IV SA/Po 414/25

IV SA/Po 414/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 7d pkt 1 lit. a, art. 20, art. 24
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lipca 2025 r. sprawy ze skargi B. R. i W. Ł. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z 7 listopada 2024 r. nr [...] ([...]) z urzędu odmówił ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] dla działki wydzielonej na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 marca 2024 r. pod numerem [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni 0.0193 ha, numeru księgi wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność małżonków B. R. i W. Ł..
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 12 marca 2024 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] został przyjęty operat techniczny sporządzony przez wykonawcę: P.M., zawierający między innymi wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki oraz protokół z badania stanu prawnego nieruchomości.
Z wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki wynika, że przeprowadzony został podział dostosowawczy działki położonej w obrębie [...], gmina [...] oznaczonej numerem [...], polegający na wydzieleniu działek nr: [...],[...],[...].
W ramach wykonanej pracy geodeta uprawniony P. M. sporządził dokumenty, między innymi, w celu ujawnienia dla wydzielonej działki nr [...] księgi wieczystej [...] Geodeta ustalił, że działka nr [...] stanowiła część dawnych parcel katastralnych nrnr: [...], [...], [...].
Z uwagi na to, że przedłożony operat techniczny, w ocenie organu I instancji, nie był wystarczający do wprowadzenia zmian z niego wynikających, Starosta [...] działając na podstawie art. 20 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wszczął z urzędu postępowania administracyjne w sprawie aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki ewidencyjnej nr [...] wydzielonej z działki [...].
O wszczęciu postępowania pismem z 11 października 2024 r. Starosta powiadomił B. R. i W. Ł..
W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji wyjaśnił, że z dokumentów wchodzących w skład operatu technicznego pod numerem [...] wynika, że działka nr [...] odpowiada części dawnych parcel katastralnych, oznaczonych numerami [...], [...], [...]. Z części tych parcel powstały również działki nr: [...] i [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta [...]
Z informacji zawartych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O. wynika, że B. R. i W. Ł. są wpisani jako właściciele nieruchomości składającej się z działek [...] o powierzchni 0,6500 ha położonych w obrębie [...], gmina [...]. Stan ten jest zgodny ze stanem ujawnionym w operacie ewidencji gruntów i budynków.
W ocenie Starosty [...] ujawnienie B. R. i W. Ł. jako właścicieli działki nr [...] o powierzchni 0,0193 ha oraz ujawnienie dla tej działki księgi wieczystej [...] na podstawie sporządzonych przez geodetę uprawnionego dokumentów stanowiłoby przekroczenie uprawnień przez organ ewidencyjny.
Ponadto Starosta wyjaśnił, że do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków nie wpłynął żaden dokument będący podstawą wpisania prawa własności przedmiotowej działki [...] na rzecz małżonków Ł..
Od opisanej wyżej decyzji odwołanie wniósł W. Ł. podnosząc, iż (cyt.): "(...) Należy zauważyć że księga ta została założona w 1958 r. jako kontynuacja dawnej księgi wieczystej wykaz [...]. W momencie jej założenia nieruchomość w niej zapisana została oznaczona jako parcele [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 0,64445 ha. W momencie jej zbycia w 2008 r. w księdze wieczystej dokonano ponownego oznaczenia Nieruchomości dostosowanego do prowadzonej na ten moment ewidencji Gruntów i Budynków. Podstawą tego oznaczenia był dokument - wyciąg z wykazu zmian gruntowych - poświadczony przez organ prowadzący ewidencję Gruntów i Budynków czyli Starostę [...], a znajdujący się w aktach przedmiotowej księgi wieczystej. Dokument ten został sporządzony błędnie, gdyż ujawnione w nim działki ewidencyjne nr [...] nie w pełni odpowiadają parcelom [...], [...], [...]. Brakującym elementem jest właśnie działka ewidencyjna nr [...] powstała w wyniku podziału dostosowawczego. Tym samym należy zauważyć, że Starosta [...] poświadczył nieprawdę. Nadmieniam, że stan prawny działki nr [...], powstałej przy zakładaniu ewidencji w granicach użytku rów, jest wypadkową stanów prawnych Nieruchomości, z których części działka ta powstała i dlatego niezbędnym było wydzielenie części tej działki (działka nr [...]), która wchodzi w skład Nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...] Aktualne powierzchnie działek (po ich ponownym pomiarze i obliczeniu) nr [...] i [...] wyczerpują powierzchnię Nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej [...] przy jej otwarciu (0,6445ha). (...) Nie zgadam się również z tezą, że aktem notarialnym nr [...] z dnia 18 grudnia 2020 r. nabyłem działki [...] (...)".
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 19 lutego 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 7d pkt 1 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: "Pgik") do zadań starosty należy, między innymi, prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków.
Obowiązkiem starosty jest utrzymywanie prowadzonej ewidencji w aktualności. Natomiast właściciele nieruchomości, a także osoby fizyczne albo prawne władające lub gospodarujące nieruchomościami są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części.
Art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 ustawy Pgik stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji.
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Artykuł 24 ust. 2b pkt 1 i 2 ustany Pgik stanowi, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b,
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 2c ustawy Pgik, odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Z akt sprawy znajdujących się w posiadaniu organu odwoławczego wynika, że 12 marca 2024 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] został przyjęty operat techniczny sporządzony przez wykonawcę P.M., zawierający, między innymi, wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki oraz badanie stanu prawnego nieruchomości. Z wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki wynika, że przeprowadzony został podział dostosowawczy działki położonej w obrębie [...], gmina [...] oznaczonej numerem [...], polegającej na wydzieleniu działek nr: [...], [...], [...]. Podział dostosowawczy działki nr [...] został ujawniony w bazie danych ewidencji gruntów powiatu [...].
Z dokumentów wchodzących w skład operatu technicznego o identyfikatorze [...] wynika, że wyodrębniona działka nr [...] odpowiada części dawnych parcel katastralnych oznaczonych numerami [...], [...] i [...]. Z części tych parcel powstały również działki nr [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta [...]
Z treści umów: przeniesienia własności nieruchomości poprzedzonej warunkową umowa sprzedaży zawartymi w formie aktów notarialnych odpowiednio 18 grudnia 2020 r. (Repertorium [...]) i 4 listopada 2020 r. (Repertorium [...]) wynika, że małżonkowie B. R. i W. Ł. nabyli prawo własności nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...] stanowiącej działki nr [...] o łącznym obszarze 0.6500 ha, objętej księgą wieczystą [...] Przedmiotem nabycia nie był obszar gruntu odpowiadający działce [...] powstałej w wyniku podziału dostosowawczego.
W ramach postępowania wyjaśniającego Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej WWINGiK) zbadał księgę wieczystą nr [...] (analogową i elektroniczną) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w O. , ujawnioną w ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...] oraz dokumenty stanowiące podstawy wpisów w tej księdze. Z badania analogowej księgi wieczystej została wykonana dokumentacja fotograficzna.
Organ odwoławczy ustalił, że w dziale pierwszym księgi wieczystej nr [...] wpisane są działki nr [...] o łącznej powierzchni 0.6500 ha położone w obrębie [...], gmina [...]. W dziale drugim jako współwłaściciele nieruchomości objętej ww. księgą wieczystą figurują B. R. i W. Ł. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej.
W dacie zawierania aktów notarialnych Repertorium [...] i Repertorium [...] - umów sprzedaży nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] na rzecz małżonków Ł. w dziale pierwszym tej księgi figurowały wyłącznie działki nr [...]
Organ odwoławczy podkreślił, że prowadzenie ewidencji gruntów i budynków polega na ciągłej aktualizacji zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Organy prowadzące ewidencję sprawują wyłącznie funkcje ewidencyjne, dokumentacyjne, a nie są uprawnione do rozstrzygania sporów dotyczących stanu prawego nieruchomości, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, jaki jest jego zasięg, lub jakie są jego ograniczenia. Ewidencja gruntów ma zatem odzwierciedlać aktualny stan prawny nieruchomości, a nie go tworzyć. Przedstawione rozumienie pojęcia aktualizacji oraz techniczno - deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem przeprowadzenia odpowiedniej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów (wyrok NSA z 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2066/13). Przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można zatem dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Wpisy w ewidencji mają charakter deklaratoryjny, więc nie mogą kształtować nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został zatwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3227/18).
Reasumując organ wskazał, że ujawnienie w ewidencji gruntów numeru księgi wieczystej [...] dla działki nr [...] położonej w obrębie [...], gmina [...] na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego w ustalonym przez WWINGiK stanie faktycznym i prawnym nie mieści się w zakresie pojęciowym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków przez starostę wynikającym z ustawy Pgik.
Organ wskazał również, że w niniejszej sprawie geodeta uprawniony prawidłowo ustalił, że działka nr [...] stanowiła część parcel katastralnych oznaczonych numerami [...], [...] i [...], a jej powierzchnia wchodziła w skład zasobu księgi wieczystej nr [...] (po migracji [...]), jednakże nieprawidłowo wywiódł w protokole z badania stanu prawnego nieruchomości oraz wykazie zmian danych ewidencyjnych dotyczącym działki wchodzących w skład operatu technicznego [...], że obszar działki nr [...] wchodzi w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] w dacie sporządzenia tych dokumentów.
W trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy obu instancji strony nie przedłożyły żadnego dokumentu mogącego stanowić podstawę ujawnienia w ewidencji gruntów numeru księgi wieczystej [...] dla działki nr [...] powstałej w wyniku podziału dostosowawczego.
Odnosząc się do zarzutu W. Ł. dotyczącego popełnianych w jego ocenie błędów przy prostowaniu zapisów w księdze wieczystej [...] przez sąd rejonowy organ wskazał, że zagadnienia te nie należą do właściwości rzeczowej wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Natomiast żądanie ujawnienia w ewidencji gruntów numeru księgi [...] dla działki nr [...], a tym samym w sposób pośredni prawa własności małżonków Ł. do tej działki w świetle powyższych wyjaśnień nie może zostać zrealizowane przez starostę ze względu na wykazany wyżej brak tytułu prawnego ww. osób do działki nr [...].
W ustawowym terminie B. R. – Ł. i W. Ł. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję. Skarga nie zawiera argumentacji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 19 lutego 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z 7 listopada 2024 r., nr [...], odmawiającą ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] dla działki wydzielonej na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 marca 2024 r. pod numerem [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni 0.0193 ha, numeru księgi wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność małżonków B. R. i W. Ł..
Podstawę materialnoprawną kontrolowanych decyzji stanowi ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm., dalej: "Pgik").
Zgodnie z art. 7d pkt 1 lit. a ustawy Pgik, do zadań starosty należy, między innymi, prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków.
Obowiązkiem starosty jest utrzymywanie prowadzonej ewidencji w aktualności. Natomiast właściciele nieruchomości, a także osoby fizyczne albo prawne władające lub gospodarujące nieruchomościami są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części.
Art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 ustawy Pgik stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji.
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Artykuł 24 ust. 2b pkt 1 i 2 ustany Pgik stanowi, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b,
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 2c ustawy Pgik, odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Sąd wskazuje, że dnia 12 marca 2024 r. do państwowego zasobu dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej pod numerem [...] przyjęty został operat techniczny, sporządzony przez geodetę uprawnionego, zawierający między innymi wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki oraz protokół z badania stanu prawnego nieruchomości. Z wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki wynikało, że przeprowadzony został podział dostosowawczy działki położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej numerem [...], polegający na wydzieleniu między innymi działki nr [...].
Z kolei z akt sprawy wynika, że w księdze wieczystej [...] w dziale II ujawnieni są obecnie B. R. i W. Ł. na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Małżonkowie Ł. stali się właścicielami nieruchomości na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości poprzedzonej warunkową umową sprzedaży, zawartymi w formie aktów notarialnych odpowiednio dnia 4 listopada 2020 r. (Repertorium [...]) oraz dnia 18 grudnia 2020 r. (Repertorium [...]). Zgodnie z przywołanymi dokumentami małżonkowie B. R. i W. Ł. nabyli działki nr [...] o łącznym obszarze 0.6500 ha.
Z opisanej sytuacji wynika, że część działki oznaczonej numerem [...], a tym samym wydzielona z niej działka oznaczona nr [...] o powierzchni 0.0193 ha, nie podlegała sprzedaży. Małżonkowie Ł. zakupili konkretne działki o odpowiadającej im powierzchni. Organ słusznie zauważył, że dział I-O księgi wieczystej [...] w trakcie zawierania aktu sprzedaży był sprostowany i wyraźnie wynikało z niego, że w skład nieruchomości wchodzą tylko działki nr [...] o powierzchni 0.6500 ha.
Organ słusznie uznał, że geodeta uprawniony prawidłowo ustalił, że działka numer [...] stanowiła części dawnych parceli katastralnych, oznaczonych numerami [...], [...] i [...] i wchodziła w skład zasobu księgi wieczystej Kw. nr [...] (po migracji [...]), jednakże nie przeanalizował on historii dotyczącej praw związanych z własnością.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia odmowy ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], dla działki wydzielonej na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 marca 2024 r. pod numerem [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni 0.0193 ha, numeru księgi wieczystej [...], prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność małżonków B. R. i W. Ł..
Sąd podziela stanowisko organów, że wpisanie B. R. i W. Ł. jako właściciela działki numer [...] o powierzchni 0.0193 ha oraz ujawnienie dla tej działki księgi wieczystej [...], na podstawie dokumentów sporządzonych przez geodetę uprawnionego, stanowiłoby przekroczenie uprawnień przez Starostę, jako wykonującego zadania z zakresu ewidencji gruntów i budynków, ponieważ z treści księgi wieczystej [...] wynika jedynie, że ww. osoby są właścicielami działek nr [...] o pow. 0,6500ha
Zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych (przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego), zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych (numeracji działek, oznaczenia budynku czy powierzchni gruntu) i nie mogą natomiast uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu. Wpisy w ewidencji gruntów praw podmiotowych do gruntu wymagają podstawy wynikającej bądź z księgi wieczystej, bądź z prawomocnego wyroku sądu.
Obecnie z księgi wieczystej [...] [...] nie wynika, że działka oznaczona obecnie numerem [...] o powierzchni 0.0193 ha stanowi własność B. R. i W. Ł.. Tutejszemu organowi, prowadzącemu operat ewidencji gruntów i budynków, nie został również przedłożony żaden dokument prawny stanowiący podstawę przypisania własności przedmiotowej działki na rzecz małżonków Ł..
W ocenie Sądu skarżący w zakresie działki [...] w pierwszej kolejności powinni dążyć do zmian i aktualizacji stanu prawnego i właścicielskiego w księgach wieczystych, a dopiero po takich zmianach, kiedy dane z ksiąg wieczystych wprost będą dotyczyły działki nr [...], to organ będzie mógł dokonać aktualizacji ewidencji gruntów.
W tym miejscu należy jednoznacznie zaznaczyć, że z regulacji prawnej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, a zwłaszcza z art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 2 i art. 24 tej ustawy wynika charakter prawny prowadzonej przez organy administracji publicznej ewidencji gruntów.
Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzygające sporów o prawo, ani nie nadaje czy ujmuje praw. O zasadności tego stanowiska przesądza przyjęta definicja ustawowa ewidencji gruntów i budynków. Według art. 2 pkt 8 powołanej ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władającymi tymi gruntami, budynkami i lokalami, pełniąc jedynie funkcje rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Stąd też przez wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje on nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów.
Zgodnie z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. III SA/Gd 384/21 "aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie służy dochodzeniu prawa własności, ponieważ "(...) postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, ma przy tym wyłączenie charakter informacyjny. Innymi słowy, wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego i nie może kształtować nowego stanu prawnego. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można tym samym dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. ".
Oceniając zarzuty skargi jako nieuzasadnione, wobec braku przesłanek uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, z uwagi na prawidłowość ich rozstrzygnięć Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.