IV SA 193/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWładający nieruchomością ponosi odpowiedzialność administracyjną za wycięcie drzew bez zezwolenia, nawet jeśli sprawca nie został ustalony.
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółdzielnię mieszkaniową za wycięcie drzew bez zezwolenia. Mimo że sprawcy nie ustalono, sąd administracyjny utrzymał w mocy decyzję o karze, podkreślając, że władający nieruchomością ponosi odpowiedzialność administracyjną. Sąd odrzucił argumentację spółdzielni o wyłączeniu odpowiedzialności na podstawie Kodeksu cywilnego, wskazując na odrębny charakter odpowiedzialności administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej '[...]' na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie dwóch drzew bez wymaganego zezwolenia. Spółdzielnia była władającym gruntem, na którym dokonano wycinki. Organ pierwszej instancji nałożył karę, wskazując, że władający nieruchomością jest adresatem kary, nawet jeśli sprawca nie został ustalony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, dodając, że władający powinien zawiadomić organy o bezprawnym działaniu osób trzecich. Skarżąca spółdzielnia zarzuciła, że powinny mieć zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego o wyłączeniu odpowiedzialności (art. 435 k.c.), ponieważ nie miała wpływu na wycięcie drzew i nie mogła temu zapobiec, a także podniosła zarzut odpowiedzialności zbiorowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy ustawy o ochronie przyrody są jednoznaczne. Podkreślono, że władający nieruchomością jest zobowiązany do utrzymania drzewostanu i uzyskania zezwolenia na wycinkę. Kara administracyjna jest nałożona na władającego, niezależnie od ustalenia sprawcy wycinki. Sąd odrzucił powołanie się na art. 435 k.c., wskazując, że dotyczy on odpowiedzialności za szkodę, a nie odpowiedzialności administracyjnej, i wymaga wskazania konkretnej osoby trzeciej. Kwestie majątku spółdzielni uznano za nieistotne dla rozstrzygnięcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, władający nieruchomością ponosi odpowiedzialność administracyjną za wycięcie drzew bez zezwolenia, niezależnie od tego, czy sprawca został ustalony.
Uzasadnienie
Ustawa o ochronie przyrody jednoznacznie wskazuje, że władający nieruchomością jest adresatem kary pieniężnej za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia. Fakt nieustalenia sprawcy nie wpływa na odpowiedzialność władającego, który powinien sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i zawiadomić organy ścigania w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.o.p. art. 47k
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 47e
Ustawa o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.p. art. 47h
Ustawa o ochronie przyrody
Dotyczy opłaty za usunięcie drzew, która jest powiązana z zezwoleniem.
rozp. RM art. 10 § ust. 1-2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar
k.c. art. 415
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
k.c. art. 435
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Powołany przez skarżącą, ale uznany za nieprawidłowo zastosowany.
przepisy wprowadzające p.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy przekazania spraw do właściwych sądów administracyjnych po 1 stycznia 2004 r.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Władający nieruchomością ponosi odpowiedzialność administracyjną za wycięcie drzew bez zezwolenia, nawet jeśli sprawca nie został ustalony. Przepisy ustawy o ochronie przyrody są jednoznaczne i nie wymagają ustalenia sprawcy do nałożenia kary na władającego. Art. 435 k.c. nie ma zastosowania w sprawie odpowiedzialności administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 435 k.c. wyłączającego odpowiedzialność spółdzielni. Brak wpływu spółdzielni na fakt wycięcia drzew i niemożność zapobieżenia temu. Zastosowanie odpowiedzialności zbiorowej zamiast ustalenia sprawcy. Nieustalenie sprawcy uniemożliwia nałożenie kary administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
adresatem kary pieniężnej jest zawsze władający nieruchomością nie miałoby to znaczenia, bo adresatem kary pieniężnej jest zawsze władający nieruchomością władający nieruchomością obowiązany jest zapewnić należyty nadzór nad roślinnością adresatem kary pieniężnej za wycięcie drzew jest władający nieruchomością i nawet ustalenie sprawcy czynu bezprawnego nie zmienia adresata decyzji nie nasuwają wątpliwości interpretacyjnych Fakt nie ustalenia sprawcy wycięcia oraz problemy z nadzorem nieruchomością nie mają żadnego wpływu na wymierzenie kary administracyjnej przedmiotem niniejszej sprawy nie jest ustalenie odszkodowania za wycięcie drzew, ale kwestia odpowiedzialności administracyjnej za zniszczenie drzew
Skład orzekający
Zofia Flasińska
przewodniczący
Wojciech Mazur
sprawozdawca
Anna Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności władającego nieruchomością za naruszenia przepisów ochrony środowiska, w szczególności wycinkę drzew bez zezwolenia, nawet w sytuacji nieustalenia sprawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wycinki drzew na nieruchomościach zarządzanych przez podmioty prawne (spółdzielnie) i zastosowania przepisów ustawy o ochronie przyrody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że odpowiedzialność administracyjna może być nałożona na podmiot zarządzający terenem, nawet jeśli bezpośredni sprawca naruszenia nie jest znany, co jest ważną lekcją dla zarządców nieruchomości.
“Kto odpowiada za wycięte drzewa? Spółdzielnia zapłaci, nawet jeśli nie wie, kto to zrobił.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 193/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-01-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Szymańska Wojciech Mazur /sprawozdawca/ Zofia Flasińska /przewodniczący/ Hasła tematyczne Ochrona przyrody Spółdzielnie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 99 poz. 1079 art. 47k Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie przyrody. Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1138 par. 10 ust. 1-2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar. Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93 art. 415 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Tezy Jeżeli sprawcy wycięcia drzew bez zezwolenia nie zostali ustaleni, karę płaci władający nieruchomością. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Sylwia Czesnkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - skargę oddala - Uzasadnienie IV S.A. 193/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] Burmistrz Gminy – W. na podstawie art. 47k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody / tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm./ zwanej dalej ustawą oraz § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar / Dz.U. Nr 162, poz. 1138/ zwanego dalej rozporządzeniem wymierzył Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 2 szt. Drzew - robinii akacjowych ( o obwodach pni: 71 cm, 77 cm) w wysokości 7.884,00 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż władającym gruntem, na którym w miesiącu grudniu 2001 r. dokonano wycięcia dwóch drzew robinii akacjowych jest MSM "[...]" w W., co wynika z wypisu z rejestru gruntów. Na podstawie art. 47e ustawy władający nieruchomością obowiązani są do utrzymywania we właściwym stanie drzew oraz krzewów na niej rosnących a ich usunięcie wymaga zezwolenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta wydanego na wniosek władającego. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do wykrycia sprawcy wycięcia drzew, jednakże zdaniem organu I instancji nie miałoby to znaczenia, bo adresatem kary pieniężnej jest zawsze władający nieruchomością. Wysokość kary naliczono zgodnie z § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania MSM "[...]" w W. od powyższej decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, iż władający nieruchomością obowiązany jest zapewnić należyty nadzór nad roślinnością a w przypadku bezprawnego działania osób trzecich w stosunku do drzew i krzewów powinien zawiadomić odpowiednie organy. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło argumentację organu I instancji, iż adresatem kary pieniężnej za wycięcie drzew jest władający nieruchomością i nawet ustalenie sprawcy czynu bezprawnego nie zmienia adresata decyzji. Podniesiony w odwołaniu zarzut upływu czasu pomiędzy faktem wycięcia drzew a wymierzeniem kary nie miał wpływu na ustalenie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Skargę na powyższą decyzję złożyła Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. zarzucając, że w przedmiotowym postępowaniu powinien mieć zastosowanie art. 435 k.c. wyłączający odpowiedzialność spółdzielni, bowiem nie miała ona wpływu na fakt wycięcia drzew a także nie mogła temu zapobiec. W przedmiotowej sprawie zastosowano odpowiedzialność zbiorową, podczas gdy kara wymaga ustalenia sprawcy a spółdzielnia nie ma możliwości w skuteczny sposób zapobiegać aktom naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga jest nie zasadna. Z treści art. 47 e ustawy wynika, iż władający nieruchomością obowiązany jest do utrzymania we właściwym stanie drzew oraz krzewów rosnących na nieruchomościach będących w jego władaniu, natomiast ich usunięcie z nieruchomości wymaga zezwolenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta wydanego na wniosek władającego. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż zostały wycięte dwa drzewa robinii akacjowych na nieruchomości będącej we władaniu skarżącej spółdzielni. Nie ulega również wątpliwości, iż do wycięcia tych drzew należało uzyskać zezwolenie, które wiąże się również z uiszczeniem odpowiedniej opłaty wyliczonej na podstawie 47h ustawy i przepisów rozporządzenia wykonawczego. Natomiast za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia art. 47k ustawy przewiduje nałożenie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta administracyjnej kary pieniężnej. Nie ulega wątpliwości, iż adresatem takiej kary jest władający nieruchomością, gdyż tylko on może uzyskać zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów. Przepisy ustawy w tym względzie są jednoznaczne i nie nasuwają wątpliwości interpretacyjnych. Fakt nie ustalenia sprawcy wycięcia oraz problemy z nadzorem nieruchomością nie mają żadnego wpływu na wymierzenie kary administracyjnej, której przesłanką wymierzenia jest wyłącznie zaistnienie faktu wycięcia drzewa lub krzewu. Stwierdzając taki fakt władający nieruchomością powinien niezwłocznie przeprowadzić własne postępowanie wyjaśniające a w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia zawiadomić odpowiednie organy celem ustalenia sprawcy czynu bezprawnego, który ewentualnie mógłby odpowiadać za spowodowanie szkody w trybie art. 415 k.c. Powołanie przez skarżącą spółdzielnię w skardze art. 435 k.c. jako wyłączającego odpowiedzialność spółdzielni jest nieprawidłowe. Przede wszystkim treść powołanego przepisu kodeksu cywilnego dotyczy kwestii powstania szkody na skutek ruchu przedsiębiorstwa i zakładu oraz odpowiedzialności za szkodę i jej wyłączeń. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest ustalenie odszkodowania za wycięcie drzew, ale kwestia odpowiedzialności administracyjnej za zniszczenie drzew. Wyłączenie odpowiedzialności za szkodę z uwagi na wyłączną winę osoby trzeciej, nie może być anonimowe musi zostać wskazana konkretna osoba trzecia. W przedmiotowej sprawie sprawcy nie ustalono i błędny jest pogląd skarżącego, iż nieustalenie sprawcy zniszczenia uniemożliwia nałożenie kary administracyjnej. Podnoszone w skardze kwestie majątku spółdzielni nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.