IV SA/Po 366/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka za okres od maja 2004 r. do stycznia 2005 r. Organy administracji argumentowały, że prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek, a skarżący nie wystąpił z wnioskiem w wymaganym terminie. Skarżący twierdził, że został wprowadzony w błąd przez pracownicę GOPS, która udzieliła mu nieprawidłowych informacji co do jego uprawnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organy administracji naruszyły zasadę wyrażoną w art. 9 k.p.a., która nakłada obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz czuwania nad tym, by strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że skutki błędnego poinformowania strony nie powinny jej obciążać, a organy nie mogą wykorzystywać nieznajomości prawa przez obywateli. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na szeroki obowiązek informacyjny organów administracji publicznej wynikający z art. 9 k.p.a. i konsekwencje jego naruszenia, szczególnie w kontekście ochrony praw obywateli i ochrony zaufania do organów państwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasada prawna ma uniwersalne zastosowanie w postępowaniach administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie przez organ administracji zasady informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.) uzasadnia uchylenie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, jeśli strona twierdzi, że została wprowadzona w błąd co do swoich uprawnień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) jest wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji, zwłaszcza gdy strona poniosła szkodę z powodu nieznajomości prawa lub błędnych informacji udzielonych przez organ.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły art. 9 k.p.a., nie udzielając skarżącemu wyczerpujących informacji i nie czuwając nad tym, by nie poniósł on szkody z powodu nieznajomości prawa. Skutki błędnego poinformowania strony nie powinny jej obciążać, a organy nie mogą wykorzystywać nieznajomości prawa przez obywateli.
Czy prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka może być przyznane za okres wsteczny, jeśli odmowa przyznania świadczenia była następstwem błędu podmiotu realizującego zadania?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wypłata świadczeń może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu, jeśli odmowa była następstwem błędu podmiotu.
Uzasadnienie
Choć sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio o przyznaniu świadczenia za okres wsteczny, wskazał na art. 31 ustawy jako podstawę prawną dla takich roszczeń w przypadku błędu organu. W tej konkretnej sprawie kluczowe było jednak naruszenie art. 9 k.p.a. przez błędne poinformowanie strony.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pomocnicze
u.ś.r. art. 3 § pkt 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 12 § ust. 7
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 20
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 23
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 31
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 32
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.k.o. art. 1 § ust. 1
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący został wprowadzony w błąd przez pracownika GOPS co do przysługującego mu prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. • Organ administracji naruszył zasadę informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.).
Odrzucone argumenty
Wniosek o przyznanie dodatku nie został złożony w odpowiednim terminie. • Nie można udowodnić, kto konkretnie udzielił skarżącemu błędnej informacji.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków • organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa • nie wolno dla rzekomych korzyści państwa wykorzystywać nieznajomości prawa przez laików • art.9 kpa "uchyla (...) w ogóle w stosunku do stron (...) zasadę ignorantia iuris nocet w zakresie spraw rozpatrywanych w postępowaniu administracyjnym"
Skład orzekający
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
przewodniczący
Izabela Kucznerowicz
sprawozdawca
Maciej Dybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na szeroki obowiązek informacyjny organów administracji publicznej wynikający z art. 9 k.p.a. i konsekwencje jego naruszenia, szczególnie w kontekście ochrony praw obywateli i ochrony zaufania do organów państwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasada prawna ma uniwersalne zastosowanie w postępowaniach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błąd urzędnika może wpłynąć na prawa obywatela i jak sąd administracyjny stoi na straży ochrony praw jednostki, podkreślając obowiązek informacyjny organów.
“Czy błąd urzędnika może pozbawić Cię należnych świadczeń? Sąd wyjaśnia, kto ponosi odpowiedzialność.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.