IV SA/Po 115/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G. i A. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej – budowy sklepu i budynku gospodarczego na rowie melioracyjnym. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację art. 105 § 1 k.p.a. (umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego) oraz art. 61a § 1 k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania). Podnosili, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej i przekroczenia granic działki nie było dotychczas prowadzone, a wcześniejsze postępowania dotyczyły jedynie niedrożności rowu melioracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku (IV SA/Po 971/19), który uchylił wcześniejsze postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Wskazał, że PINB prawidłowo wszczął postępowanie, a następnie umorzył je jako bezprzedmiotowe, ponieważ analiza akt sprawy wykazała, że obiekty zostały postawione legalnie, zgodnie z pozwoleniem na budowę z 1993 r. Sąd uznał, że kwestia zabudowy rowu melioracyjnego budynkiem gospodarczym i sklepem spożywczym była już przedmiotem rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego, w tym decyzji PINB z 2005 r. o umorzeniu postępowania w sprawie sprawdzenia prawidłowości zabudowy. Podniesienie przez skarżących kwestii przekroczenia granic działki dopiero w późniejszym etapie postępowania nie tworzyło przedmiotowo nowej sprawy administracyjnej. W związku z tym, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami uzasadniającymi jej uchylenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego (art. 105 § 1 k.p.a.) oraz odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.) w kontekście wcześniejszych rozstrzygnięć w sprawach budowlanych.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z zabudową rowu melioracyjnego i wcześniejszymi postępowaniami administracyjnymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej, polegającej na budowie obiektu na rowie melioracyjnym, może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli wcześniej prowadzono postępowania dotyczące zabudowy tego rowu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli wcześniejsze rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego dotyczące zabudowy rowu melioracyjnego, w tym stwierdzenie legalności budowy zgodnie z pozwoleniem na budowę, wyczerpują przedmiot sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwestia zabudowy rowu melioracyjnego budynkiem gospodarczym i sklepem spożywczym była już przedmiotem rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego. Wcześniejsze decyzje, w tym decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie sprawdzenia prawidłowości zabudowy, stwierdziły legalność budowy zgodnie z pozwoleniem na budowę. Podniesienie przez skarżących nowego aspektu, jakim jest przekroczenie granic działki, nie tworzyło przedmiotowo nowej sprawy administracyjnej, a zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego, jeśli wcześniej przeprowadził czynności wyjaśniające i kontrolne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, jeśli organ podejmuje działania polegające na wyjaśnianiu i ustalaniu stanu faktycznego lub prawnego sprawy bez formalnego wszczęcia takiego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że jeśli organ przeprowadza czynności wyjaśniające, w tym kontrolne, przed wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, narusza to przepisy art. 61a § 1 k.p.a. Takie czynności mogły być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a ich negatywny wynik powinien skutkować wydaniem decyzji umarzającej postępowanie.
Czy tożsamość sprawy administracyjnej zachodzi, gdy wcześniejsze postępowanie dotyczyło niedrożności rowu melioracyjnego, a nowe postępowanie dotyczy samowoli budowlanej polegającej na przekroczeniu granic działki?
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie. Tożsamość sprawy wymaga występowania tych samych podmiotów, przedmiotu i stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Jeśli nowe zarzuty dotyczą innego aspektu zabudowy, który nie był rozstrzygnięty, może to oznaczać brak tożsamości.
Uzasadnienie
Sąd analizował, czy wcześniejsze postępowanie dotyczące niedrożności rowu melioracyjnego jest tożsame z obecnym postępowaniem dotyczącym samowoli budowlanej i przekroczenia granic działki. Choć organy początkowo uznały tożsamość, sąd w poprzednim wyroku wskazał na brak wystarczającej dokumentacji do weryfikacji. W obecnym postępowaniu sąd uznał, że podniesienie kwestii przekroczenia granic działki nie tworzyło przedmiotowo nowej sprawy, ponieważ główny przedmiot sprawy (legalność zabudowy rowu) był już rozstrzygnięty.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość oznacza brak elementów stosunku materialnoprawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wyda postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania dotyczy sprawy, w której o żądaniu rozstrzygnięcia w całości lub w części już orzeczono decyzją ostateczną albo gdy wniosek dotyczy spraw uregulowanych w przepisach prawa cywilnego.
P.b. art. 48
Ustawa - Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, co czyni ją bezprzedmiotową. • Obiekty budowlane zostały wzniesione legalnie zgodnie z pozwoleniem na budowę. • Podniesienie nowego zarzutu przekroczenia granic działki nie stanowi nowej sprawy administracyjnej, jeśli główny przedmiot sprawy został już rozstrzygnięty.
Odrzucone argumenty
Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej i przekroczenia granic nie było dotychczas prowadzone. • Wcześniejsze postępowania dotyczyły jedynie niedrożności rowu melioracyjnego, a nie samowoli budowlanej. • Organy naruszyły art. 61a § 1 k.p.a. odmawiając wszczęcia postępowania po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających.
Godne uwagi sformułowania
"bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego ma miejsce wtedy, gdy brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, który by podlegał konkretyzacji, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie co do istoty." • "niedopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia 'z innych uzasadnionych przyczyn' w sytuacji, gdy organ podejmuje działanie, które polega m.in. na wyjaśnianiu oraz ustalaniu stanu faktycznego lub prawnego sprawy, bez formalnego wszczęcia takiego postępowania." • "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi."
Skład orzekający
Tomasz Grossmann
przewodniczący
Józef Maleszewski
sprawozdawca
Sebastian Michalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego (art. 105 § 1 k.p.a.) oraz odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.) w kontekście wcześniejszych rozstrzygnięć w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z zabudową rowu melioracyjnego i wcześniejszymi postępowaniami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowań administracyjnych w sprawach budowlanych i znaczenie zasady trwałości decyzji oraz związania sądu wcześniejszymi orzeczeniami. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i budowlanym.
“Kiedy sprawa budowlana staje się "bezprzedmiotowa"? Sąd wyjaśnia granice postępowań administracyjnych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.