IV PA 62/17Ustalenie stosunku pracy umowa cywilnoprawną
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka D. M. pozwała (...) SA w W., domagając się ustalenia istnienia stosunku pracy na podstawie zawartej umowy o świadczenie usług z 2001 roku. Sąd Rejonowy w Siedlcach pierwotnie wydał wyrok zaoczny uwzględniający powództwo, jednak po sprzeciwie pozwanego uchylił go i oddalił powództwo, uznając umowę za cywilnoprawną. Sąd Rejonowy argumentował brak cech stosunku pracy, takich jak ciągłość, podporządkowanie, określony czas i miejsce pracy, a także samodzielność powódki w pozyskiwaniu klientów i decydowaniu o godzinach pracy. Powódka ponosiła część ryzyka gospodarczego, a jej wynagrodzenie było uzależnione od wyników. Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając apelację powódki i zażalenie pełnomocnika z urzędu, oddalił apelację, uznając ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc (swobodna ocena dowodów) i art. 22 § 1 kp (stosunek pracy) są chybione, ponieważ analiza dowodów i cech stosunku pracy została przeprowadzona prawidłowo. Sąd Okręgowy zmienił jedynie postanowienie o kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu, przyznając radcy prawnemu wyższe wynagrodzenie zgodnie z właściwym rozporządzeniem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kryteriów odróżniających umowę o pracę od umowy cywilnoprawnej, zwłaszcza w kontekście umów o świadczenie usług i doradztwa.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju umowy; interpretacja cech stosunku pracy może ewoluować.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o świadczenie usług, w ramach której powódka pośredniczyła w zawieraniu umów pożyczek i obsługiwała klientów, stanowiła w rzeczywistości umowę o pracę w rozumieniu Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o świadczenie usług nie stanowiła umowy o pracę, ponieważ brakowało kluczowych cech stosunku pracy, takich jak ciągłość, pełne podporządkowanie, wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy, określony czas i miejsce pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka miała samodzielność w wykonywaniu pracy, sama decydowała o godzinach i miejscu spotkań z klientami (choć uzgadniała je z klientami), nie była podporządkowana ścisłym poleceniom kierownictwa, a jej wynagrodzenie było uzależnione od wyników. Ryzyko gospodarcze było rozłożone, a powódka ponosiła koszty dojazdów własnym samochodem. Strony zgodnie zawarły umowę cywilnoprawną, a powódka była świadoma jej charakteru.
Jaka jest prawidłowa podstawa prawna i wysokość wynagrodzenia dla radcy prawnego świadczącego pomoc prawną z urzędu w sprawie z zakresu prawa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwym przepisem jest § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, który dla spraw z zakresu prawa pracy o ustalenie stosunku pracy przewiduje wynagrodzenie w kwocie 90 zł plus VAT.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów pomocy prawnej z urzędu, stosując właściwe rozporządzenie dla radców prawnych wyznaczonych z urzędu, a nie przepisy dotyczące opłat za czynności radców prawnych ustanowionych z wyboru. Prawidłowa kwota wynagrodzenia wraz z VAT wynosi 110,70 zł.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) SA w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, w tym cechy podporządkowania, ciągłości i wykonywania pracy pod kierownictwem pracodawcy.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 15 § ust. 1 pkt 1
Określenie wysokości wynagrodzenia radcy prawnego z urzędu w sprawach z zakresu prawa pracy (stosowane przez Sąd Okręgowy).
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § ust. 1 pkt 1
Określenie wysokości wynagrodzenia radcy prawnego (stosowane przez Sąd Rejonowy, ale uznane za nieprawidłowe w apelacji).
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 16 § ust. 1 pkt 1
Określenie wysokości wynagrodzenia radcy prawnego z urzędu za prowadzenie sprawy w drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak cech stosunku pracy w umowie o świadczenie usług (samodzielność, brak podporządkowania, zmienność czasu i miejsca pracy, ryzyko gospodarcze po stronie powódki). • Prawidłowa ocena dowodów przez Sąd Rejonowy. • Właściwe zastosowanie przepisów dotyczących kosztów pomocy prawnej z urzędu przez Sąd Okręgowy.
Odrzucone argumenty
Umowa o świadczenie usług miała cechy stosunku pracy (ciągłość, podporządkowanie, kierownictwo, określony czas i miejsce pracy, ryzyko pracodawcy). • Niewłaściwa ocena dowodów przez Sąd Rejonowy. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów o kosztach zastępstwa procesowego i pomocy prawnej z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
cechą umowy o pracę jest wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy (pracy podporządkowanej). Ta cecha ma charakter konstrukcyjny dla istnienia stosunku pracy. • Ogólna kontrola osoby zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej (np. zlecenia), dokonywana przez zleceniodawcę z punktu widzenia rezultatów działalności nie świadczy o podporządkowaniu pracowniczym.
Skład orzekający
Katarzyna Antoniak
przewodniczący
Jacek Witkowski
sędzia
Jerzy Zalasiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów odróżniających umowę o pracę od umowy cywilnoprawnej, zwłaszcza w kontekście umów o świadczenie usług i doradztwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju umowy; interpretacja cech stosunku pracy może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy analizują rzeczywisty charakter relacji między stronami, a nie tylko formalną nazwę umowy. Jest to istotne dla wielu osób pracujących na umowach cywilnoprawnych.
“Czy umowa o świadczenie usług to praca na etacie? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.