IV KKN 46/98Uchylenie wyroku obrona konieczną naruszenie prawa 2

Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie IV KKN 46/98 dotyczy kasacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej S. K., która została pierwotnie skazana przez Sąd Rejonowy w J. za pobicie ojca łopatą, skutkiem czego doznał on obrażeń ciała powodujących rozstrój zdrowia na okres powyżej 7 dni (art. 156 § 1 kk z 1969 r.). Sąd pierwszej instancji zastosował art. 54 kk i skazał ją na karę grzywny w kwocie 600 złotych, jednocześnie uniewinniając od zarzutu z art. 184 § 1 kk z 1969 r. Sąd Wojewódzki w P., uwzględniając apelację obrońcy, zmienił wyrok, przyjmując, że oskarżona działała odpierając bezpośredni, bezprawny zamach ze strony pokrzywdzonego, używając środka obrony niewspółmiernego do zamachu. Na tej podstawie, na podstawie art. 156 § 1 kk w zw. z art. 22 § 3 kk, odstąpił od wymierzenia kary. Kasacja obrońcy zarzucała rażące naruszenie art. 22 § 3 kk przez niesłuszne uznanie, że ustalenia sądu zawierały elementy przekroczenia granic obrony koniecznej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że Sąd Wojewódzki dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego, ponieważ ustalenia faktyczne w uzasadnieniu wyroku były ze sobą sprzeczne. Jedne fragmenty sugerowały obronę konieczną z ekscesem intensywnym (niewspółmierność środka obrony), inne – z ekscesem ekstensywnym (nieuzasadnione uderzenia, gdy pokrzywdzony upadł). Sąd Najwyższy podkreślił, że taka sprzeczność uniemożliwiała dokonanie prawidłowej oceny prawnej czynu. Ponadto, sąd drugiej instancji rażąco naruszył prawo procesowe, zlekceważenie wymogów dotyczących uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego (art. 372 § 1 i 2 kpk z 1969 r., obecnie art. 424 § 1 i 2 kpk), nie analizując materiału dowodowego, nie przedstawiając ustaleń faktycznych ani przyczyn uznania ustaleń sądu pierwszej instancji za błędne. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Ośrodek Zamiejscowy w P., jako sądowi odwoławczemu, oraz zarządził zwrot opłaty od kasacji.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający