Orzeczenie · 2024-12-24

IV KO 879/24Zadośćuczynienie za aresztowanie solidarność

Sąd

Sąd Okręgowy w Lublinie

Miejsce

Lublin

Data

2024-12-24

SAOSInneodszkodowania za represjeWysokaokręgowy

represje PRLSolidarnośćaresztowaniezadośćuczynienieodszkodowanieustawa represyjnaSąd NajwyższySąd Wojewódzki

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wnioskodawca T.P. został tymczasowo aresztowany w maju 1984 r. w związku z działalnością w strukturach NSZZ "Solidarność", a postępowanie karne przeciwko niemu zostało umorzone na podstawie ustawy o amnestii. Po zwolnieniu z aresztu, w 1997 r. uzyskał odszkodowanie i zadośćuczynienie w łącznej kwocie 4 380 zł za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Następnie wystąpił z wnioskiem o zasądzenie uzupełniającego zadośćuczynienia w kwocie 250 000 zł. Sąd, analizując pojęcie "odpowiedniego zadośćuczynienia" na gruncie art. 445 § 1 k.c. i ustawy z dnia 23 lutego 1991 r., uznał pierwotne żądanie za wygórowane. Kierując się kryteriami kompensacyjnymi, aktualnym standardem życia i przeciętną stopą życiową społeczeństwa, sąd zasądził 20 000 zł zadośćuczynienia uzupełniającego, uznając tę kwotę za adekwatne odzwierciedlenie doznanej krzywdy, choć niepełne. Sąd podkreślił, że zadośćuczynienie nie może służyć wzbogaceniu się i nie jest możliwe pełne ujęcie w kategoriach ekonomicznych ujemnych doznań psychicznych i fizycznych. Koszty postępowania obciążyły Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za represje komunistyczne, interpretacja pojęcia "odpowiedniego zadośćuczynienia" w kontekście ustawy represyjnej i przepisów k.c., zasady ustalania kosztów w takich sprawach.

Ograniczenia stosowania

Konkretna kwota zasądzonego zadośćuczynienia jest wynikiem indywidualnej oceny sądu i może się różnić w zależności od okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Jaka kwota stanowi "odpowiednie zadośćuczynienie" za niesłuszne tymczasowe aresztowanie w kontekście ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odpowiednie zadośćuczynienie powinno mieć charakter kompensacyjny, przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, ale nie być nadmierne. Powinno być ustalane z umiarem, w granicach przystających do aktualnych warunków życia i przeciętnej stopy życiowej, mierzone współczesnym standardem społeczeństwa, tak by nie służyło wzbogaceniu się.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, wskazując, że pojęcie "odpowiedniej sumy" jest niedookreślone, ale wymaga uwzględnienia kryteriów kompensacyjnych, aktualnych warunków życia i przeciętnej stopy życiowej. Zasądzone zadośćuczynienie powinno odzwierciedlać rozmiar krzywdy, ale nie być nadmierne ani symboliczne.

Czy przysługuje zadośćuczynienie uzupełniające, jeśli pierwotnie zasądzone zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie było niższe od żądanego i stanowiło równowartość miesięcznego wynagrodzenia represjonowanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przysługuje zadośćuczynienie uzupełniające, jeśli pierwotnie zasądzone świadczenie było niewystarczające w ocenie sądu, biorąc pod uwagę całokształt doznanej krzywdy i aktualne standardy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pierwotne zadośćuczynienie w wysokości 2 500 zł (równowartość miesięcznego wynagrodzenia) było niewystarczające za okres pozbawienia wolności, stąd zasadne jest przyznanie zadośćuczynienia uzupełniającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zasądzenie uzupełniającego zadośćuczynienia

Strona wygrywająca

T. P.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
T. P.	osoba_fizyczna	wnioskodawca
Skarb Państwa	organ_państwowy	odpowiedzialny za odszkodowanie

Przepisy (6)

Główne

u.o.u.n.o. art. 11 § 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

u.o.u.n.o. art. 8 § 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

k.c. art. 445 § 1

Kodeks cywilny

Sąd interpretuje pojęcie "odpowiedniej sumy" jako mającej charakter kompensacyjny, przedstawiającej odczuwalną wartość ekonomiczną, ale nie nadmierną, zgodną z aktualnymi warunkami i przeciętną stopą życiową społeczeństwa.

u.o.u.n.o. art. 13

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

R.M.S.o.o.c.r.p. art. 11 § 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczająca wysokość pierwotnie zasądzonego zadośćuczynienia w stosunku do doznanej krzywdy. • Konieczność uwzględnienia aktualnych standardów życia i przeciętnej stopy życiowej przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. • Obowiązek Skarbu Państwa do ponoszenia kosztów postępowania w sprawach o odszkodowanie za represje.

Odrzucone argumenty

Żądanie zasądzenia zadośćuczynienia uzupełniającego w kwocie 250 000 zł jako wygórowane.

Godne uwagi sformułowania

"odpowiednie" zadośćuczynienie • nie może być wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy • wartość odpowiednia to kwota zawarta w granicach odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa • nie może służyć wzbogaceniu się • nie jest możliwe pełne ujęcie w kategoriach ekonomicznym ujemnych doznań psychicznych i fizycznych

Skład orzekający

Andrzej Wach

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za represje komunistyczne, interpretacja pojęcia \"odpowiedniego zadośćuczynienia\" w kontekście ustawy represyjnej i przepisów k.c., zasady ustalania kosztów w takich sprawach."

Ograniczenia: Konkretna kwota zasądzonego zadośćuczynienia jest wynikiem indywidualnej oceny sądu i może się różnić w zależności od okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy represji komunistycznych i dochodzenia sprawiedliwości po latach, co ma silny wymiar historyczny i społeczny. Pokazuje ewolucję orzecznictwa w zakresie rekompensaty za krzywdy doznane w PRL.

“Po latach walki o sprawiedliwość: ile warte jest zadośćuczynienie za niesłuszne aresztowanie w PRL?”

Dane finansowe

WPS: 250 000 PLN

zadośćuczynienie uzupełniające: 20 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników