ wyceny odszkodowania sporządzonej na zlecenie skarżącej,
2. art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i przekonywania oraz uniemożliwia dokonania kontroli zaskarżonej decyzji,
3. art. 83e ust. 3 u.o.p. w zw. z art. 130 ust. 2 u.g.n., w świetle których ustalenie wysokości odszkodowania następuje przy zastosowaniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, poprzez ich niezastosowanie i dopuszczenie dowodu z opinii podmiotu, który nie posiada uprawnień rzeczoznawcy majątkowego,
4. art. 83e u.o.p. poprzez jego nieprawidłową wykładnię w ustalonym stanie faktycznym,
5. § 10 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. 2013, poz. 640, dalej również jako: "Rozporządzenie Gazowe") poprzez wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za wycinkę drzew w strefie kontrolowanej, który to obowiązek powstrzymania się od sadzenia drzew i krzewów w odległości 3 metrów od gazociągu wysokiego ciśnienia nie był przez właściciela nieruchomości respektowany.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, obejmujących również koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca argumentowała, że art. 83e u.o.p. daje organowi uprawnienie w postaci ustalenia odszkodowania na podstawie zebranych dowodów, w szczególności dowodów z opinii biegłych. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji oparły swoje decyzje wyłącznie na ustaleniach dotyczących wysokości odszkodowania poczynionych w opinii zleconej przez siebie, podczas gdy winna przeanalizowania była również opinia zlecona przez skarżącą i dołączona do akt sprawy. Tego nie uczyniono, przyjmując arbitralnie, iż to opinia zlecona przez organ administracji publicznej jest właściwa - w żaden sposób nie uzasadniając szczegółowo tak przyjętego wyboru. Ponadto organ nie przeprowadził dowodu z opinii uzupełniającej wyjaśniającej tak duże rozbieżności w wysokości poszczególnych wycen odszkodowawczych.
Ponadto w ocenie skarżącej doszło do naruszenia art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i przekonywania oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.
Dalej skarżąca wskazała, że jej działania przyczyniły się do przywrócenia zgodności z obowiązującymi przepisami technicznymi i poprawy bezpieczeństwa, także bezpieczeństwa osób podróżujących pasem drogowym drogi powiatowej z uwagi na stan oraz rozmiar przedmiotowego drzewa.
Skarżąca podniosła, że w toku prowadzonego postępowania organ I instancji zlecił wykonanie niezależnej wyceny [...]. Przedmiotowa wycena została stworzona na potrzeby ustalenia wysokości odszkodowania w związku z prowadzonym postępowaniem. Ustawa o ochronie przyrody wymaga aby w przypadku określania przez organ wysokości odszkodowania, miały zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami czyli zobowiązuje do wykonania wycen przez niezależnych rzeczoznawców majątkowych. Z treści opracowania nie wynika, aby przedmiotowa wycena była przygotowana przez rzeczoznawcę majątkowego. Jednocześnie z opracowania wynika iż przedmiotowe drzewo posiadało dysfunkcje systemu korzeniowego "objawiające się nieregularnymi obniżeniami gruntu oraz odszczepieniem gruntu od pobocznicy strefy odziomkowej" co zdaniem skarżącej mogło powodować zaburzenie statyki zagrożenie powaleniem w razie wystąpienia niesprzyjających warunków atmosferycznych. Usunięcie przedmiotowego drzewa było zatem konieczne nie tylko ze względu na zagrożenie jakie powodowało dla gazociągu ale również (lub przede wszystkim) dla osób podróżujących drogą powiatową.
Skarżąca wskazała, że autorem opinii wykonanej na zlecenie organu I instancji nie jest podmiot posiadający uprawnienia rzeczoznawcy majątkowego, co stanowi naruszenie art. 83e ust. 3 u.o.p. Sama [...] na swojej stronie internetowej wskazuje, że zajmuje się wydawaniem opinii i ekspertyz dendrologicznych, wykonuje badania drzew rezystografem oporowym, tomografem akustycznym oraz wykonuje testy obciążeniowe. Wśród uprawnień, przeczytać można jedynie o certyfikacie inspektora drzew w wykonywaniu szacunków brakarskich. Zdaniem skarżącej inną wartość będzie przedstawiało drzewo dla przyrodnika, inną dla właściciela nieruchomości, a jeszcze inną dla uprawnionego rzeczoznawcy przy czym intencją ustawodawcy było, aby wartość ta była określana przez wąską grupę specjalistów, gdyż wartości przyrodniczych czy sentymentalnych nie sposób wycenić i zrekompensować w toku prowadzonego postępowania.
Skarżąca podkreśliła, że w orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że podstawą rozstrzygnięcia w sprawach z artykułu 83e u.o.p. jest operat rzeczoznawcy majątkowego posiadającego stosowne uprawnienia i niezbędną wiedzę w oparciu o obowiązujące przepisy UGN oraz rozporządzeń wykonawczych. Orzecznictwo w tym zakresie jest jednolite.
Końcowo skarżąca podniosła, że organy administracji publicznej pominęły fakt wykonania całości prac staraniem i na koszt skarżącej, co dodatkowo pokazuje, że opinia przyjęta przez organ jako właściwa w toku postępowania jest znacząco zawyżona.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.").
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze 26.02.2025 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia 22.11.2024 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za 1 drzewo gatunku jesion wyniosły, które rosło na terenie działki nr ewid. [...] obręb S., na kwotę [...]złotych (słownie: [...]).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 ze zm.).
Osią sporu w rozpoznawanej sprawie pozostaje prawidłowość ustalenia wysokości odszkodowania za usunięcie drzewa gatunku jesion wyniosły, które rosło na terenie działki nr ewid. [...] obręb S..
Wskazać wobec powyższego należy, że zgodnie z art. 83e u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości, na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, następuje za odszkodowaniem na rzecz właściciela nieruchomości, a w przypadku gdy na nieruchomości jest ustanowione prawo użytkowania wieczystego - na rzecz użytkownika wieczystego nieruchomości. Odszkodowanie przysługuje od właściciela urządzeń (ust. 1). Ustalenie wysokości odszkodowania za drzewo lub krzew oraz za ich usunięcie następuje w drodze umowy stron (ust. 2). W przypadku gdy strony nie zawrą umowy w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzewa lub krzewu, odszkodowanie ustala organ, który wydał zezwolenie na ich usunięcie, stosując odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dotyczące odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości (ust. 3).
Stosownie zaś do art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm.) wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości, wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepis art. 134 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (ust. 2).
W myśl art. 156 ust. 1 u.g.n. rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego.
W ocenie Sądu zastosowanie przepisów przywołanych w art. 83e ust. 3 u.o.p. polega m.in. na przyjęciu regulacji wynikających m.in. z art. 130 ust. 2 u.g.n. w związku z art. 156 tej ustawy, który nakazuje ustalać wysokość odszkodowania po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego sporządzonej w formie operatu szacunkowego (wyrok NSA z 18.10.2022 r., III OSK 5630/21, LEX nr 3423430).
Stosownie do art. 170 ust. 1 u.g.n. rzeczoznawstwo majątkowe jest działalnością zawodową wykonywaną przez rzeczoznawców na zasadach określonych w niniejszej ustawie. Rzeczoznawcą majątkowym jest osoba fizyczna posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, nadane w trybie przepisów rozdziału 4 niniejszego działu (ust. 2).
W świetle cytowanego rzeczoznawcą majątkowym jest osoba posiadająca stosowne uprawnienia, ściśle określone w przepisach u.g.n. Aby zostać rzeczoznawcą majątkowym niewątpliwie trzeba posiadać wiadomości specjalne, ale należy także legitymować się stosownymi uprawnieniami, których – jak wynika z akt administracyjnych sprawy – nie posiadał K. J. w momencie sporządzania "wyceny wartości drzewa" z dnia 25.05.2024 r.
Konieczność przestrzegania przez organy orzekające podstawowych standardów procedowania w toku postępowania zmierzającego do ustalenia odszkodowania za usunięcie drzewa nabiera szczególnego znaczenia, ponieważ ustalane jest ono na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego. Jest to niewątpliwie jedyny dopuszczony przez prawo dowód mający wpływ na wysokość odszkodowania ustalonego przez organ z tytułu usunięcia drzew. Podkreślić przy tym należy, że zgodność opinii rzeczoznawcy majątkowego z przepisami prawa jest o tyle istotna, że wpływa ona bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania. Wartość dowodowa takiej opinii oraz poprawność jej sporządzenia w kontekście obowiązujących przepisów prawa powinna zatem zostać oceniona przez organy orzekające w sprawie, które zobowiązane są przede wszystkim zbadać, czy operat jest jasny, logiczny, spójny, wiarygodny, czy nie zawiera błędów matematycznych, czy zastosowana w nim metoda szacowania odpowiada prawu i została poprawnie wyjaśniona przez rzeczoznawcę, zaś wyciągnięte przez niego wnioski nie są ze sobą sprzeczne. Ocena taka powinna zostać przeprowadzona zgodnie z regułą swobodnej oceny dowodów w świetle art. 80 k.p.a. oraz z poszanowaniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami normujących zasady określenia wartości usuniętych drzew oraz przepisów wykonawczych do ustawy (wyrok WSA w Poznaniu z 06.12.2023 r., sygn. akt: II SA/Po 527/23, CBOSA).
W ugruntowanym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że pozycja rzeczoznawcy majątkowego w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zbliżona do statusu osoby zaufania publicznego. Zarówno przepisy ww. ustawy, jak również standardy zawodowe oraz kodeks etyki nakładają na rzeczoznawcę majątkowego przy dokonywaniu wyceny nieruchomości obowiązek wykorzystania zarówno swojej wiedzy specjalistycznej, jak również dokładania należytej staranności. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji i podobnie sąd administracyjny nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. O wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości w obecnym stanie prawnym decyduje rzeczoznawca. Również tylko rzeczoznawca decyduje o doborze nieruchomości, które przyjmuje do porównania. Operat szacunkowy stanowi wprawdzie sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych odnośnie szacowania nieruchomości, ale jest on dowodem w sprawie i podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1930/11).
Mając wszystko to na uwadze i stwierdzając, że opracowanie sporządzone przez K. J. w dniu 25.05.2024 r. nie stanowi operatu rzeczoznawcy majątkowego w rozumieniu art. 130 ust. 2 u.g.n., Sąd doszedł do wniosku, że nie może ono stanowić dowodu w sprawie, gdyż narusza to postanowienia art. 83e ust. 3 u.o.p.
Ponadto organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., albowiem nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. W znikomym tylko stopniu organy ustosunkowały się do sporządzonej na zlecenie skarżącej opinii rzeczoznawcy majątkowego M. W., niemal arbitralnie przyjmując, że opracowanie sporządzone przez K. J. jest spójne i kompletne.
Zważywszy zaś na to, że wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Prowadząc ponownie postępowanie organy administracji uwzględnią ocenę prawną wynikającą z niniejszego orzeczenia, w szczególności poprzez zlecenie sporządzenia operatu, o którym mowa w art. 83e ust. 3 u.o.p. podmiotowi posiadającemu uprawienia rzeczoznawcy majątkowego i tak sporządzony operat szacunkowy ocenią bacząc, by nie naruszono przepisów postepowania administracyjnego.
O kosztach postępowania sądowego (pkt 2 sentencji wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz.1935 t.j.).