IV Pa 158/25Uchylenie decyzji ministra finansow VAT 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. K., funkcjonariuszka Służby Celno-Skarbowej, dochodziła od Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej w Z. zapłaty kwoty 27.739,38 zł tytułem odprawy za zwolnienie ze służby w związku z reorganizacją Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Powódka argumentowała, że jej "ucywilnienie" (przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy) powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co uprawnia do odprawy. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze przychylił się do tego stanowiska, zasądzając żądaną kwotę, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 06.02.2024 r. (sygn. akt III PZP 2/23), która przyznawała prawo do odprawy w podobnych sytuacjach. Sąd Rejonowy uznał również zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.). Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie przepisów Kodeksu pracy zamiast przepisów administracyjnych oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących odprawy i przedawnienia. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze uwzględnił apelację pozwanego. Zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo w całości. Sąd Okręgowy uznał, że choć uchwała Sądu Najwyższego w sprawie III PZP 2/23 jest przekonująca co do zasady przyznania odprawy, to kluczowy okazał się zarzut przedawnienia. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy błędnie zastosował przepisy Kodeksu pracy do oceny zarzutu przedawnienia, a także niezasadnie uznał ten zarzut za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 8 k.p. nie ma zastosowania do funkcjonariuszy celnych, a właściwą podstawą do ewentualnego nieuwzględnienia przedawnienia byłby art. 252 ust. 2 uKAS, jednakże w niniejszej sprawie rozmiar przekroczenia terminu przedawnienia (ponad 5 lat od wymagalności roszczenia) wykluczał możliwość jego nieuwzględnienia. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił powództwo z powodu przedawnienia roszczenia. Odstąpiono od obciążania powódki kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę charakter sprawy i brak ustalonej linii orzeczniczej w podobnych sprawach w dacie wnoszenia pozwu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS w kontekście reformy KAS, zastosowanie zasad współżycia społecznego do zarzutu przedawnienia, relacja między prawem pracy a pragmatykami służbowymi.
Orzeczenie Sądu Okręgowego opiera się na odmiennej ocenie zarzutu przedawnienia niż Sąd Rejonowy i uchwała SN, co może prowadzić do rozbieżności w orzecznictwie. Zastosowanie art. 8 k.p. jest ściśle ograniczone do wyjątkowych sytuacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy funkcjonariuszowi służby celnej, który stał się funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej i przyjął propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, przysługuje odprawa pieniężna w związku z zakończeniem służby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje mu prawo do odprawy pieniężnej na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej, w związku ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 1, 3 i 4 Przepisów wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale III PZP 2/23 uznał, że zakończenie służby w wyniku przyjęcia propozycji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę należy traktować jako zwolnienie ze służby, co uzasadnia przyznanie odprawy. Argumentacja opiera się na prokonstytucyjnej wykładni przepisów, zasadzie równości i kompensacji utraty uprawnień związanych ze statusem funkcjonariusza.
Czy roszczenie o odprawę pieniężną dla funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej jest przedawnione, jeśli pozew został złożony po upływie 3 lat od wymagalności roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie jest przedawnione, jeśli nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie o odprawę przedawniło się z upływem 3 lat od dnia wymagalności (07.06.2017 r.), a pozew złożono ponad 5 lat później. Sąd odrzucił argumentację o sprzeczności zarzutu przedawnienia z zasadami współżycia społecznego, wskazując na znaczny rozmiar przekroczenia terminu i brak zastosowania art. 8 k.p. do funkcjonariuszy celnych.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o odprawę dla funkcjonariusza celnego jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie zarzut przedawnienia nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że art. 8 k.p. nie ma zastosowania do funkcjonariuszy celnych. Ponadto, znaczne przekroczenie terminu przedawnienia (ponad 5 lat) wyklucza możliwość uznania zarzutu za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, nawet gdyby przepis miał zastosowanie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w Z. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
p.w. KAS art. 165 § ust. 3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Funkcjonariusze celni stają się z mocy prawa funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej.
p.w. KAS art. 165 § ust. 7
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Dyrektorzy izb administracji skarbowej składają funkcjonariuszom propozycję nowych warunków zatrudnienia lub pełnienia służby.
p.w. KAS art. 171 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przyjęcie propozycji zatrudnienia przekształca dotychczasowy stosunek służby w stosunek pracy.
uSC art. 163 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
Funkcjonariuszowi służby stałej, zwolnionemu w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki, przysługuje odprawa.
p.w. KAS art. 170 § ust. 1, 3 i 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktuje się jak zwolnienie ze służby w związku z likwidacją urzędu, a funkcjonariuszom przysługują świadczenia należne w związku z likwidacją jednostki.
Pomocnicze
uKAS art. 252 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Reguluje przedawnienie roszczeń związanych z KAS.
uKAS art. 252 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Kierownik urzędu może nie uwzględnić terminu przedawnienia, jeżeli opóźnienie jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Nie można czynić ze swego podmiotowego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 506
Kodeks cywilny
Dotyczy odnowienia zobowiązania.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności i prawa dziedziczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odprawę jest przedawnione. • Zastosowanie art. 8 k.p. do funkcjonariuszy celnych jest nieuzasadnione. • Rozmiar przekroczenia terminu przedawnienia wyklucza zastosowanie zasad współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uprawnia do odprawy. • Zarzut przedawnienia jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. • Uchwała Sądu Najwyższego III PZP 2/23 stanowi podstawę do przyznania odprawy.
Godne uwagi sformułowania
ucywilnienie powinno być traktowane prawnie tak jak zwolnienie ze służby • uchwała Sądu Najwyższego z 06.02.2024 r., sygn. akt III PZP 2/23, jest dla niniejszego sądu w pełni przekonująca i ostatecznie rozstrzyga wszelkie wątpliwości • odstąpienie od wykładni w niej przedstawionej musiałoby zostać poprzedzone dogłębną i przekonującą argumentacją natury jurydycznej • odprawa w służbach mundurowych ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę dla Rzeczypospolitej Polskiej • nie ma przy tym znaczenia, czy po tym wygaśnięciu stosunku służbowego, nawiązywany jest z byłym już funkcjonariuszem stosunek pracy w ramach KAS, czy też zmuszony on jest poszukiwać innej pracy • zarzut przedawnienia jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.) • nie można czynić ze swego podmiotowego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego • rozmiar przekroczenia przez powódkę terminu przedawnienia wyklucza możliwość uznania, że przekroczenie terminu przedawnienia było niewielkie
Skład orzekający
Andrzej Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS w kontekście reformy KAS, zastosowanie zasad współżycia społecznego do zarzutu przedawnienia, relacja między prawem pracy a pragmatykami służbowymi."
Ograniczenia: Orzeczenie Sądu Okręgowego opiera się na odmiennej ocenie zarzutu przedawnienia niż Sąd Rejonowy i uchwała SN, co może prowadzić do rozbieżności w orzecznictwie. Zastosowanie art. 8 k.p. jest ściśle ograniczone do wyjątkowych sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z reformą KAS i prawami funkcjonariuszy, a także pokazuje rozbieżność w orzecznictwie między sądami niższych instancji a Sądem Najwyższym oraz między Sądem Rejonowym a Okręgowym w kwestii przedawnienia i zasad współżycia społecznego.
“Czy funkcjonariusz po reformie KAS stracił prawo do odprawy? Sąd Okręgowy rozwiewa wątpliwości, ale sprawa budzi kontrowersje.”
Dane finansowe
WPS: 27 739,38 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.