IV SA/Po 431/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M.Z. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy decyzję o ustaleniu opłaty legalizacyjnej za samowolną zmianę sposobu użytkowania budynku usługowego na prywatny żłobek i przedszkole. Skarżąca podnosiła, że nie doszło do faktycznej zmiany sposobu użytkowania, a jedynie do kontynuacji działalności oświatowej, która miała miejsce wcześniej (np. jako szkoła podstawowa czy dom katechetyczny). Argumentowała, że przepisy prawa oświatowego i opieki nad dziećmi pozwalają na takie użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że zmiana funkcji budynku z katechetyczno-mieszkalnej (kategoria zagrożenia ludzi ZL III i ZL IV) na żłobek i przedszkole (kategoria ZL II) stanowi prawnie relewantną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Kluczowe było to, że zmiana ta wpływa na warunki bezpieczeństwa pożarowego, wymagając spełnienia innych norm technicznych. Sąd podkreślił, że nawet jeśli budynek wcześniej służył celom oświatowym, obecne przeznaczenie na żłobek i przedszkole, ze względu na specyfikę użytkowników (dzieci o ograniczonej zdolności poruszania się), generuje inne wymogi bezpieczeństwa. Sąd odrzucił argumenty skarżącej dotyczące przepisów prawa oświatowego, wskazując, że nie wyłączają one stosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania. Wnioski dowodowe skarżącej o przeprowadzenie opinii biegłych zostały uznane za nieuzasadnione, gdyż istota sporu dotyczyła legalności zmiany sposobu użytkowania, a nie spełnienia wymogów technicznych dla nowej funkcji. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a opłata legalizacyjna została nałożona zasadnie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego' w kontekście zmiany kategorii zagrożenia ludzi i wpływu na bezpieczeństwo pożarowe, a także relacji przepisów Prawa budowlanego do przepisów branżowych (prawo oświatowe, opieka nad dziećmi).
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany funkcji budynku na żłobek/przedszkole, ale zasady interpretacji art. 71 Prawa budowlanego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana sposobu użytkowania budynku z funkcji katechetyczno-mieszkalnej na żłobek i przedszkole stanowi prawnie relewantną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, skutkującą obowiązkiem ustalenia opłaty legalizacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana sposobu użytkowania budynku z funkcji katechetyczno-mieszkalnej (kategorie ZL III i ZL IV) na żłobek i przedszkole (kategoria ZL II) stanowi prawnie relewantną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, ponieważ wpływa na warunki bezpieczeństwa pożarowego i wymaga spełnienia innych norm technicznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana kategorii zagrożenia ludzi z ZL III/IV na ZL II (żłobek/przedszkole) skutkuje zmianą klasy odporności pożarowej budynku i wymaga spełnienia innych warunków bezpieczeństwa pożarowego, co jest prawnie relewantną zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przepisy prawa oświatowego nie wyłączają stosowania przepisów Prawa budowlanego w tym zakresie.
Czy przepisy prawa oświatowego i ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 wyłączają stosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w przypadku adaptacji budynku na żłobek/przedszkole?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie stanowią leges speciali wyłączających stosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych. Fakt, że żłobki mogą mieścić się w jednym budynku z przedszkolami, nie oznacza, że zmiana funkcji budynku nie jest zmianą sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy prawa oświatowego i ustawy o opiece nad dziećmi nie wyłączają stosowania art. 71 Prawa budowlanego. Ponadto, nawet jeśli przepisy dopuszczają współlokowanie różnych funkcji, strefy pożarowe muszą spełniać wymagania dla każdej kategorii zagrożenia ludzi, co w przypadku zmiany funkcji na żłobek/przedszkole może wymagać dostosowania.
Czy sąd administracyjny powinien przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów (np. opinie straży pożarnej, sanepidu) na wniosek strony skarżącej w sprawie opłaty legalizacyjnej za zmianę sposobu użytkowania?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd nie powziął istotnych wątpliwości wymagających wyjaśnienia, a wnioski dowodowe dotyczą kwestii, które nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (np. spełnienie wymogów technicznych dla nowej funkcji, gdy spór dotyczy legalności samej zmiany).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przeprowadzenie dowodów uzupełniających ma charakter wyjątkowy i jest możliwe tylko w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości prawnych, a nie faktycznych, które powinien wyjaśnić organ administracji. W tej sprawie istota sporu dotyczyła legalności zmiany sposobu użytkowania, a nie spełnienia wymogów technicznych dla nowej funkcji.
Przepisy (29)
Główne
p.b. art. 71 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 71 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 71 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 71a § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 71a § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 71a § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
r.w.t.b. art. 3 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
r.w.t.b. art. 71 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
r.w.t.b. art. 208 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
r.w.t.b. art. 209 § ust. 1, 2 i 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
r.w.t.b. art. 212
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
r.w.t.b. art. 216
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
u.p.o. art. 31 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.o.n.d. art. 9b
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana kategorii zagrożenia ludzi z ZL III/IV na ZL II (żłobek/przedszkole) stanowi prawnie relewantną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wpływającą na warunki bezpieczeństwa pożarowego. • Przepisy prawa oświatowego i ustawy o opiece nad dziećmi nie wyłączają stosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania. • Sąd nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów uzupełniających, jeśli nie powziął istotnych wątpliwości prawnych, a wnioski dowodowe dotyczą kwestii nieistotnych dla rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Nie nastąpiła istotna zmiana sposobu użytkowania obiektu, a jedynie kontynuacja działalności oświatowej. • Przepisy prawa oświatowego i ustawy o opiece nad dziećmi powinny być zastosowane per analogiam, wyłączając stosowanie przepisów Prawa budowlanego. • Organ powinien powołać biegłych do oceny warunków pożarowych i sanitarnych. • Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i nierozpatrzenie materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń • zmiana sposobu użytkowania budynku, o której mowa w cytowanym przepisie, nie musi być spowodowana przeprowadzeniem robót budowlanych, wystarczy faktyczna zmiana sposobu jego użytkowania • na gruncie art. 71 ust. 1 p.b. prawnie relewantna jest każda zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego – czyli w szczególności każdy przypadek podjęcia bądź zaniechania w tym obiekcie działalności zmieniającej wskazane w cytowanym przepisie warunki – a nie tylko zmiana użytkowania w jakimś [...] sensie 'istotna' • strefy pożarowe zaliczone, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, do więcej niż jednej kategorii zagrożenia ludzi, powinny spełniać wymagania określone dla każdej z tych kategorii
Skład orzekający
Maria Grzymisławska-Cybulska
przewodniczący
Tomasz Grossmann
sprawozdawca
Maciej Busz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego' w kontekście zmiany kategorii zagrożenia ludzi i wpływu na bezpieczeństwo pożarowe, a także relacji przepisów Prawa budowlanego do przepisów branżowych (prawo oświatowe, opieka nad dziećmi)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany funkcji budynku na żłobek/przedszkole, ale zasady interpretacji art. 71 Prawa budowlanego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zmiany sposobu użytkowania budynków i związanych z tym opłat legalizacyjnych. Pokazuje, jak istotne są zmiany w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i jak są one interpretowane przez sądy administracyjne, nawet w kontekście przepisów branżowych.
“Czy zmiana budynku z domu katechetycznego na żłobek to 'istotna' zmiana? WSA wyjaśnia kluczowe przepisy Prawa budowlanego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.