IV SA 4831/03

IV SA 4831/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Moraczewski
Leszek Kamiński
Mirosława Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 6, 7, 8, 75, 77, 107, 138, 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 5, 32, 33, 34, 35
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par. 203, 204, 206
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
art. 97
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145, 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 4, 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skarg K. M. Ł., J. Ł. i D. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na nadbudowę i przebudowę budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących K. M. Ł. i D. K. kwoty po 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania W. G. i M. G. oraz K. M. – Ł., K. M., W. M., J. Ł., D. K. i M. S. od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2003r. wydanej z upoważnienia Prezydenta [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi W. G. pozwolenia na nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...], działając:
- na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w/w decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2003r.
- na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze w stosunku do M. G..
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stopnia wojewódzkiego podniósł co następuje:
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003r. wydaną z upoważnienia Prezydenta [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono inwestorowi W. G. pozwolenia na nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...].
W uzasadnieniu w/w decyzji wskazano, iż przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest zgodny z warunkami decyzji nr [...] Burmistrz [...] z dnia [...] czerwca 2001r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jest kompletny oraz, że został sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Ponadto inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączył dokumentację geologiczną, projekt koncepcyjny, zaopiniowany przez Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków Województwa [...], projekt budowlany wykonawczy przełożenia miejskiej sieci cieplnej w omawianym budynku, oraz notarialne potwierdzenie na zapewnienie lokalu mieszkalnego dla lokatora W. G. na czas trwania robót budowlanych. Inwestor wykazał się prawem do dysponowania w/w nieruchomością na cele budowlane, potwierdzonym na podstawie odpisu z Księgi Wieczystej Nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym [...].
Zdaniem Wojewody [...] w sprawie zachodzą przesłanki opisane w przepisie art. 35 ustawy Prawo budowlane. Artykuł 35 § 4 jednoznacznie ustala, że właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli spełnione zostały wymagania określone w tym artykule § 1 i 2 oraz w artykule 32 § 4 prawa budowlanego. Załączona dokumentacja budowlana została wykonana zgodnie z przepisami art. 32 § 1, § 4 pkt 1 i 2, art. 33 § 2 pkt 1,2,3 prawa budowlanego.
Odnosząc się w szczególności do zarzutów właścicieli nieruchomości sąsiednich organ wskazał, że przyjęta zasada w sprawie rozwiązań technicznych opracowanych w projekcie budowlanym na podstawie obowiązujących przepisów budowlanych nie przewiduje dokonania uzgodnień z sąsiadami. W części opisowej projektu architektoniczno – budowlanego, zostały wyjaśnione zasady wykonania robót konstrukcyjnych bez wpływu na sąsiednią zabudowę. Projekt zakłada wzmocnienie i pogłębienie istniejących fundamentów oraz wykonanie dodatkowych ław fundamentowych. We wnioskach i zaleceniach zawartych w części opisu technicznego zawarte jest stwierdzenie, że "...omawiany budynek może zostać przebudowany.". W dalszej części wniosków podano zalecenia, które powinny być spełnione przez inwestora w ramach przebudowy budynku między innymi podbicie fundamentów pod ścianami oddzielającymi budynki sąsiednie.
Ponadto organ wskazał, że w stosunku do M. G. umorzono postępowanie odwoławcze, gdyż nie przysługuje jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu.
W skardze z dnia 28 listopada 2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. M., J. Ł. i D. K. wniosły o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Zaskarżonym decyzjom zarzuciły naruszenie:
1. art. 5 § 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie decyzji naruszających uzasadnione interesy osób trzecich,
2. § 204 ust. 6 oraz § 206 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez niezastosowanie ich w niniejszej sprawie i nie wykonanie na potrzeby postępowania ekspertyz wskazanych w tych przepisach,
3. § 203 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, co skutkowało wydaniem pozwolenia budowlanego zezwalającego na prace budowlane, których projekt i wykonanie nie uwzględnia stanu budynków sąsiednich, który może skutkować wystąpieniem następstw określonych w pkt 1 – 4 wskazanego paragrafu,
4. art. 4 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji w oczywisty sposób naruszających Konstytucyjną ochronę prawa własności,
5. art. 32 § 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr 90/2001 z dnia 6 kwietnia 2001r.,
6. art. 34 § 1 ustawy Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego niezgodnego w wymaganiami określonymi w decyzji nr [...] Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2001r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która wygasła 31 grudnia 2002r.,
7. art. 6 kpa, art. 7 w zw. art. 77 kpa, oraz art. 8 kpa w związku z brakiem obiektywnego rozpatrzenia całego materiału w sprawie i oparciu się na fragmentarycznej i rażąco dowolnej ocenie materiału,
8. art. 75 kpa poprzez nie uzupełnienie zebranego materiału dowodowego o niezbędne ekspertyzy dotyczące zarówno stanu technicznego obiektu przebudowanego jak i obiektów sąsiednich, mimo, iż planowana inwestycja oddziaływać będzie bezpośrednio na te obiekty i ich stan techniczny ma podstawowy wpływ na efekt planowanej inwestycji, jej bezpieczeństwo i trwałość,
9. art. 107 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy do zarzutów podniesionych w odwołaniu skarżących, który to brak oznacza de facto nierozpoznanie przez organ drugiej instancji odwołania wniesionego przez skarżących od decyzji organu pierwszej instancji.
Skarżące wskazały, że zgodnie z pkt 7 decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, planowana inwestycja winna zostać zaprojektowana w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym wynikających z art. 5 Prawa budowlanego. Jest jednak oczywistym, iż zatwierdzony projekt nie spełnia wskazanej przesłanki. Planowana inwestycja oddziaływać będzie na istniejące już budynki – ich ściany, stropy – w sposób, który uzasadnia twierdzenie, iż przekroczone zostaną stany graniczne nośności – a więc konstrukcja budynków, po realizacji inwestycji powodować będzie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi znajdujących w budynkach oraz ich pobliżu. Fakt zaś, iż planowana inwestycja wpływać będzie na istniejącą konstrukcję połączonych szeregowo budynków, potwierdza jednoznacznie fakt planowanej przez inwestora przebudowy fundamentów.
Organ pozwolił inwestorowi na przebudowę dachów i kominów oraz fundamentów, narusza to w sposób oczywisty dyspozycję art. 5 § 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżących, tym samym organ uznał za w pełni uprawnione wydanie pozwolenia na budowę, która jednoznacznie narusza uzasadnione interesy osób trzecich, a naruszenie to może wręcz przybrać formę zniszczenia cudzej własności, w sytuacji katastrofy budowlanej, do jakiej może dojść w przypadku rozpoczęcia prac budowlanych w oparciu o zatwierdzony w zaskarżonych decyzjach projekt.
Pogwałcony został, więc słuszny interes skarżących polegający nie tylko na prawie do ochrony ich własności, które to prawo zagwarantowane im zostało w art. 64 Konstytucji, lecz także zasadnicze prawo do ochrony ich zdrowia i życia, które ma charakter bezwzględnie obowiązujący i w żaden sposób nie może być ograniczane.
Zdaniem skarżących zarzuty mają na tyle doniosłe znaczenie, dotyczą możliwości technicznych planowanej inwestycji, że nie powinny zostać skwitowane jednym akapitem w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.)
Skarga zasługuje na uwzględnienie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji można postawić zarzut naruszenia prawa a w takim właśnie zakresie możliwe jest sądowa kontrola (art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153 poz. 1269).
Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja z obrazą przepisu art. 7, 77 kpa wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz art. 107 kpa gdy zważyć, że uzasadnienie zaskarżanej decyzji nie zawiera właściwego wykładu przepisów prawa.
W ocenie Sądu zasadny jest zarzut skarżących mówiący o tym, że przedmiotowa w sprawie decyzja pozwolenia na budowę narusza ich, konstytucyjnie chronione prawo własności.
Wyżej wymieniona decyzja, zatwierdziła projekt budowlany zgodnie z którym "wobec konieczności pozwolenia na większej głębokości ław wspólnych z sąsiadami należy przylegające fragmenty istniejących budynków sąsiadów odpowiednio pogłębić".
W uzasadnieniu zaskarżanej decyzji organ stopnia wojewódzkiego wskazał, że "przyjęta zasada w sprawie rozwiązań technicznych opracowanych w projekcie budowlanym na podstawie obowiązujących przepisów budowlanych nie przewiduje dokonania uzgodnień z sąsiadami.".
W tym kontekście należy wskazać, że przepisy budowlane faktycznie nie przewidują zgody sąsiada na prace budowlane prowadzone w przewidzianych prawem warunkach – nawet w granicy działki, co do której inwestor wykaże się prawem do dysponowania na cele budowlane. Szczególnego podkreślenia wymaga jednak to, że uprawnienia inwestora mogą być realizowane wyłącznie w oparciu i w granicach posiadanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 Prawa budowlanego).
Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane rozumie się prawo własności, użytkowania wieczystego, zarządu ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązanego przewidującego uprawnienia do wykonania na tej nieruchomości zamierzonych robót budowlanych.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy podnieść, że w przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę zatwierdzono projekt budowlany zgodnie z którym inwestor, bez wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością sąsiednią miałby prawo ingerowania w nieruchomość sąsiednią przy realizacji własnego zamierzenia budowlanego. Dodać należy że w toku niniejszego postępowania inwestor przedstawił projekt zamienny który wyklucza w procesie realizacji inwestycji ingerencję w przedmiot własności sąsiadów.
W tych warunkach należy uznać, że decyzja zaskarżona i poprzedzająca ją zapadły z naruszeniem przepisu art. 33 ust 2 pkt 2 Prawa budowlanego tj. z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu chybiony jest pogląd skarżących, że decyzja nr [...] Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2001r. w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wygasła przed tym nim inwestor zwrócił się z wnioskiem o pozwolenie na budowę.
Należy wskazać że inwestorowi na przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne wydano decyzję z dnia [...] kwietnia 2001r. wyżej opisaną, zgodnie z zawartym w niej zapisem w pkt 8 ważna była do dnia 31 grudnia 2001r. Wniosek w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego inwestor złożył w dniu 31 grudnia 2002r. Omyłkowo w decyzji pozwolenia na budowę wskazano, że wniosek złożono w dniu 31 grudnia 2003r.
Zdaniem Sądu należy też przyjąć, że przedmiot zamierzenia inwestycyjnego określony w wyżej opisanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu odpowiada w istocie przedmiotowi inwestycji opisanemu w projekcie budowlanym.
Sąd odstąpił od rozpoznania zarzutów skarżących co do naruszenia w projekcie budowlanym przepisu § 204 ust. 6 i 206 ust.2 wskazanego w skardze rozporządzenia bowiem kwestie te nie mają znaczenia dla wyżej przedstawionej oceny zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w trybie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. ( Dz. U. 153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.