IV SA/Po 365/24

IV SA/Po 365/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Józef Maleszewski /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 20 grudnia 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz E. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20.12.2023 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. (dalej jako PINB) nakazał E. S. (dalej jako skarżąca) dokonać rozbiórki budynku gospodarczego związanego z prowadzeniem działalności rolniczej, zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...], obręb D..
W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 2.09.2021 r. przeprowadził kontrolę ww. działce, podczas której ustalił, iż na nieruchomości zrealizowano przy granicy z działką nr [...] oraz działką nr [...] zespół budynków magazynowych części samochodowych z zapleczem biurowym, w skład którego wchodzą 3 budynki magazynowe oraz kontenerowy budynek biurowy. Budynki magazynowe stanowią jedną zwartą bryłę, powiązaną ze sobą konstrukcyjnie, o łącznej powierzchni 359,6 m2. Budynki parterowe o konstrukcji słupowej i dachach z dźwigarów kratowych, ściany obudowane elementami z drewna i blachy, zamontowane bramy garażowe. Budynek biurowy typu kontenerowego. Zgodnie z oświadczeniem A. S. - męża skarżącej, obiekt wybudowano w latach 2010-2011 jako wiatę, którą w 2021 r. obudowano ścianami i stolarką. W trakcie kontroli inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę.
PINB ustalił, że przedmiotowa działka jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...] Rady Miejskiej M. z dnia 11.12.2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. w obrębach: M., B. , D. , W. oraz części obrębu M. - Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] z dnia 28.02.2008 r., poz. [...], dalej jako Plan). Teren, na którym zlokalizowany jest budynek, oznaczono na rysunku planu symbolem 5.3R, a jego przeznaczenie to teren rolniczy z zakazem zabudowy za wyjątkiem inwestycji określonych w § 8 ust. 1 pkt 8 ww. uchwały, tj. dopuszczeniem wprowadzenia budynków gospodarczych, inwentarskich i budowli oraz obiektów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej, ale z ograniczeniem obsady w budynkach inwentarskich do 40 DJP. Ponadto zespół budynków magazynowych położony jest w pasie ochrony linii energetycznej SN 15kV.
Starostwo Powiatowe w M. pismem z dnia 15.09.2021 r. zawiadomiło PINB, iż w zasobach archiwalnych posiada wyłącznie zgłoszenie budowy ogrodzenia ww. działki.
Spółka E. sp. z o.o. pismem z dnia 28.10.2021 r. poinformowała PINB, że nie wydawała uzgodnień w sprawie posadowienia przedmiotowych budynków pod linią i w pasie ochronnym linii SN 15 kV, a istniejąca zabudowa może stanowić trudności w eksploatacji linii i słupa trójnożnego, co jest niezgodne z przepisami energetycznymi.
Następnie PINB w rozdzielił wszczęte postępowanie na dwa odrębne - znak: [...], dotyczące legalności budowy budynku magazynowego części samochodowych oraz znak: [...], dotyczące legalności budowy kontenerowego zaplecza biurowego.
Postanowieniem z dnia 17.01.2022 r. PINB wstrzymał budowę budynku magazynowego części samochodowych i poinformował skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. obiektu.
Pismem z dnia 15.02.2022 r. skarżąca złożyła wniosek o legalizację ww. obiektu wskazując, że obiekt będzie legalizowany jako obiekt służący gospodarce rolnej. Wówczas PINB zmienił przedmiot postępowania z budynku magazynowego części samochodowych na budynek gospodarczy związany z prowadzeniem działalności rolniczej.
Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia 18.03.2022 r. nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia:
1. zaświadczenia Burmistrza M. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2. projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego w postaci papierowej – w 3 egzemplarzach wraz z opiniami i uzgodnieniami, opracowany przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia budowlane, sprawdzony zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane., wraz z zaświadczeniem potwierdzającym przynależność autora projektu, w dacie jego sporządzenia, do właściwej izby samorządu zawodowego,
3. projektu technicznego – w 2 egzemplarzach,
4. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Następnie w związku z wnioskami skarżącej, PINB postanowieniami z dnia 13.07.2022 r oraz z dnia 7.10.2022 r. nakładał na skarżącą tożsamy obowiązek, co w istocie miało na celu wydłużenie terminu do zrealizowania przedmiotowego obowiązku.
Skarżąca wraz z pismem z dnia 29.12.2022 r. przedłożyła projekt techniczny ww. budynku gospodarczego, projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany, zaświadczenie o zgodności inwestycji z ustaleniami przyjętymi w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Kolejno pismem z dnia 11.01.2023 r. spółka E. sp. z o.o. poinformowała, że przedłożony do uzgodnienia projekt zagospodarowania terenu działki nr [...] nie może zostać zaakceptowany z powodu braku zachowania zgodnej z normą, bezpiecznej odległości od linii napowietrznej SN-15kV [...]. Operator podkreślił, że obecny sposób usytuowania budynku blokuje dostęp do słupa energetycznego nr [...] ww. linii, co uniemożliwia wykonanie zabiegów eksploatacyjnych i potencjalnych prac naprawczych.
W związku z powyższym PINB postanowieniem z dnia 18.01.2023 r. nałożył na skarżącą obowiązek usunięcia z projektu nieprawidłowości poprzez uzgodnienie projektu ze spółką E. sp. z o.o. w zakresie posadowienia budynku przy słupie trójnożnym oraz pod linią energetyczną SN 15 kV, w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.
Z uwagi na potwierdzenie przez operatora sieci wydania dla skarżącej warunków likwidacji kolizji ww. inwestycji z linią napowietrzną, PINB na wniosek skarżącej kolejnymi postanowieniami przedłużał termin wykonania obowiązku określonego w postanowieniu z dnia 18.01.2023 r.
W postanowieniu z dnia 20.06.2023 r. PINB wyznaczył dzień 30.09.2023 r. jako ostateczny termin do przedłożenia projektu, informując jednocześnie skarżącą, że termin ten nie będzie wydłużany. Pomimo powyższego skarżąca złożyła w dniu 02.10.2023 r. kolejny wniosek o prolongatę terminu.
W dniu 30.10.2023 r. PINB wydał postanowienie o odmowie przedłużenia terminu dostarczenia dokumentów legalizacyjnych przedmiotowego budynku.
W dniu 20.12.2023 r. PINB wydał opisaną na wstępie decyzję o nakazie rozbiórki.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca zarzucając, że PINB nie wziął pod uwagę jej wniosku o wstrzymanie wydania decyzji rozbiórkowej, co doprowadziło do braku możliwości dokończenia procedury legalizacyjnej. Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 29.12.2022 r. dostarczyła wszystkie wymagane dokumenty celem legalizacji spornego budynku, a dopiero trakcie weryfikacji złożonych dokumentów organ I instancji uznał, że brakuje pozytywnej opinii operatora sieci uzgadniającej lokalizację budynku względem linii energetycznych. Ponadto skarżąca podniosła, że postanowienie z dnia 30.10.2023 r. zostało jej doręczone z pominięciem ustanowionego przez nią pełnomocnika. Jednocześnie skarżąca wskazała, że dostarczy dokument niezbędny do legalizacji "na przełomie kilku nadchodzących tygodni".
Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WWINB) decyzją z dnia 27.03.2024 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że powierzchnia przedmiotowego budynku (określona przez PINB jako 359,6 m2, zaś w przedłożonym projekcie określona jako 418,00 m2) determinuje okoliczność, że obiekt ten nie mieści się (ani w dacie wybudowania ani obecnie) w katalogu obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Oznacza to, iż na jego realizację inwestor zobowiązany był uzyskać decyzję pozwolenia na budowę, której w przedmiotowej sprawie nie uzyskał.
Organ odwoławczy podkreślił, że art. 48b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej jako p.b.) odsyła do art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 p., zaś zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 p.b. do projektu winny być załączone opinie, uzgodnienia, pozwolenia i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów określonych ustawą. W ocenie WWINB z uwagi na posadowienie przedmiotowego budynku bezpośrednio pod linią SN 15kV uzgodnienie co do rozwiązania problemu kolizji z linią napowietrzną stanowiło niezbędny element projektu. W uzasadnieniu swojej decyzji WWINB wskazał również, że projekt winien być uzupełniony także co do innych kwestii (jak np. ocena istniejącej konstrukcji) niemniej jednak organ II instancji uznał ten błąd za nieistotny, gdyż inwestor nie przedłożył uzgodnienia projektu ze spółką E. sp. z o.o.
Odnosząc się do zarzutów odwołania WWINB wyjaśnił, że błąd wynikający z przesłania postanowienia PINB z dnia 30.10.2023 r. (o odmowie przedłużenia terminu przedłożenia dokumentów legalizacyjnych ww. budynku) tylko do skarżącej, a nie do jej pełnomocnika, nie może być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. PINB w dniu 24.11.2023 r. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do ich treści, a zatem pominięty pełnomocnik miał możliwość zarówno zapoznania się z tym postanowieniem, jak i wniesienia zażalenia.
Dalej WWINB uzasadnił, że przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako k.p.a.) nie przewidują możliwości "wstrzymania" się przez organ od wydania ostatecznego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie uzupełniła projektu o uzgodnienie z operatorem sieci w zakresie posadowienia budynku przy słupie trójnożnym oraz pod linią energetyczną SN 15kV, ani na etapie postępowania przed organem I instancji, ani w trakcie trwającego 3 miesiące postępowania odwoławczego.
W konsekwencji organ II instancji uznał, że PINB prawidłowo zastosował art. 49e pkt 4 p.b., zatem decyzja jest zgodna z przepisami określonymi w ustawie Prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego, PINB dopełnił wszystkich wymogów określonych w przepisach, a mających na celu potencjalną legalizację przedmiotowego budynku, mimo minimalnego zaangażowania skarżącej.
Organ odwoławczy podkreślił, że PINB wydał aż trzy postanowienia na postawie art. 48b ust. 2 p.b. nakładające obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Pierwsze z nich wydał w dniu 18.03.2022 r., drugie w dniu 13.07.2022 r., a trzecie w dniu 7.10.2022 r. Ponadto wydał także trzy postanowienia na podstawie art. 49 ust. 1a p.b., z żądaniem usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie. Pierwsze w dniu 18.01.2023r., następne w dniu 14.03.2023 r. oraz w dniu 20.06.2023 r.
W ocenie WWINB wydanie ponownych postanowień było proceduralnym błędem PINB. Wyjaśniono, że choć zmiana bądź uchylenie postanowienia wydanego na podstawie art. 48b ust. 2 czy art. 49 ust. 1a p.b. jest możliwa, to jednak powinna być dokonana na podstawie art. 77 § 2 k.p.a. Podkreślono, że z sentencji i uzasadnienia takiego postanowienia powinno wynikać, że dotyczy zmiany wcześniejszego postanowienia i w jakim zakresie. Kolejne postanowienie nie powinno powielać obowiązków wynikających z poprzedzającego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu II instancji powyższy błąd PINB nie miał jednak znaczącego wpływu na prawidłowość decyzji tego organu, ponieważ pomimo wydania kolejnych postanowień i zyskania przez inwestora dodatkowego czasu na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych, dokumenty te nie zostały przedłożone.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że aby uzyskać wymagany w procesie legalizacji dokument należało wykonać projekt mający na celu przedstawienie usunięcia kolizji istniejącej linii energetycznej przebiegającej nad spornym budynkiem gospodarczym. Wówczas skarżąca złożyła wniosek do PINB w M. o przedłużenie terminu przedłożenia wymaganego uzgodnienia z E. . PINB przedłużał termin uzupełnienia ww. braku, jednakże przy ostatnim wniosku skarżącej z dnia 30.09.2023 r., odmówił jej terminu jego przedłużenia.
W trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji skarżąca złożyła prośbę o wstrzymanie się z wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę spornego obiektu budowlanego z uwagi na fakt, iż zostały zlecone prace projektowe związane z przygotowaniem projektu usunięcia kolizji z liniami energetycznymi. Skarżąca podniosła, że usunięcie przedmiotowej kolizji wiąże się z przebudową istniejących sieci energetycznych tj. z jej skablowaniem. Z uwagi na duży koszt usunięcia przedmiotowej kolizji z siecią operatora skarżąca miała dylemat, czy przedmiotową kolizję usunąć, czy też rozebrać przedmiotowy budynek. Ostatecznie podjęła decyzję o usunięciu kolizji i legalizacji obiektu budowanego.
Dalej skarżąca wyjaśniła, że zostały zlecone prace projektowe w celu wykonania dokumentacji mającej na celu usunięcie przedmiotowej kolizji profesjonalnej firmie, która aby wykonać zlecenie, musiała uzyskać aktualną mapę do celów projektowych (MDCP), obejmujących powierzchnie działek, na których ma być wykonana przebudowa sieci elektroenergetycznych. Okres oczekiwania na mapę przedłużył się z uwagi na rozbieżności w granicach działek, na których ma być projektowana przebudowa sieci elektroenergetycznych, przez co w okresie rozstrzygania sprawy przez organy obu instancji nie było możliwe przedłożenie wymaganych dokumentów projektowych. Skarżąca wskazała, że na dzień pisania skargi do Sądu była już w posiadaniu następujących dokumentów:
1. projekt budowlano-wykonawczy dot. usunięcia kolizji elektroenergetycznej SN-15kV z budynkami poprzez skablowanie odcinka napowietrznej linii średniego napięcia;
2. pozytywny protokół z narady koordynacyjnej nr [...] z dnia 22.04.2024 r.;
3. zezwolenie nr [...] z dnia 16.04.2024 r. od Gminy M. na lokalizację projektowanego kabla energetycznego SN 15kV oraz demontaż istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV w pasie drogowym drogi gminnej nr [...] w obrębie m. D. (działka nr [...]) w celu usunięcia kolizji budynków z istniejącą infrastrukturą elektroenergetyczną SN 15 kV;
4. zezwolenie nr [...] z dnia 11.04.2024 r. Zarządu Powiatu M. na lokalizację przebudowanej sieci elektroenergetycznej w pasie drogi powiatowej nr [...]
Jak następnie wyjaśniła skarżąca ostatnim brakującym dokumentem, aby było można wystąpić do E. sp. z o.o., jest uzgodnienie nowej trasy linii elektroenergetycznej z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa w P. (wniosek został złożony i skarżąca oczekuje na odpowiedź). Skarżąca zapewniła, że po uzyskaniu ww. zgody od KOWR, niezwłocznie złoży wniosek do E. sp. z o.o. celem uzgodnienia projektu usunięcia kolizji elektroenergetycznej SN-15kV z przedmiotowym obiektem budowlanym, poprzez skablowanie odcinka napowietrznej linii średniego napięcia.
W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, dodatkowo wyjaśniając, że z pisma spółki E. sp. z o.o. z 28.02.2023 r. wynika, że kolizja inwestycji na działce [...] dotyczy dwóch linii napowietrznych, o czym skarżąca wiedziała już wcześniej, a przedłożony projekt wskazuje rozwiązanie jedynie jednej z kolizji. Ponadto organ II instancji podniósł, że nie można potwierdzić, iż legalizowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Pismem z dnia 1.08.2024 r. skarżąca przesłała do tut. Sądu ostateczne uzgodnienie ze spółką E. sp. z o.o. projektu usunięcia kolizji elektroenergetycznej SN-15kV z budynkami poprzez skablowanie odcinka napowietrznej linii średniego napięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 27.03.2024 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 20.12.2023 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego związanego z prowadzeniem działalności rolniczej zlokalizowanego na działce w m. D. o nr ewidencyjnym gruntu [...], obr. D. .
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.). W myśl art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 p.b.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Stosownie do art. 48 ust. 3b p.b. w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 4 p.b.). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 p.b.).
Zgodnie z art. 48b ust. 1 p.b. w przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Zgodnie zaś z art. 48b ust. 2 p.b. w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należą: 1) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej; 2) dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4, oraz dwa egzemplarze projektu technicznego.
Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia 15.02.2022 r. skarżąca korzystając z uprawnienia, o którym mowa w art. 48a ust. 1 p.b. złożyła wniosek o legalizację spornego budynku. Wobec powyższego, stosownie do art. 48b ust. 2 p.b. postanowieniem z dnia 18.03.2022 r. (powielonym następnie postanowieniami z dnia 13.07.2022 r oraz z dnia 7.10.2022 r.) organ I instancji nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia:
1. zaświadczenia Burmistrza M. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2. projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego w postaci papierowej – w 3 egzemplarzach wraz z opiniami i uzgodnieniami, opracowany przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia budowlane, sprawdzony zgodnie z art. 20 ust. 2 p.b., wraz z zaświadczeniem potwierdzającym przynależność autora projektu, w dacie jego sporządzenia, do właściwej izby samorządu zawodowego,
3. projektu technicznego – w 2 egzemplarzach,
4. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W wykonaniu nałożonego obowiązku skarżąca przedłożyła wymagane dokumenty, jednak po ich zweryfikowaniu organ I instancji doszedł do wniosku, że projekt budowlany zawiera nieprawidłowości i korzystając z możliwości przewidzianej w art. 49 ust. 1a p.b., postanowieniem z dnia 18.01.2023 r. nałożył na skarżącą obowiązek uzgodnienia projektu budowlanego ze spółką E. sp. z o.o. w zakresie posadowienia budynku przy słupie trójnożnym oraz pod linią energetyczną SN 15 kV, w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia. Postanowieniem z dnia 14.03.2023 r. organ nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia uzgodnionego projektu budowlanego przebudowy sieci elektroenergetycznej 15 kV, wykonanego na podstawie Warunków Likwidacji Kolizji nr [...], tym razem wyznaczając termin do dnia 15.06.2023 r. Następnie postanowieniem, z dnia 20.06.2023 r. organ po raz kolejny nałożył na skarżącą ww. obowiązek, wyznaczając termin jego wykonania do dnia 30.09.2023 r. Ostatnim postanowieniem z dnia 30.10.2023 r. PINB odmówił przedłużenia terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, o który wnioskowała skarżąca.
Stosownie do art. 49e pkt 4 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych.
Na kanwie niniejszej sprawy decyzja o nakazie rozbiórki spornego budynku zapadła w wyniku nieprzedłożenia przez skarżącą w wyznaczonym (przedłużanym przez organ kilkukrotnie) terminie uzupełnionych dokumentów legalizacyjnych. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym termin ten jest terminem procesowym. Upływ takiego terminu, zakreślonego przez organ nadzoru budowlanego do wykonania obowiązku nałożonego w ramach wszczętego postępowania naprawczego - nie powoduje, że wygasa sam obowiązek inwestora wykonania tego obowiązku (np. złożenia dokumentów, których żądał organ). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II OSK 993/12, wskazał, że jeżeli inwestor wprawdzie uchybił wyznaczonemu przez organ terminowi, ale mimo tego wykonał nałożony przez organ nadzoru budowlanego obowiązek, to wówczas samo niedochowanie terminu procesowego nie może być samoistną podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części (wyrok WSA w Poznaniu z 15.12.2021 r., IV SA/Po 619/21, LEX nr 3282974). Choć w rozpoznawanej sprawie nie można czynić organowi zarzutu, że nie przedłużył po raz kolejny terminu do przedłożenia wymaganego uzgodnienia projektu budowlanego z operatorem sieci, to jednak wobec jawiących się w sprawie nieścisłości, Sąd uznał za zasadne uchylenie decyzji organu I i II instancji.
Odnosząc się do podnoszonej przez WWINB w odpowiedzi na skargę kwestii dotyczącej niezgodności przedmiotowej inwestycji z postanowieniami obowiązującego na tym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazać trzeba, że zgodnie z art. 48b ust. 2 pkt 1 p.b. do dokumentów legalizacyjnych należy m.in. zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak zaś wynika z analizy akt administracyjnych sprawy Burmistrz M. zaświadczeniem z dnia 29.11.2022 r. potwierdził, że "budynek gospodarczy przebudowany na wiatę związaną z prowadzeniem działalności rolniczej (działka nr [...] – obręb D.) jest zgodny z ustaleniami przyjętymi w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej M. nr [...] z dnia 11 grudnia 2007 r., Dz. Urz. Woj. [...]. z 28 lutego 2008r., nr [...], poz. [...]) tj. tereny rolnicze – symbol planu: 5.3 R.". Wobec powyższego niezrozumiałe są zarzuty organu odwoławczego o niezgodności inwestycji z Planem, a tym bardziej niezrozumiałe jest podnoszone ich dopiero na etapie odpowiedzi na skargę. Problem ten sygnalizował również organ I instancji w postanowieniu z dnia 30.10.2023 r. o odmowie przedłużenia terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, wskazując lakonicznie, że przebudowa i legalizacja spornego budynku jako wiaty związanej z prowadzeniem działalności rolniczej będzie stwarzała w przyszłości problemy związane z niezgodnością sposobu użytkowania budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Kwestia ta nie została jednak rozwinięta w decyzji organu I instancji. Jeżeli natomiast w ocenie organów przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z Planem, to niecelowe było wzywanie skarżącej o przedłożenie dokumentów i prowadzenie postępowania zmierzającego do legalizacji budynku. Argumentacja organów obu instancji w tym zakresie budzi wątpliwości i wymaga jednoznacznego wyjaśnienia.
Jeżeli organ administracji publicznej nakłada na stronę postępowania, stosownie do art. 48b ust. 2 p.b., obowiązek przedłożenia konkretnie określonych dokumentów legalizacyjnych, a następnie na podstawie art. 49 ust. 1a p.b. nakłada obowiązek usunięcia również konkretnie wskazanych braków i nieprawidłowości, to nie powinien domagać się od strony zrealizowania obowiązków, które nie wynikają jasno z treści kierowanych do niej postanowień. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podniósł, że kolizja dotyczy dwóch linii energetycznych, a przedłożony przez skarżącą projekt wskazuje rozwiązanie kolizji tylko jednej z nich. Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji nałożył na skarżącą obowiązek uzgodnienia projektu budowlanego z operatorem sieci w zakresie posadowienia budynku przy słupie trójnożnym oraz pod linią energetyczną SN 15 kV, co było konsekwencją wskazania przez operatora sieci, że istnieje kolizja z linią napowietrzną SN-15kV [...] (k. 105 akt adm.). Przedłożony przez skarżącą w toku postępowania sądowoadministracyjnego uzgodniony w E. sp. z o. o. projekt dotyczy inwestycji "usunięcia kolizji elektroenergetycznej SN-15 kV z budynkami poprzez skablowanie odcinka napowietrznej linii średniego napięcia m. D. " (pkt 1 projektu zagospodarowania terenu). Taki przedmiot inwestycji uzgodniono pod względem zgodności z warunkami technicznymi znak [...] Warunki likwidacji kolizji nr [...] z dnia 28.02.2023 r. wskazują wprawdzie na kolizje dwóch linii napowietrznych 15 kV, ale należy przyjąć, że uzyskane przez skarżącą uzgodnienie realizuje nałożony na nią obowiązek. Ewentualne przyjęcie, że przedłożony uzgodniony projekt jest niewystarczający wymaga wyjaśnienia tej kwestii z E. sp. z o. o. a, wobec braku jednoznaczności w postanowieniach PINB nakładających obowiązek przedłożenia projektu budowlanego wykonanego na podstawie warunków likwidacji kolizji uzgodnionego z E. sp. z o. o., musiałoby skutkować wezwaniem skarżącej do usunięcia nieprawidłowości, nie zaś nakazem rozbiórki.
Równie niezrozumiała jest argumentacja przedstawiona w decyzji organu odwoławczego, w której organ podniósł, że projekt budowlany "winien być uzupełniony także co do innych kwestii (jak np. ocena istniejącej konstrukcji)", wskazując jednocześnie, że jest to błąd nieistotny. Jak wynika z analizy akt sprawy zagadnienie to nie było nigdy wcześniej przedmiotem rozważań organów, a tym bardziej nie wynika z żadnego z postanowień wydanych w sprawie, aby skarżąca była zobowiązywana do wyjaśnienia tej kwestii poprzez np. przedłożenie odpowiednich dokumentów. Skoro zatem skarżąca nie została poinformowana o określonych brakach i nieprawidłowościach, to nie można od niej oczekiwać, że uzupełni je bez wcześniejszego wezwania. Rolą organu administracji, zwłaszcza w sprawach budowlanych, a więc wymagających fachowej wiedzy i odpowiedniego doświadczenia, jest prowadzenie postepowania w sposób rzetelny, wyczerpujący i niepozostawiający wątpliwości, co do obowiązków nakładanych na stronę postępowania.
Na marginesie Sąd wskazuje, że jak słusznie zauważył organ odwoławczy, nieprawidłowe było postępowanie PINB polegające na wydawaniu nowych postanowień, które de facto miały na celu przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Organ I instancji winien bowiem "przedłużać" ww. termin w trybie zmiany własnego postanowienia wyłącznie w zakresie terminu.
Powyższe kwestie powodują, że postępowanie organu jawi się jako niespójne i budzące wątpliwości, co do treści obowiązków nałożonych na skarżącą i skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny kierować się wiążącą oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu. W szczególności organ uwzględni przedłożony przez skarżącą na etapie postępowania przed Sądem projekt budowalny, w razie potrzeby uzupełni materiał dowodowy wzywając skarżącą do przedłożenia określonych dokumentów i w zależności od poczynionych ustaleń wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony wpis od skargi.