IV SA/Po 277/19

IV SA/Po 277/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Józef Maleszewski
Maria Grzymisławska-Cybulska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 2667/20 - Wyrok NSA z 2023-07-05
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 51 ust. 5 i art. 52 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm., dalej "pr. bud.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm., dalej "k.p.a.") nakazał R. O. i E. O. rozbiórkę elementów konstrukcyjnych stalowych dachu, stanowiących część budynku "Hala magazynowa nr [...]", położonego przy ul. [...] w K., na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...]. Organ I instancji dodał zarazem, że zakres rozbiórki obejmuje następujące elementy konstrukcyjne dachu:
1) dźwigary stalowe kratowe D1 i D2;
2) płatwie stalowe kratowe P1, P1W, P2, P2W, P3, P3W;
3) inne elementy powiązane: stężenia, pokrycie dachu.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. zobowiązano inwestorów, R. O. i E. O., do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych w zakresie "Hali magazynowej nr [...]" oraz do niezbędnego zabezpieczenia i oznakowania terenu budowy. Na wymienione osoby nałożono ponadto obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej całości wykonanych robót budowlanych. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., zmienioną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych, w terminie do dnia [...] września 2016 r. Ponadto decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...], Starosta K. wyeliminował z obrotu prawnego decyzję własną nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. W dniu [...] listopada 2016 r. inwestorzy przedłożyli 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego oraz oświadczenie o prawie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlanego. Następnie w dniu [...] grudnia 2016 r. wymienione osoby przekazały także dodatkowe rysunki zagospodarowania terenów. Analizując otrzymane opracowanie, organ I instancji stwierdził, że zmienione zostały profile stalowe, z których wykonane główne elementy konstrukcyjne dachu (wiązary stalowe D1 i D2 oraz płatwie kratowe P1, P2 i P3). Ponadto w ocenie technicznej brak jest danych dotyczących płatwii wzmocnionych P1, P2W i P3W. W obliczeniach statycznych projektant założył jedynie, że zmienione profile wykonane są ze stali 18G2, co nie zostało jednak zbadane. Tym samym konstrukcja stalowa dachu hali magazynowej nr [...] została wykonana niezgodnie z projektem konstrukcyjnym wykonawczym bez wymaganej dokumentacji projektowej. Uchybienie to może stwarzać stan zagrożenia nośności i stateczności konstrukcji stalowej budynku. W trakcie postępowanie inwestorzy przedłożyli dokument producenta z dnia [...] września 2011 r. o zgodności wyrobu jednostkowego – konstrukcji stalowej hali nr [...] zgodnie z dokumentacją techniczną, przepisami i obowiązującymi normami. Dokumenty te w ocenie organu I instancji potwierdzają jednak nieprawdę. Wobec tego postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych elementów konstrukcyjnych stalowych dachu hali magazynowej nr [...] w terminie do dnia [...] listopada 2017 r. Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. organ I instancji wezwał wymienione osoby do przedłożenia wspomnianego opracowania. Inwestorzy nie wykonali jednak nałożonego na nich obowiązku. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 pr. bud. zobowiązał R. O. i E. O. do usunięcie stwierdzonych braków i nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym w terminie do dnia [...] marca 2018 r. Niemniej wady te nie zostały usunięte. Uwzględniając dotychczasowe uwagi, organ I instancji stwierdził, że projekt budowlany zamienny przewiduje wykonanie głównych elementów konstrukcyjnych hali (wiązarów stalowych D1 i D2 oraz płatwie kratowych P1, P2 i P3) z innych materiałów niż wskazano w projekcie pierwotnym. W opracowaniu brak jest ponadto danych dotyczących płatwii wzmocnionych P1W, P2W i P3W. Z kolei w płatwiach P1 pas górny przekracza nośność, a zaproponowane wzmocnienia nie określają szczegółowych rozwiązań konstrukcyjnych. Cała konstrukcja stalowa dachu (wiązary i płatwie stalowe kratowe) zostały wykonana niezgodnie z projektem pierwotnym. Projektant w swoich obliczeniach jedynie założył, że zmienione profile stalowe wykonane są ze stali 18G2, co nie zostało potwierdzone. Dlatego obliczenia przedstawione w projekcie zamiennym nie gwarantują bezpieczeństwa wykonanej konstrukcji stalowej. Rozbiórka dachu jest przy tym niezbędna w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jej zakres powinien przewidywać projekt budowlany zamienny. Projektowane elementy konstrukcyjne, w tym wzmocnienia, powinny być wykonane przez wytwórcę z certyfikatem posiadającym wdrożony system zakładowej kontroli produkcji. Wykonanie wspomnianych wzmocnień na placu budowy jest technicznie niemożliwe. Konieczny jest demontaż wadliwych elementów konstrukcyjnych dachu. Organ I instancji podkreślił ponadto, że wiązary i płatwie kratowe stalowe zostały wykonane przez producenta bez wymaganej dokumentacji projektowej, a dokumenty producenta dotyczące wbudowanych wyrobów potwierdzają nieprawdę. Tymczasem zgodnie z § 203 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm.) budynki i urządzenia z nimi związane powinny być projektowane i wykonywane w taki sposób, aby obciążenia mogące na nie działać w trakcie budowy i użytkowania nie prowadziły do zniszczenia całości lub części budynku, przemieszczeń i odkształceń o niedopuszczalnej wielkości, uszkodzenia części budynku, połączeń lub zainstalowanego wyposażenia w wyniku znacznych przemieszczeń elementów konstrukcji, zniszczenia na skutek wypadku, w stopniu nieproporcjonalnym do jego przyczyny. Inwestor nie przedstawił ekspertyzy technicznej dotyczącej wykonanych niezgodnie z projektem elementów konstrukcyjnych stalowych dachu hali nr [...] i nie usunął braków i nieprawidłowości w przedłożonym projekcie zamiennym, wykazując tym samym lekceważący stosunek do prawa i aktów wydawanych przez uprawniony organ administracji publicznej. W niniejszej sprawie brak jest dokumentów stwierdzających, że przedmiotowa konstrukcja stalowa jest bezpieczna i nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Mając zatem na uwadze względy bezpieczeństwa, należało wydać nakaz rozbiórki zgodnie z art. 51 ust. 5 pr. bud.
Od powyższej decyzji odwołał się E. O..
W uzasadnieniu strona wskazała, że zawiadomienie z dnia [...] marca 2015 r. o wszczęciu postępowania jest wadliwe, gdyż nie określa dokładnie przepisów, na podstawie których procedura ta była prowadzona. Organ I instancji ustalił również, które roboty budowlane stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa, a które stanowią istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Obu tych kategorii nie można utożsamiać. Inwestor zakwestionował również wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Akta administracyjne nie obejmują bowiem wspomnianego postanowienia. Błędnie poza tym organ I instancji podnosi, że strona nie wykonała obowiązku dostarczenia projektu budowlanego zamiennego, skoro takie opracowanie została w rzeczywistości złożone. Strona podkreśliła przy tym, że organ I instancji nie umożliwił wypowiedzenia się co do trafności zastrzeżeń zgłoszonych wobec projektu zamiennego, gdyż do chwili obecnej nie została wydana decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W ocenie inwestora przyczyną wydania nakazu rozbiórki było nieprzedłożenie ekspertyzy technicznej. Organ I instancji nie wskazał jednak, dlaczego w takim przypadku nie zastosował art. 81c ust. 4 pr. bud. i nie zlecił wykonania tego opracowania na koszt osób zobowiązanych do dostarczenia tego dokumentu.
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zawiadomienie z dnia [...] marca 2015 r. o wszczęciu postępowania odpowiadało wymogom art. 61 § 1 i 4 k.p.a., określając precyzyjnie przedmiot niniejszej sprawy. Bezzasadny okazał się natomiast zarzut inwestora, w świetle którego organ administracji publicznej powinien wskazać dokładnie jednostki redakcyjne przepisów, na podstawie których prowadzone jest postępowanie. Na etapie wszczęcia procedury administracyjnej organ nadzoru budowlanego nie może jeszcze z całą stanowczością podać przepisów, które znajdą zastosowanie w danej sprawie. Nie wykluczone bowiem, że wyniki wstępnej kontroli wskazujące na określone naruszenie prawa budowlanego okażą się nietrafne po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Za nietrafny należy również uznać zarzut dotyczący wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. w okresie pozostawania w mocy postanowienia z dnia [...] czerwca 2015 r. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud. organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję nakładającą obowiązek przedłożenia projektu zamiennego w ciągu 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. W rozpatrywanej sprawie wymóg ten został zachowany. Organ odwoławczy dodał zarazem, że wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. dotyczy zarówno przypadku, gdy inwestor nie przedłoży w ogóle projektu budowlanego zamiennego, jak i przypadku, gdy przedłożony projekt zamienny okaże się nieprawidłowy, a stwierdzone uchybienia nie zostaną usunięte. Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Wady projektu budowlanego złożonego przez inwestora uniemożliwiały bowiem w istocie zatwierdzenie tego opracowania. Przedłożony projekt zamienny nie odpowiada bowiem przepisom rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 z późn. zm.), gdyż w szczególności nie zawiera kompletnego opisu technicznego i kompletnej części rysunkowej. Projektant nie zapewnił również sprawdzenia projektu budowlanego zamiennego w branży sanitarnej i elektrycznej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Nie można zatem stwierdzić, że przedmiotowy budynek będzie gwarantował bezpieczeństwo zdrowia, życia i mienia jego użytkowników. W postanowieniu z dnia [...] stycznia 2018 r. wyczerpująco omówiono braki projektu zamiennego. Ponadto wbrew wywodom inwestora organ I instancji podjął działania zmierzające do ustalenia, które roboty wykonane przez inwestora stanowią zagrożenia, a które są istotnymi odstępstwami. Ponadto w świetle art. 81c ust. 4 pr. bud. zlecenie wykonania ekspertyzy technicznej na koszt inwestora jest prawem, a nie obowiązkiem organu administracji publicznej. Przedłożenie takiego opracowania leżało przede wszystkim w interesie inwestorów.
Skargę na powyższą decyzję złożył E. O., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący wskazał na błędne stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r., z którego wynika, że obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej został nałożony dwukrotnie, także w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2015 r. Powstaje zatem pytanie, czy postanowienie z dnia [...] lipca 2017 r. nie jest obarczone kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ponadto skarżący zauważył, że w ramach postępowania naprawczego nie prowadzi się dodatkowego postępowania dowodowego. Organ nadzoru budowlanego powinien bowiem jedynie zweryfikować projekt budowlany zamienny albo wznowić postępowanie. Tymczasem organ I instancji prowadził postępowanie dowodowe, dokonując w szczególności kontroli budynku. Organy administracji publicznej błędnie także przypisały projektowi budowlanemu zamiennemu funkcję ekspertyzy technicznej. Tymczasem wspomniany projekt ma dopiero umożliwić podjęcie dalszych działań przez organ nadzoru budowlanego. Błędnie także wskazano, że projekt zamienny nie zawiera ekspertyzy technicznej. Skarżący zakwestionował również stanowisko organów nadzoru budowlanego, w świetle którego projektu budowlany powinien zawierać te same elementy, co projekt pierwotny. Analiza projektu zamiennego powinna bowiem ograniczyć się tylko do zbadania istotnych odstępstw. Badanie innych elementów tego opracowania jest niedopuszczalne. Z zestawienia nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2018 r. nie wynika tymczasem, by dotyczyły one zakresu postępowania naprawczego objętego decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. W pozostałym zakresie skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się bezzasadna.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy powołanej ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 28 ust. 1 pr. bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 pr. bud. Wyłączenia, o których mowa w końcowej części przytoczonego przepisu, nie dotyczą jednak przedmiotowej inwestycji.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Starosta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. i E. O. pozwolenia na rozbudowę hali magazynowej nr [...] [...], zlokalizowanej w K., przy ul. [...], na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Niemniej następnie w wyniku stwierdzenia istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budową decyzją z dnia [...] października 2015 r. Starosta K. uchylił decyzję własną z dnia [...] marca 2010 r. Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.
Tym samym inwestorzy nie legitymują się obecnie decyzją o pozwoleniu na budowę, co stanowi naruszenie art. 28 ust. 1 pr. bud. K. stało się zatem wdrożenie odpowiedniego postępowania naprawczego. Budowa budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę objęta jest co do zasady zakresem zastosowania art. 48 pr. bud. Organy administracji publicznej trafnie jednak zastosowały w niniejszej sprawie art. 50 pr. bud. Trzeba bowiem zauważyć, że art. 48 pr. bud. dotyczy przypadku, gdy inwestor nigdy nie dysponował pozwoleniem na budowę, wobec czego zrealizowane przez niego roboty budowlane były od początku bezprawne. W rozpatrywanej sprawie natomiast inwestorzy uzyskali wspomnianą decyzję administracyjną i na jej podstawie rozpoczęli budowę budynku. Niemniej następnie rozstrzygnięcie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 pr. bud. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 pr. bud. organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Z tej perspektywy nie ulega wątpliwości, że roboty budowlane realizowane przez skarżącego odpowiadają opisowi zawartemu w art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego powinien w świetle art. 50 ust. 2 pr. bud. wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, w którym należy:
1. podać przyczynę wstrzymania robót;
2. ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że postanowienie, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pr. bud., zostało wydane w dniu [...] czerwca 2015 r. (k. 88 akt adm. organu I instancji). Rozstrzygnięcie to zostało ponadto skutecznie doręczone R. O. w dniu [...] czerwca 2015 r. i E. O. w dniu [...] czerwca 2015 r. (k. 101-102 akt adm. organu I instancji). Tym samym nietrafny okazał się zarzut dotyczący niewydania lub niedoręczenia postanowienia z art. 50 ust. 2 pr. bud. Sąd uznał przy tym, że treść powyższego rozstrzygnięcia odpowiada wymogom wynikającym z wymienionego przepisu. W postanowieniu z dnia [...] czerwca 2015 r. stwierdzono bowiem, że przyczyną wstrzymania robót budowlanych jest okoliczność wskazana w art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud. Jednocześnie zobowiązano inwestora do zapewnienia niezbędnych zabezpieczeń i oznakowania terenu budowy.
Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 50 ust. 3 pr. bud., że w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. Taki obowiązek został nałożony w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2015 r.
Ponadto w świetle art. 50 ust. 4 pr. bud. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 pr. bud. albo w art. 51 ust. 1 pr. bud. Zgodnie z tym ostatnim przepisem przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pr. bud., organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1. nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2. nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3. w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r. (k. 123 akt adm. organu I instancji), o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. Wbrew wywodom skarżącego termin z art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pr. bud. został zachowany. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało bowiem wydane w dniu [...] czerwca 2015 r. Tym samym decyzja wymieniona w art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. mogła być wydana najpóźniej w dniu [...] sierpnia 2015 r.
Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 51 ust. 4 pr. bud., że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud., i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Natomiast w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud., organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 5 pr. bud. wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że termin końcowy przedłożenia projektu budowlanego zamiennego został wyznaczony na dzień [...] stycznia 2016 r. Następnie na skutek odwołania wniesionego przez inwestorów decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. termin realizacji omawianego obowiązku został wyznaczony na dzień [...] września 2016 r. (k. 148 akt adm. organu I instancji). Nie ulega przy tym wątpliwości, że w zakreślonym terminie powyższy obowiązek nie został wykonany. Niemniej z pism z dnia [...] listopada 2016 r. i dnia [...] grudnia 2016 r. wynika, że projekt budowlany zamienny wpłynął do organu I instancji w dniu [...] grudnia 2016 r. (k. 151-152 akt adm. organu I instancji). Konkluzja ta nie była również kwestionowana przez skarżącego, a zatem należy uznać ją za bezsporną.
Trzeba przy tym zaznaczyć, że samo złożenie projektu budowlanego zamiennego nie czyni zadość wymogowi z art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. Wykonanie tego obowiązku nastąpi bowiem tylko w przypadku, gdy opracowanie przekazane organowi nadzoru budowlanego zostało sporządzone prawidłowo. W niniejszej sprawie organy administracji publicznej wskazały na liczne uchybienia projektu zamiennego złożonego przez inwestorów.
Z protokołu z czynności urzędowej z dnia [...] lutego 2017 r. (k. 153 akt adm. organu I instancji) wynika, że opracowanie przedłożone przez skarżącego zawiera istotne wady. Projekt budowlany zamienny zakłada bowiem zmianę profili stalowych, z których wykonane są główne elementy konstrukcyjne przedmiotowej hali. Ponadto informacje dotyczące płatwii wzmocnionych są niekompletne. W konsekwencji obliczenia zawarte w projekcie zamiennym nie gwarantują bezpieczeństwa konstrukcji stalowej; tym bardziej, że w płatwiach P1 pas górny ma przekroczoną nośność. Dlatego też kompletna ocena techniczna elementów dachu omawianej hali okazała się niemożliwa. Konieczne było uzupełnienie zgromadzonego materiału dowodowego o odpowiednią ekspertyzę techniczną.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że już w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2015 r. organ I instancji nie tylko wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, lecz także na podstawie art. 50 ust. 3 pr. bud. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej całości wykonanych dotychczas robót budowlanych budynku rozważanej hali magazynowej w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia. Obowiązek ten nie został wykonany.
Ponadto już po wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. w postanowieniu z dnia [...] lipca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 81c ust. 2 i 3 pr. bud. nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych elementów konstrukcyjnych stalowych dachu przedmiotowej hali w terminie do dnia [...] listopada 2017 r. (k. 174 akt adm. organu I instancji). Następnie w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. organ I instancji wezwał inwestorów do przedłożenia ekspertyzy technicznej (k. 192 akt adm. organu I instancji). Wezwanie to nie zostało jednak wykonane.
Z tej perspektywy zarzut skarżącego dotyczący obarczenia postanowienia z dnia [...] lipca 2017 r. kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. okazał się niesłuszny. Obowiązki nałożone w postanowieniach z dnia [...] czerwca 2015 r. i [...] lipca 2017 r. nie mogą być bowiem traktowane jako tożsame. Różni je nie tylko podstawa prawna, lecz także zakres. Ekspertyza techniczna, o której mowa w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2015 r., dotyczyła bowiem całości wykonanych dotychczas robót budowlanych, a ekspertyza wymieniona w postanowieniu z dnia [...] lipca 2017 r. odnosiła się tylko do elementów konstrukcji stalowej dachu.
Nietrafny okazał się ponadto zarzut, w świetle którego organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego w razie nieusunięcia stwierdzonych uchybień. W ocenie skarżącego taki obowiązek wynika z art. 35 ust. 3 pr. bud. Zgodnie bowiem z tym przepisem w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 pr. bud., organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Należy jednak podkreślić, że przytoczony przepis dotyczy pierwotnego projektu budowlanego, a nie projektu zamiennego. Weryfikacja poprawności tego ostatniego opracowania została ukształtowana samodzielnie w zakresie wyznaczonym przez art. 51 ust. 4 i 5 pr. bud. Przepis ten wskazuje z kolei, że negatywną konsekwencją nieusunięcia wykrytych nieprawidłowości jest wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Tym samym organ nadzoru budowlanego wydaje na podstawie art. 51 ust. 4 pr. bud. decyzję w sprawie projektu budowlanego zamiennego tylko wtedy, gdy zatwierdza to opracowanie. Jeżeli natomiast strona nie zgadza się z ujemną oceną projektu zamiennego, może kwestionować stanowisko organu administracji publicznej, odwołując się od decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 5 pr. bud. Takie ujęcie jest również podzielane w orzecznictwie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., II OSK 2495/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd nie podzielił również zarzutu dotyczącego wadliwości zawiadomienia z dnia [...] marca 2015 r. (k. 24 akt adm. organu I instancji). W piśmie tym organ I instancji przekazał skarżącemu informację o wszczęciu z urzędu postępowania, powołując się na art. 61 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 50 pr. bud. Treść powyższego zawiadomienia jest w ocenie Sądu prawidłowa. Słusznie organ odwoławczy zauważył, że na początkowym etapie procedury administracyjnej organ nadzoru budowlanego nie może jeszcze z całą pewnością wskazać dokładnie przepisów, które znajdą zastosowanie. Konkluzja ta pozostaje w zgodzie z ogólnym założeniem, w świetle którego celem postępowania administracyjnego jest co do zasady skonkretyzowanie praw lub obowiązków oznaczonego podmiotu. Sprecyzowanie sytuacji prawnej tego podmiotu możliwe jest nierzadko dopiero po zakończeniu postępowania administracyjnego, a nie już w momencie wszczęcia rozważanej procedury. Trzeba przy tym podkreślić, że organ I instancji wyraźnie wskazał tryb naprawczy, który w jego ocenie powinien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Informacja ta była wystarczająca w ocenie Sądu.
Na aprobatę nie zasługują również argumenty skarżącego dotyczące uchybień w zakresie analizy zebranych dowodów i ustalenia, czy stwierdzone uchybienia stanowią zagrożenie, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 pr. bud., czy raczej nieprawidłowe wykonywanie robót budowlanych, sprecyzowane w art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a w szczególności z postanowienia z dnia [...] czerwca 2015 r. jednoznacznie wynika, że w ocenie organów nadzoru budowlanego omawiane roboty budowlane były wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Sąd podziela te zastrzeżenia.
W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).