Orzeczenie · 2025-06-26

IV SA/Po 459/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-06-26
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na rozbiórkęzabytkiewidencja zabytkówkonserwator zabytkówuzgodnieniekodeks postępowania administracyjnegozasada dwuinstancyjnościprzedwczesna decyzjauchwała NSA

Sprawa dotyczyła skargi W. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego (dworu) z 1848 r., wpisanego do gminnej i wojewódzkiej ewidencji zabytków. Organ I instancji odmówił wydania pozwolenia, ponieważ Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia rozbiórki, uznając budynek za istotny element zespołu dworsko-folwarcznego. Skarżąca wniosła odwołanie, podnosząc, że na postanowienie konserwatora złożyła zażalenie, które nie było jeszcze ostateczne, co czyniło decyzję organu I instancji przedwczesną. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, podzielając stanowisko Starosty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że obie instancje administracyjne wydały decyzje, opierając się na nieostatecznym postanowieniu organu uzgadniającego (konserwatora zabytków). Zgodnie z orzecznictwem NSA, wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie organu współdziałającego narusza art. 106 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że postanowienie konserwatora nie było ostateczne w momencie wydawania decyzji przez Starostę i Wojewodę, a nawet późniejsze rozpatrzenie zażalenia przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie mogło konwalidować tej wadliwości. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących współdziałania organów administracji (art. 106 k.p.a.) w sprawach wymagających uzgodnień, zwłaszcza w kontekście ochrony zabytków i prawa budowlanego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy na postanowienie organu współdziałającego przysługuje zażalenie, a organ prowadzący postępowanie główne wydaje decyzję przed jego rozpatrzeniem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji może wydać decyzję w sprawie pozwolenia na rozbiórkę obiektu ujętego w ewidencji zabytków, jeśli organ konserwatorski odmówił uzgodnienia, a strona wniosła zażalenie na tę odmowę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może wydać decyzji merytorycznej, jeśli organ współdziałający (konserwator zabytków) odmówił uzgodnienia, a na jego postanowienie zostało złożone zażalenie, które nie jest jeszcze rozpatrzone.

Uzasadnienie

Wydanie decyzji przed ostatecznym rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie organu współdziałającego narusza art. 106 § 1 k.p.a. Dopiero ostateczne postanowienie organu współdziałającego może stanowić podstawę do wydania decyzji w sprawie głównej.

Czy organ administracji ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie głównej, gdy strona złożyła zażalenie na postanowienie organu współdziałającego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji powinny czuwać nad prawidłowym tokiem postępowania i z urzędu podejmować czynności zmierzające do jego prawidłowego przebiegu, w tym uwzględniać fakt toczącego się postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy posiadał wiedzę o toczącym się postępowaniu zażaleniowym, a mimo to wydał decyzję merytoryczną, co stanowiło wadliwość postępowania.

Czy budynek w złym stanie technicznym, ujęty w ewidencji zabytków, ale nie wpisany do rejestru zabytków, może zostać rozebrany na podstawie art. 67 p.b. pomimo odmowy uzgodnienia przez konserwatora zabytków?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na wadliwości proceduralnej. Jednakże, argumentacja skarżącej wskazuje na potencjalną możliwość rozbiórki w przypadku braku wpisu do rejestru zabytków i nieobjęcia ochroną konserwatorską na podstawie mpzp, jeśli budynek nie nadaje się do remontu.

Uzasadnienie

Skarżąca argumentowała, że zgodnie z art. 67 p.b., budynek w złym stanie technicznym, niebędący w rejestrze zabytków ani objęty ochroną mpzp, kwalifikuje się do rozbiórki, a organ powinien wydać pozwolenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 106 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wydanie decyzji jest możliwe dopiero po zajęciu stanowiska przez organ współdziałający, a jeśli na postanowienie organu współdziałającego przysługuje zażalenie, decyzja nie może być wydana przed jego ostatecznym rozpatrzeniem.

p.b. art. 39 § ust. 3

Prawo budowlane

Pozwolenie na rozbiórkę obiektu ujętego w gminnej ewidencji zabytków wymaga uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

p.b. art. 32 § ust. 1

Prawo budowlane

Decyzja o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę może być wydana po uzyskaniu wymaganych pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Zajęcie stanowiska przez organ współdziałający następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności.

k.p.a. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 67

Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu nie nadającego się do remontu, z wyłączeniem obiektów wpisanych do rejestru zabytków lub objętych ochroną konserwatorską na podstawie mpzp.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje organów obu instancji zostały wydane przedwcześnie, ponieważ oparto je na nieostatecznym postanowieniu Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, na które skarżąca złożyła zażalenie. • Naruszenie art. 106 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie organu współdziałającego.

Godne uwagi sformułowania

wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie zajęcia stanowiska, o którym mowa w art. 106 § 5 k.p.a. narusza przepis art. 106 § 1 k.p.a. • Dopóki postanowienie organu współdziałającego nie stanie się ostateczne, dopóty nie można mówić o zajęciu przez ten organ stanowiska w rozumieniu art. 106 k.p.a. • Organy administracji czuwają nad prawidłowym tokiem postępowania administracyjnego podejmując z urzędu czynności zmierzające do ustalenia całokształtu okoliczności sprawy.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

sędzia

Jacek Rejman

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących współdziałania organów administracji (art. 106 k.p.a.) w sprawach wymagających uzgodnień, zwłaszcza w kontekście ochrony zabytków i prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy na postanowienie organu współdziałającego przysługuje zażalenie, a organ prowadzący postępowanie główne wydaje decyzję przed jego rozpatrzeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w przypadku obiektów o wartości zabytkowej. Pokazuje, że błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie organ mógł mieć rację.

Zabytkowy dwór na rozbiórkę? Sąd uchyla decyzję, bo urzędnicy pospieszyli się z wyrokiem!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst