Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Po 275/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

IV SA/Po 275/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Monika Świerczak /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 61 ust.1 i 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sąd. WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. P., R. Ł. i J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. P. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. Ł. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. Ł. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 sierpnia 2024 r. Nr [...] Burmistrz [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków inwentarskich wraz z niezbędną infrastrukturą, przeznaczonych do hodowli brojlera kurzego w obsadzie w każdym budynku do 293,244 DJP, budowie płyty fundamentowej i montażu na niej czterech naziemnych zbiorników na gaz, budowie dwóch awaryjnych zbiorników na odcieki, budowie trzech płyt fundamentowych i montażu na każdej z nich dwóch silosów paszowych, budowie konfiskatora, budowie szczelnego zbiornika przeciwpożarowego, o łącznej obsadzie drobiu całego przedsięwzięcia do 879,732 DJP, na terenie położonym w miejscowości Z. , oznaczonym w ewidencji gruntów jako dz. nr [...], [...] (obręb [...]).
W uzasadnieniu wskazano, że pismem złożonym w dniu 28.05.2024 r. B. P. (dalej jako "Inwestor") wystąpił z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Obszar objęty wnioskiem o wydanie warunków zabudowy nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji warunki zabudowy, stosownie do treści art. 4 ust. 2 pkt 2 oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz.U. z 2024 r, poz. 1130, dalej jako "u.p.z.p.") ustala się w trybie postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi,
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
- w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 555 i 834), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
- strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art. 53 ust. 5e pkt 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130),
- strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
W celu dokonania oceny stanu zainwestowania nieruchomości położonych w sąsiedztwie terenu, na którym projektowana jest wyżej opisana inwestycja, wyznaczono wokół terenu inwestycji obszar analizowany, przedstawiony na załączniku graficznym do niniejszej analizy. Obszar analizowany wyznaczony został zgodnie z wymogami art. 61 ust. 5a u.p.z.p. Szerokość frontu terenu objętego wnioskiem - wynosi ok. 67 m. Trzykrotna szerokość frontu terenu objętego wnioskiem o ustaleniu warunków zabudowy wynosi 201,0 m, zatem powyżej 50,0 m. Na tym obszarze przeprowadzono analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.
Organ, z uwagi na wnioskowaną inwestycję zaliczającą się do inwestycji zawsze znacząco oddziałującą na środowisko oraz zgodnie ze wskazaniem wydanej przez Burmistrza [...] decyzji znak [...] z dnia 02.06.2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, uwzględnił w obszarze analizowanym tereny potencjalnego negatywnego oddziaływania.
W analizie wykorzystano dane określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (...) z dnia 02.06.2020 r. i w "Charakterystyce całego przedsięwzięcia" stanowiącej załącznik nr 1 do ww. decyzji i stanowiącej załącznik do wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla ww. inwestycji oraz dane wskazane we wniosku o ustalenie warunków zabudowy złożonym w Urzędzie Gminy i Miasta [...] w dniu 28.05.2024 r.
Wskazano, iż Inwestor posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 42,6400 ha, a Inwestor wnioskuje o maksymalną obsadę zwierząt w liczbie łącznie do 879,732 DJP (w budynkach K-7, K-8, K-9).
Organ zauważył, że z własnego gospodarstwa rolnego o areale 42,6400 ha Inwestor może uzyskać plon zboża i kukurydzy średnio w roku ok. 341 ton (przy założeniu, że będzie to mieszanka np. składająca się w 50% z kukurydzy i w 50% z pszenicy, przy średniej wydajności 10 ton z 1 ha dla kukurydzy i 6 ton z 1 ha dla pszenicy). Zużycie natomiast paszy na kg przyrostu brojlera kurzego wynosi średnio ok. 1,6 kg, czyli na wyhodowanie 2,4 kg masy jednego bojlera kurzego potrzeba 3,84 kg paszy. Zatem na łączną obsadę brojlera kurzego w trzech kurnikach w ilości 219 933 sztuk należy pozyskać 844,5 ton paszy, a przy siedmiu cyklach w skali roku 5911,8 ton paszy. Z uwagi na powyższe w niecałych 5,76 % Inwestor może zapewnić paszę z własnego gospodarstwa. Natomiast w pozostałych 94,24 % Inwestor musi pozyskać paszę ze źródeł pochodzących spoza jego gospodarstwa rolnego.
Ponadto jak wynika z ww. decyzji środowiskowej cały obornik, pomiot z hodowli brojlera kurzego inwestor nie będzie wywoził na własne grunty, a w całości będzie sprzedawał innym podmiotom, w tym na cele do produkcji podłoża uprawowego, do biogazowni lub będzie sprzedawał innym rolnikom na podstawie stosownych umów.
Organ I instancji podkreślił, że w skali roku jeden brojler kurzy w chowie ściółkowym wytwarza ok. 0,017 t/r obornika (zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2020 roku w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu - Dz. U. z 2020 roku, poz. 243), co w przeliczeniu na 294 dni chowu (7 cykli - przy założeniu cyklu do 42 dni)) jeden brojler kurzy w chowie ściółkowym wytwarza 0,014 t/r obornika przy obsadzie w jednym cyklu 219 933 sztuk brojlera kurzego w skali jednego cyklu daje ok. 3 079,1 ton obornika, a w skali roku przy siedmiu cyklach daje ok. 21 553,4 ton obornika.
Na 1 ha gruntu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa można stosować maksymalnie 170 kgN (azotu) na 1 ha (zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2020 roku w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu). W jednej tonie obornika, pomiotu pochodzącego z hodowli brojlera kurzego znajduje się 24,7 kgN (azotu). Zatem na 1 ha w skali roku można wywieźć maksymalnie 6,9 tony obornika z hodowli brojlera kurzego. W związku z tym, na użycie wyprodukowanego obornika w ilości 21 553,4 t/r potrzeba aż 3123,7 ha gruntów rolnych. Reasumując potrzeba 177,1 ha na wywóz obornika, pomiotu i gnojowicy dla wnioskowanej hodowli.
Zdaniem Organu jedynie 1,4 % wytworzonego obornika inwestor mógłby spożytkować w ramach własnego gospodarstwa rolnego, a pozostałe 98,6 % winien zagospodarować poza areałem własnego gospodarstwa. Powyższe dowodzi, że z tak dużej liczby hodowanego drobiu w skali roku Inwestor nie jest w stanie zagwarantować wykorzystania wyprodukowanego obornika, pomiotu ptasiego i gnojowicy w ramach własnego areału.
W ocenie Burmistrza wnioskowana hodowla o łącznej obsadzie 879,732 DJP nie może funkcjonować w oparciu o własne gospodarstwo rolne, a właściwie funkcjonować będzie w ponad 95% w przypadku paszy i w 98,6 % w przypadku obornika w oparciu o system logistyczny w kooperacji z firmami zewnętrznymi.
Powyższe zdaniem Organu oznacza, że wnioskowana inwestycja nie jest związana z prowadzeniem własnego gospodarstwa rolnego. Tak olbrzymia hodowla drobiu, ponad czterokrotnie powyżej 210 DJP, zalicza się do hodowli wielkoprzemysłowej. Hodowla wielkoprzemysłowa to współczesna forma hodowli zwierząt opierająca się na koncentracji dużej liczby zwierząt hodowlanych w jednym miejscu. Wnioskowana hodowla zwierząt o łącznej maksymalnie obsadzie zwierząt w liczbie 879,732 DJP zalicza się do przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko.
Z uwagi na fakt, iż hodowla nie jest w stanie funkcjonować w oparciu o areał własnego gospodarstwa rolnego, Organ nie doszukał się powiązań funkcjonalnych z istniejącym gospodarstwem rolnym. Ponadto jak wynika z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia z dnia 02.06.2020 r. wnioskowana infrastruktura towarzysząca - zbiorniki na gaz łatwopalny powyżej lOMg zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu o zwiększonym i lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, w związku z art. 248 ustawy Prawo ochrony środowiska zaliczają się do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.
W ocenie organu I instancji z uwagi na powyższe dla projektowanej inwestycji w przedmiotowej sprawie nie można rozpatrzyć wniosku o przesłanki wynikające z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., a winny być spełnione przesłanki "dobrego sąsiedztwa" wynikające z art. 61 ust. 1 ustawy.
W obszarze analizowanym występuje zabudowa zagrodowa w ramach której funkcjonują budynki mieszkalne jednorodzinne, budynki gospodarcze, garażowe, stodoły oraz budynki inwentarskie niskotowarowe o obsadzie zwierząt poniżej 210 DJP, zatem zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Również obszarze analizowanym w bardzo bliskim sąsiedztwie występują budynki mieszkalne jednorodzinne funkcjonujące w ramach gospodarstw rolnych, w których nie prowadzi się hodowli zaliczonych do przedsięwzięć zawsze oddziałujących na środowisko. Ponadto w obszarze analizowanym występuje budynek mieszkalny w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej i budynek produkcyjny. Na działkach sąsiednich brak jest zabudowy związanej z hodowlą zwierząt na tak olbrzymią skalę przemysłową.
Organ zauważył, że Inwestor lokuje wnioskowaną inwestycją w obrębie zwartej zabudowy w miejscowości Z. gm. [...] i wsi Z. , gm. [...]. Obecnie Inwestor w istniejących kurnikach zlokalizowanych na terenie dz. nr [...] (obręb [...]) prowadzi łączną hodowlę drobiu do 97,76 DJP. Przy tak stosunkowo niewielkiej hodowli strony postępowania administracyjnego wskazują na uciążliwe oddziaływanie już obecnej inwestycji na ich nieruchomościach (w szczególności na uciążliwe zapachy), a Inwestor zamierza zwiększyć istniejącą hodowlę niemal 9 razy.
Projektowane przedsięwzięcie nie mieści się w granicach zastanego w danym miejscu sposobie zagospodarowania terenu. Żadna z nieruchomości w obszarze analizowanym nie jest zabudowana budynkami inwentarskimi przemysłowymi o gabarytach do 3666 m˛, ani żadna nie stwarza zagrożenia wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Z uwagi na powyższe wnioskowana zabudowa i sposób zagospodarowania nieruchomości sąsiednich nie dadzą się pogodzić z zasadą "dobrego sąsiedztwa", a wnioskowana inwestycja nie spełnia kryterium, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Następnie podniesiono, że spełniony jest wymóg kontynuacji linii zabudowy, lecz projektowana zabudowa nie kontynuuje intensywności wykorzystania terenu w obszarze analizowanym. Przeanalizowano również szerokość elewacji frontowej budynków usytuowanych w obszarze analizowanym. Wnioskowana szerokość elewacji frontowej wynosi 26,0 m. Zatem nie mieści się w wyznaczonym przedziale wartości szerokość elewacji frontowej. Wnioskowana inwestycja kontynuuje wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej w obszarze analizowanym oraz wysokość budynków do głównej kalenicy dachu i geometrię dachów.
Ponadto projektowane przedsięwzięcie nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 73 ust 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, bowiem inwestycja została zaliczona do zakładu stwarzającego zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Brak łącznego spełnienia warunków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p. uniemożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył B. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy.
Decyzją z dnia 31 stycznia 2025 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o ustaleniu na rzecz B. P. warunków zabudowy terenu, składającego się z części działek oznaczonych numerami ewid.: [...] i [...], położonego w Z. , obręb geodezyjny [...], gmina [...], dla inwestycji obejmującej rozbudowę fermy drobiu: budowę trzech budynków inwentarskich wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przeznaczonych do hodowli brojlera kurzego w obsadzie do 3 x 293,244 DJP (Nr K7, K8, K9), montaż czterech zbiorników gazu o pojemności do 6,4 mł na płycie fundamentowej, montaż dwóch zbiorników awaryjnych na odcieki o pojemności do 12,0 mł, montaż sześciu silosów paszowych o pojemności do 24 MG na płycie fundamentowej, montaż konfiskatora, budowę zbiornika ppoż. o powierzchni do 1000,0 m˛ i głębokości do 3,0 m.
Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie w pełnym zakresie i uznał, że nie ma przeszkód dla ustalenia warunków zabudowy w kształcie wynikającym z wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Po dokonaniu analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji (zgodnie z art. 53 ust. 3 ww. ustawy), w tym po przeprowadzeniu oględzin terenu, na podstawie opisu inwestycji przedstawionego w wyżej wymienionym wniosku, SKO w K. ustaliło powyższe warunki zabudowy nieruchomości objętej wnioskiem.
1) linia zabudowy: nieprzekraczalne linie zabudowy - zgodnie z załącznikiem nr 1 do decyzji (przez nieprzekraczalną linię zabudowy należy rozumieć linię wyznaczającą maksymalne dopuszczalne przybliżenie ściany frontowej projektowanego budynku, bez prawa jej przekraczania, za wyjątkiem gzymsów, okapów dachów, schodów zewnętrznych itp.); odległości zabudowy od pozostałych granic działki zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U z 2022 r poz. 1225 ze zm.);
2) wielkość powierzchni nowej zabudowy: minimalnie 13400,0 m˛ - maksymalnie 14000,0 m˛;
3) udział powierzchni biologicznie czynnej: nie mniej niż 47% powierzchni terenu;
4) szerokość elewacji frontowej budynku: 22,5 m z tolerancją do 20%, t.j. od 18,0 do 27,0 m;
5) liczba kondygnacji: jedna kondygnacja nadziemna;
6) wysokość budynku: maksymalnie 8,0 m;
7) wysokość górnych krawędzi elewacji frontowych budynku: maksymalnie 8,0 m od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku;
8) geometrii dachu budynku: dach stromy dwuspadowy symetryczny, o nachyleniu połaci dachowych od 8° do 20°; ustalone parametry nie dotyczą: kaferków oraz zadaszeń wejść; kierunek głównej kalenicy w stosunku do frontu terenu - dowolny;
9) inne ustalenia: dopuszcza się montaż konfiskatora; dopuszcza się realizację maksymalnie sześciu silosów paszowych o pojemności każdego do 24 MG posadowionych na płycie fundamentowej; dopuszcza się realizację maksymalnie dwóch zbiorników awaryjnych na odcieki o pojemności każdego do 12,0 mł; dopuszcza się realizację maksymalnie czterech zbiorników gazu o pojemności każdego do 6,4 mł posadowionych na płycie fundamentowej; dopuszcza się realizację zbiornika ppoż. o powierzchni do 1000,0 mł oraz głębokości do 3,0 m;
Organ odwoławczy na podstawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. odstąpił od analizy w zakresie wskazanym w art. 61 ust. 1 pkt 1. Wnioskodawca przedłożył stosowne oświadczenie o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego (42,64 ha).
W ocenie SKO wszystkie warunki z art. 61 ust. 1 pkt. 1-6 ustawy zostały spełnione przez wnioskowaną inwestycję.
Projekt decyzji zgodnie z art. 53 ust. 4 ustawy, o której mowa wyżej został pozytywnie uzgodniony z:
- W. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków-Delegatura w K.,
- Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w K.,
- Marszałkiem Województwa W. w P.,
- Starostą Powiatu [...],
- Zarządcą dróg gminnych w S.
Strony postępowania zostały skutecznie powiadomione o uzgodnieniach projektu decyzji pismem z dnia 20 grudnia 2024 r.
Zgodnie z treścią art. 60 ust. 4 wyżej wymienionej ustawy sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierzono osobie posiadającej niezbędne kwalifikacje, których potwierdzenie znajduje się w aktach sprawy.
Ponieważ łącznie są spełnione warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 - 6 ww. ustawy, a planowana inwestycja nie narusza ładu przestrzennego i przepisów odrębnych, postanowiono jak w sentencji decyzji.
Skargę na powyższą decyzję SKO w K. wywiedli do Sądu K. P., R. Ł., J. Ł., T. Ł., T. M. oraz A. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewywiązanie się przez SKO z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktyczno - prawnego sprawy, a w szczególności poprzez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej całościowej oceny mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia;
b) art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z zastosowanym w sprawie wyłączeniem badania spełnienia przez inwestycję przesłanki art. 61 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 61 ust. 4 oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.
c) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nierzetelne ustalenie charakteru planowanej inwestycji poprzez:
- nieustalenie, za stanowiskiem NSA w wyroku z 4 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1536/07, LEX nr 477263, że pojęcie zabudowy zagrodowej należy zdefiniować jako zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza, w sytuacji gdy już na pierwszy rzut oka widać, że planowana inwestycja nie spełnia tego kryterium zaś organ odwoławczy nie wyjaśnił powiązań technologicznych, funkcjonalnych i organizacyjnych występujących między planowaną inwestycją a zabudowaniami inwestora w sąsiedniej gminie;
- niewzięcie pod uwagę definicji zabudowy zagrodowej, odnoszącej się do zabudowań, znajdującej się w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej r.w.t.b.) albowiem zgodnie z § 3 pkt 3 r.w.t.b., przez zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych, co oznacza, że aby można mówić o zabudowie zagrodowej, rolnik musi posiadać rodzinne gospodarstwo rolne, o którym mowa w art. 5 ust. 1 u.k.u.r. tymczasem organ odwoławczy nie ustalił tych okoliczności, a zarazem zastosował w sprawie wyłącznie badania spełnienia przesłanki art. 61 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 61 ust. 4 oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.;
- niezbadanie czy B. P. faktycznie zamieszkuje na terenie planowanej inwestycji,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 i art. 61 ust. 4 oraz art. 61 ust. 5 u.p.z.p. poprzez nieustalenie stanu faktyczno-prawnego koniecznego do oceny przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji i błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie występuje wyjątek, o którym mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p.
W ocenie skarżących organ II instancji mylnie rozumie pojęcie zabudowy zagrodowej. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy bowiem rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa jako pewnej całości produkcyjnej. Nie jest zatem tak, że co najmniej jeden budynek mieszkalny oraz budynki gospodarcze związane z prowadzeniem działalności rolniczej w ramach tego samego gospodarstwa rolnego muszą koniecznie mieścić się w granicach jednej działki. Nieodzownym warunkiem powstania zabudowy zagrodowej jest natomiast realizacja co najmniej jednego budynku mieszkalnego ("w ramach jednego podwórza"), który będzie powiązany funkcjonalnie z innymi budynkami gospodarczymi lub inwentarskimi (także zlokalizowanymi na innych działkach), przeznaczonymi do prowadzenia działalności rolniczej w ramach jednego gospodarstwa rolnego w danej gminie (tak wyrok NSA z 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1068/17, dostępny w CBOSA).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2025 r., o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę fermy drobiu: budowę trzech budynków inwentarskich wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przeznaczonych do hodowli brojlera kurzego w obsadzie do 3 x 293,244 DJP (Nr K7, K8, K9), montaż czterech zbiorników gazu o pojemności do 6,4 mł na płycie fundamentowej, montaż dwóch zbiorników awaryjnych na odcieki o pojemności do 12,0 mł, montaż sześciu silosów paszowych o pojemności do 24 MG na płycie fundamentowej, montaż konfiskatora, budowę zbiornika ppoż. o powierzchni do 1000,0 m˛ i głębokości do 3,0 m.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie orzekał już dwukrotnie sąd administracyjny- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 1 lipca 2022 r. o sygn. akt II SA/Po 208/22 (dalej jako "wyrok WSA sygn. akt II SA/Po 208/22 ") oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2023 r. o sygn. akt IV SA/Po 30/23 (dalej jako "wyrok WSA sygn. akt IV SA/Po 30/23").
Co prawda we wcześniejszych sprawach obsada budynków inwentarskich różniła się nieco rodzajem i parametrami, jednakowoż w ocenie obecnie orzekającego Sądu wyroki te nie są bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przy tym przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
W świetle cytowanego art. 153 p.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny są, co do zasady, związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 p.p.s.a. zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2021, uw. 9 do art. 15).
Zdaniem Sądu żadna z tych okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie, co oznacza, że wskazania i oceny prawne zawarte w wyrokach WSA pozostawały (i pozostają nadal) aktualne i wiążące, i to zarówno dla organów obu instancji, jak i składu Sądu orzekającego w tej sprawie. Za zmianę okoliczności nie należy uznawać zmniejszenia obsady budynków inwentarskich z 2824,296 DJP do 879,732 DJP, o czym poniżej.
Spór w kontrolowanej sprawie nadal ogniskuje się wokół kwestii zasadności - zastosowania w odniesieniu do planowanej inwestycji wyjątku z art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741, z późn. zm.; w skrócie "u.p.z.p."), w myśl którego "Przepisów ust. 1 pkt 1 [statuujących tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa - uw. Sądu] nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie".
Tymczasem należy ponownie wyraźnie zaznaczyć, że kwestia ta została już wiążąco przesądzona w zapadłym uprzednio prawomocnym wyroku WSA sygn. akt II SA/Po 208/22 i zaakceptowana w kolejnym wyroku WSA sygn. akt IV SA/Po 30/23.
W wyrokach tych zostało zaś w szczególności przesądzone na potrzeby niniejszej sprawy, w sposób prawnie wiążący (art. 153 p.p.s.a.), że:
- uwzględnienie okoliczności związanych z ładem przestrzennym i zrównoważonym rozwojem danego obszaru nie pozwala zrównywać działalności rolnej prowadzonej w warunkach zabudowy zagrodowej z hodowlą zwierzęcą typu przemysłowego (przemysłowo-fermowego) - za jaką WSA uznał hodowlę, której prowadzeniu ma służyć planowane przedsięwzięcie;
- nie jest możliwe stworzenie czytelnej i elastycznej definicji ustawowej pojęcia "zabudowa zagrodowa", co nie oznacza, że mieści się w nim wszelka działalność związana z rolnictwem. "Może się zdarzyć, że inwestycja związana ze zorganizowaniem wielkotowarowych ferm przeznaczonych do chowu i hodowli zwierząt, nie będzie mogła być prowadzona w ramach zabudowy zagrodowej, przy czym granica między tymi pojęciami musi być wyznaczona w oparciu o ustalenie wielkości gospodarstwa rolnego, zakresu planowanej działalności, w tym wielkości obsady";
- wykładnia art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wskazuje, że planowana zabudowa zagrodowa musi być związana z gospodarstwem rolnym, na terenie którego ma powstać. Związek ten należy rozumieć jako związek gospodarczy, a więc zabudowa ma służyć realizacji celów tego gospodarstwa rolnego;
- "Aby możliwe było zastosowanie wyjątku wskazanego w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. planowana zabudowa musi stanowić zorganizowaną całość gospodarczą z gospodarstwem rolnym, na którego terenie powstaje. Jeżeli planowana w ramach gospodarstwa rolnego zabudowa - po jej zrealizowaniu - doprowadzi do powstania przedsięwzięcia, dla którego funkcjonowania ambiwalentne będzie istnienie gospodarczej łączności z pozostałą częścią gospodarstwa rolnego, nie zostanie spełniona przesłanka związku nowej zabudowy z gospodarstwem rolnym";
- "Skoro istniejące gospodarstwo rolne jest w stanie zapewnić produkcję jedynie 3% paszy dla planowanej inwestycji wielkotowarowej produkcji zwierzęcej, nadto odbiór obornika i gnojowicy będzie możliwy wyłącznie poprzez podmioty zewnętrzne, to już z uwagi na te wartości nie jest spełniony wskazany w przedmiotowym przepisie warunek związku między planowaną zabudową a istniejącym gospodarstwem rolnym";
- związek między planowanym przedsięwzięciem, a ich istniejącym gospodarstwem inwestora będzie marginalny, jako że praktycznie cała obsługa przedsięwzięcia będzie realizowana przy pomocy podmiotów spoza tego gospodarstwa.
Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać przyjdzie, że bezspornym jest, iż Inwestor wnioskuje o maksymalną obsadę zwierząt w liczbie łącznie do 879,732 DJP (w budynkach K-7, K-8, K-9). Z własnego gospodarstwa rolnego o areale 42,6400 ha może uzyskać plon zboża i kukurydzy średnio w roku ok. 341 ton (przy założeniu, że będzie to mieszanka np. składająca się w 50% z kukurydzy i w 50% z pszenicy, przy średniej wydajności 10 ton z 1 ha dla kukurydzy i 6 ton z 1 ha dla pszenicy).
Zużycie paszy na kg przyrostu brojlera kurzego wynosi średnio ok. 1,6 kg, czyli na wyhodowanie 2,4 kg masy jednego bojlera kurzego potrzeba 3,84 kg paszy. Zatem na łączną obsadę brojlera kurzego w trzech kurnikach w ilości 219 933 sztuk należy pozyskać 844,5 ton paszy, a przy siedmiu cyklach w skali roku 5911,8 ton paszy.
Z uwagi na powyższe w niecałych 5,76 % Inwestor może zapewnić paszę z własnego gospodarstwa. Natomiast w pozostałych 94,24 % Inwestor musi pozyskać paszę ze źródeł pochodzących spoza jego gospodarstwa rolnego.
Ponadto jak wynika z decyzji środowiskowej cały obornik, pomiot z hodowli brojlera kurzego inwestor nie będzie wywoził na własne grunty, a w całości będzie sprzedawał innym podmiotom, w tym na cele do produkcji podłoża uprawowego, do biogazowni lub będzie sprzedawał innym rolnikom na podstawie stosownych umów.
Mając to na uwadze, nie ulega wątpliwości, że jedynie 1,4 % wytworzonego obornika inwestor mógłby spożytkować w ramach własnego gospodarstwa rolnego, a pozostałe 98,6 % winien zagospodarować poza areałem własnego gospodarstwa. Jak wynika z charakterystyki przedsięwzięcia Inwestor niemal w 100% będzie sprzedawał obornik innym podmiotom.
Reasumując, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu I instancji, iż wnioskowana inwestycja nie jest związana z prowadzeniem własnego gospodarstwa rolnego. Tak olbrzymia hodowla drobiu, ponad czterokrotnie powyżej 210 DJP, zalicza się do hodowli wielkoprzemysłowej. Hodowla wielkoprzemysłowa to współczesna forma hodowli zwierząt opierająca się na koncentracji dużej liczby zwierząt hodowlanych w jednym miejscu. Ponadto wnioskowana hodowla zwierząt o łącznej maksymalnie obsadzie zwierząt w liczbie 879,732 DJP zalicza się do przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko.
Zabudowa zagrodowa to funkcjonalnie zorganizowane zabudowania o charakterze gospodarczym (produkcyjnym) oraz mieszkaniowym służąca prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Przyjmuje się, że poszczególne budynki, budowle i urządzenia mogą być położone w oddaleniu od centralnego punktu zagrody. Istotne jest jednak to, aby były one funkcjonalnie i organizacyjnie powiązane z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda - siedlisko.
Sąd zauważa, iż nie każda zabudowa na działkach rolnych stanowić będzie zabudowę zagrodową. Obowiązkiem organów jest w takim przypadku precyzyjne ustalenie, na jakich działkach wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne, gdzie znajduje się istniejący budynek mieszkalny, jakie budynki i budowle wchodzą w zakres prowadzonego gospodarstwa rolnego, i jaki jest przedmiot prowadzonej działalności rolniczej. Tymczasem SKO w K. nie zbadało czy B. P. będący inwestorem faktycznie zamieszkuje na terenie planowanej inwestycji.
Nawet w sytuacji, gdy zachodzi określona w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przesłanka odstąpienia od zachowania zasady dobrego sąsiedztwa, nie oznacza to automatycznej możliwości budowy siedliska na każdej działce. W pierwszej kolejności należy pamiętać o uprawnieniach planistycznych gminy, a także na konieczności zbadania, czy planowana zabudowa zagrodowa jest związana z gospodarstwem rolnym, na terenie którego ma powstać. Związek ten należy rozumieć jako związek gospodarczy, a więc zabudowa ma służyć realizacji celów tego gospodarstwa rolnego.
Należy też ponownie wskazać, że w niniejszej sprawie nie tylko funkcja planowanej inwestycji (zabudowy) nie stanowiłaby kontynuacji funkcji istniejących w obszarze analizowanym (tj. zabudowy zagrodowej oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej), ale także prawnie relewantne wskaźniki i parametry planowanej zabudowy nie stanowiłyby kontynuacji parametrów i wskaźników zabudowy zastanej.
Narzędziem służącym stwierdzeniu, czy zachodzą przesłanki ustalenia warunków zabudowy opisane w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. jest analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, której sporządzenie nakazuje art. 61 ust. 5a u.p.z.p. Natomiast szczegółowy sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w powiązaniu z analizą stanu istniejącego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zasadą jest, iż parametry i wskaźniki planowanej (nowej) zabudowy powinny nawiązywać do odnośnych wartości średnich wyliczonych dla obszaru analizowanego. Parametry zabudowy objętej decyzją o warunkach zabudowy ustala się w oparciu o średnie wartości występujące w obszarze analizowanym. Wyjątkowo możliwe jest odstępstwo od tej reguły, które uzasadnione być winno wynikami sporządzonej w sprawie analizy urbanistyczno-architektonicznej. Taki stan prawny nie oznacza jednak, że parametry inwestycji, dla której ustalane są warunki zabudowy, mogą być określane przez odniesienie ich zawsze do wartości najwyższych (maksymalnych) występujących w obszarze analizowanym. Odstępstwo bowiem od parametrów średnich winno wynikać (tj. być uzasadnione) przekonywującymi przesłankami zawartymi w analizie urbanistyczno-architektonicznej. Naczelnym zaś celem planowania przestrzennego jest uwzględnianie wymagań ładu przestrzennego (art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.).
Zasada dobrego sąsiedztwa wymaga dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy, a także do cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie obszaru) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów). Wyznacznikiem spełnienia ustawowego wymogu są przy tym faktyczne warunki panujące do tej pory na konkretnym obszarze.
Dokonując oceny sporządzonej analizy oraz jej wyników Sąd doszedł do przekonania, że wnioskowana inwestycja nie kontynuuje funkcji zabudowy istniejącej w obszarze analizowanym.
W obszarze analizowanym średni wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki kształtuje się na poziomie ok. 0,06 (po zaokrągleniu). Wnioskowana intensywność wykorzystania terenu wynosi natomiast ok. 0,19. Zatem przekracza ponad trzykrotnie średni wskaźnik intensywności wykorzystania terenu.
Wnioskowana inwestycja nie kontynuuje również wskaźnika szerokości elewacji frontowej. Średnia szerokość elewacji frontowej dla wszystkich budynków w obszarze analizowanym wynosi 12,28, m. Wnioskowana szerokość elewacji frontowej wynosi 26,0 m. Przyjmując nawet 20% tolerancję dla projektowanej zabudowy w obszarze analizowanym można dopuścić szerokość elewacji frontowej w przedziale od 9,8 m do 14,7 m (po zaokrągleniu).
Wnioskowane przedsięwzięcie nie spełnia również wymogu w zakresie kontynuacji funkcji istniejącej zabudowy. W obszarze analizowanym występuje zabudowa zagrodowa w ramach której funkcjonują budynki mieszkalne jednorodzinne, budynki gospodarcze, garażowe, stodoły oraz budynki inwentarskie niskotowarowe o obsadzie zwierząt poniżej 210 DJP. W bardzo bliskim sąsiedztwie występują budynki mieszkalne jednorodzinne funkcjonujące w ramach gospodarstw rolnych, w których nie prowadzi się hodowli zaliczonych do przedsięwzięć zawsze oddziałujących na środowisko. Ponadto w obszarze analizowanym występuje budynek mieszkalny w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej i budynek produkcyjny. Na działkach sąsiednich brak jest zabudowy związanej z hodowlą zwierząt na tak olbrzymią skalę przemysłową. Żadna z nieruchomości w obszarze analizowanym nie jest zabudowana budynkami inwentarskimi przemysłowymi o gabarytach do 3666 m˛.
Reasumując wnioskowana inwestycja nie spełnia wymogu określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., a organ II instancji dokonał błędnej wykładni przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p.
Ponadto zdaniem Sądu, uzasadnienie SKO w K. nie spełnia warunków prawidłowego uzasadnienia stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Jego lakoniczność jak też brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy, prowadzi w dalszej kolejności do uchybienia zasadzie przekonywania zawartej w art. 11 k.p.a.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono w pkt II. sentencji wyroku w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Rozstrzygając sprawę ponownie, organ orzekający uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niej wskazania, co do dalszego postępowania zgodnie z art. 153 p.p.s.a.