IV SA/Po 414/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi małżonków B. R. i W. Ł. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków numeru księgi wieczystej dla działki o powierzchni 0.0193 ha, wydzielonej na podstawie operatu geodezyjnego. Skarżący twierdzili, że działka ta stanowi część ich nieruchomości, a błędy w poprzednich oznaczeniach doprowadziły do tej sytuacji. Organy administracji obu instancji uznały, że dokumentacja geodezyjna nie jest wystarczającą podstawą do takiej aktualizacji, ponieważ ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny wynikający z dokumentów źródłowych, takich jak akty notarialne czy wpisy do ksiąg wieczystych. Podkreślono, że organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o własność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, kontrolując legalność zaskarżonych decyzji, podzielił stanowisko organów. Sąd wskazał, że wpisy w ewidencji gruntów mają charakter wtórny i nie mogą kształtować nowego stanu prawnego ani służyć dochodzeniu praw właścicielskich. Skarżący powinni najpierw dążyć do aktualizacji stanu prawnego w księgach wieczystych, a dopiero po tym ewidencja gruntów będzie mogła zostać zaktualizowana. Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddalił ją w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie deklaratoryjnego charakteru ewidencji gruntów i budynków oraz ograniczeń kompetencji organów ewidencyjnych w zakresie ustalania stanu prawnego nieruchomości.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z aktualizacją danych ewidencyjnych po podziale działki i ujawnieniem księgi wieczystej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dokumentacja geodezyjna, w tym operat techniczny z podziałem dostosowawczym, może stanowić podstawę do ujawnienia numeru księgi wieczystej dla nowo wydzielonej działki w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli stan prawny tej działki nie wynika wprost z księgi wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dokumentacja geodezyjna sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą do ujawnienia numeru księgi wieczystej dla nowo wydzielonej działki w ewidencji gruntów, jeśli stan prawny tej działki nie wynika wprost z księgi wieczystej. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny ustalony w innych dokumentach lub postępowaniach.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i rejestrujący, a nie konstytutywny. Zmiany w ewidencji, zwłaszcza dotyczące praw podmiotowych, muszą wynikać z dokumentów źródłowych, takich jak księgi wieczyste czy prawomocne orzeczenia sądowe. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o własność. Skarżący powinni najpierw uregulować stan prawny w księgach wieczystych.
Jaki jest charakter prawny ewidencji gruntów i budynków oraz jakie są kompetencje organów prowadzących tę ewidencję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter informacyjno-techniczny i deklaratoryjny. Organy prowadzące ewidencję są zobowiązane do jej aktualizacji na podstawie dokumentów źródłowych, ale nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawo własności ani do tworzenia nowego stanu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wskazując, że ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach władających, pełniąc funkcje rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie. Wpisy w ewidencji mają charakter wtórny i nie mogą kształtować nowego stanu prawnego.
Przepisy (11)
Główne
Pgik art. 7d § pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Określa zadania starosty, w tym prowadzenie ewidencji gruntów i budynków.
Pgik art. 20
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Reguluje obowiązek zgłaszania zmian danych ewidencyjnych przez właścicieli nieruchomości.
Pgik art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Określa przesłanki aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków z urzędu lub na wniosek.
Pgik art. 24 § ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Szczegółowo wymienia przypadki, w których informacje w ewidencji podlegają aktualizacji.
Pgik art. 24 § ust. 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Określa tryb aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków (czynność materialno-techniczna lub decyzja administracyjna).
Pgik art. 24 § ust. 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Stanowi, że odmowa aktualizacji informacji następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
Pgik art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Definicja ewidencji gruntów i budynków jako systemu informacyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie służy dochodzeniu praw własności. • Organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o stan prawny nieruchomości. • Aktualizacja ewidencji gruntów wymaga dokumentów źródłowych, takich jak wpisy do ksiąg wieczystych lub prawomocne orzeczenia sądowe. • Skarżący powinni najpierw uregulować stan prawny w księgach wieczystych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżących oparta na błędach w poprzednich oznaczeniach nieruchomości i domagająca się ujawnienia księgi wieczystej dla wydzielonej działki na podstawie dokumentacji geodezyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów ma zatem odzwierciedlać aktualny stan prawny nieruchomości, a nie go tworzyć. • Przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można zatem dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich. • Wpisy w ewidencji mają charakter deklaratoryjny, więc nie mogą kształtować nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. • Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie służy dochodzeniu prawa własności.
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący
Monika Świerczak
sprawozdawca
Wojciech Rowiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie deklaratoryjnego charakteru ewidencji gruntów i budynków oraz ograniczeń kompetencji organów ewidencyjnych w zakresie ustalania stanu prawnego nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z aktualizacją danych ewidencyjnych po podziale działki i ujawnieniem księgi wieczystej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą charakteru ewidencji gruntów i budynków, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Ewidencja gruntów to nie dowód własności: Sąd wyjaśnia granice kompetencji urzędników.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.