Orzeczenie · 2026-08-28

IV KO 76/26Wyłączenie sędziego od sprawy wznowienia postępowania

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-08-28
SNKarnewznowienie postępowaniaWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniawyłączenie sędziegobezstronnośćSąd Najwyższykodeks postępowania karnegokasacjaskazanyobrońca

Sędzia Sądu Najwyższego Z.P. złożył żądanie wyłączenia go od udziału w rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania w sprawie skazanego M.P. (sygn. akt IV KO 76/26). Wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez obrońcę skazanego, który powołał się na nowe dowody, w tym zeznania świadków i opinie biegłych. Sędzia Z.P. uzasadnił swoje żądanie tym, że wcześniej brał udział w rozpoznaniu kasacji w tej samej sprawie (sygn. IV KK 382/24), która została oddalona. W ocenie sędziego, taki stan rzeczy mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w obecnym postępowaniu. Sąd Najwyższy, rozpoznając żądanie sędziego Z.P., przywołał przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wyłączenia sędziego (art. 41 § 1 k.p.k.) oraz podkreślił znaczenie bezstronności sądu, zarówno w aspekcie subiektywnym, jak i obiektywnym, odwołując się do orzecznictwa krajowego i międzynarodowego (w tym ETPCz). Sąd zauważył, że zarzuty kasacji były częściowo zbieżne z podstawami wniosku o wznowienie postępowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że udział sędziego Z.P. w rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania mógłby budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, zarówno w odbiorze społecznym, jak i samego skazanego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Z.P. od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku wcześniejszego udziału w rozpoznaniu kasacji w tej samej sprawie, podkreślenie znaczenia obiektywnej bezstronności i odbioru społecznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym, gdzie wniosek o wznowienie postępowania jest rozpoznawany przez Sąd Najwyższy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy udział sędziego w rozpoznaniu kasacji w tej samej sprawie uzasadnia jego wyłączenie od rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, udział sędziego w rozpoznaniu kasacji w tej samej sprawie może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w postępowaniu o wznowienie, co stanowi podstawę do jego wyłączenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wcześniejszy udział sędziego w rozpoznaniu kasacji w tej samej sprawie, gdzie kwestionowano zarzuty częściowo zbieżne z podstawami wniosku o wznowienie, może prowadzić do wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania wniosku o wznowienie. Podkreślono znaczenie odbioru społecznego i samego skazanego w kontekście bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Wyłączono sędziego
Strona wygrywająca
sędzia Z.P.

Strony

NazwaTypRola
M.P.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanego M.P.innewnioskodawca
sędzia Sądu Najwyższego Z.P.innewnioskujący o wyłączenie

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uprzedni udział sędziego w rozpoznaniu kasacji w tej samej sprawie, gdzie kwestionowano zarzuty częściowo zbieżne z podstawami wniosku o wznowienie, może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. • Istnienie wątpliwości co do bezstronności, nawet jeśli nie ma rzeczywistych podstaw, jest wystarczające do wyłączenia sędziego, zwłaszcza w odbiorze społecznym.

Godne uwagi sformułowania

istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności • sądy wzbudzały zaufanie u stron procesu • musi być również obiektywnie bezstronny, tj. dawać wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości • mógłby budzić uzasadnione wątpliwości co do tego czy będzie on rozpoznany w sposób bezstronny i w oderwaniu od poprzednio wyrażonych ocen

Skład orzekający

Adam Roch

przewodniczący

Z.P.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku wcześniejszego udziału w rozpoznaniu kasacji w tej samej sprawie, podkreślenie znaczenia obiektywnej bezstronności i odbioru społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym, gdzie wniosek o wznowienie postępowania jest rozpoznawany przez Sąd Najwyższy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziego, co jest kluczowe dla zaufania do sądów. Pokazuje, jak procedury wyłączenia działają w praktyce.

Czy sędzia, który orzekał w kasacji, może być bezstronny w sprawie o wznowienie postępowania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst