IV KKN 29/01

Sygn. akt IV KKN 29/2001  
 
 
 
 
 
 
 
 
W Y R O K 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
 
 
                         Dnia 14 marca 2001 r. 
 
 
Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na posiedzeniu w składzie 
następującym: 
 
 
Przewodniczący: SSN  - Jacek Sobczak  
Sędziowie:  SN:   
- Wiesław Maciak (spraw.) 
 
 
 
 
 
 
- Lidia Misiurkiewicz 
 
po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2001 r. na podstawie art. 535 § 32 kpk 
sprawy K. G. 
skazanego z art. 124 § 1 kw 
z powodu kasacji na korzyść, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich 
sygn. RPO/310892/99/II/MS 
od wyroku Sądu Rejonowego   w K.  
z dnia 23 marca 1999 r., sygn. II Kws …/98/S 
utrzymującego w mocy orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń w S. przy Sądzie 
Rejonowym   w K. 
z dnia  16 listopada 1998 r., sygn. Kw …/98 
 

 
2
- uchyla zaskarżony wyrok i postępowanie w stosunku do K. 
G. o popełnienie wykroczenia z art. 124 § 1 kw, w oparciu o 
art. 17  § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 45 § 1 kw – umarza; 
- kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
 
Orzeczeniem Kolegium ds. Wykroczeń w S. przy Sądzie Rejonowym   z 
dnia 16 listopada     1998 r., K. G. uznany został winnym tego, że w dniu 23 
września 1998 r. około godz. 1200 w miejscowości S. umyślnie przejechał 
samochodem marki „Żuk”   psa o wartości 200 zł na szkodę A. K., to jest 
popełnienia wykroczenia z art. 124 § 1 kw, za który to czyn Kolegium 
wymierzyło obwinionemu karę grzywny w wysokości 300 zł, orzekając 
jednocześnie wobec niego obowiązek zapłaty równowartości wyrządzonej 
szkody w kwocie 200 zł na rzecz pokrzywdzonego (k. 16). 
 
W wyniku złożonego od tego orzeczenia przez Kr. G. odwołania, Sąd 
Rejonowy  , wyrokiem z dnia 23 marca 1999 r. zaskarżone orzeczenie utrzymał 
w mocy (k. 24). 
 
Kasację na korzyść od powyższego wyroku, w trybie art. 521 kpk, wniósł 
rzecznik 
Praw 
Obywatelskich, 
zarzucając 
„rażące 
naruszenie 
prawa 
procesowego, mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 
512 § 4 kpk, polegające na odstąpieniu od wezwania i przesłuchania na 
rozprawie odwoławczej świadków A. K. i E. K. pomimo, że – jak wynika z 
uzasadnienia wyroku – zeznania tych osób miały istotne znaczenie dla 
rozstrzygnięcia sprawy i stanowiły podstawę orzeczenia, a nadto świadkowie ci 
stwierdzili okoliczności, których oskarżony K. G. w swoich wyjaśnieniach 
przed Kolegium oraz w odwołaniu zaprzeczał”. 

 
3
 
W oparciu o przytoczony wyżej zarzut Rzecznik Praw Obywatelskich 
wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w 
stosunku do K. G. – w oparciu o przepis art. 17 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 45 § 1 
kw – z powodu ustania karalności wykroczenia”. 
 
W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna w stopniu 
oczywistym. 
 
Zgodzić się bowiem należy z wywiedzionym w niej poglądem, że 
orzeczenie Sadu zapadło z rażącym naruszeniem art. 512 § 4 kpk polegającym 
na tym, że Sąd Rejonowy odstąpił od wezwania na rozprawę odwoławczą i nie 
przesłuchał świadków A. K. i E. K. Jak wynika z treści uzasadnienia  
zaskarżonego wyroku Sadu Rejonowego zaaprobował ustalenia  faktyczne 
Kolegium ds. wykroczeń, poczynione w oparciu o relacje wymienionych osób 
(k. 26-28), a zatem zeznania te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia 
sprawy, zaś okolicznościom podniesionym przez tych świadków obwiniony 
zarówno w swoich wyjaśnieniach, jak i w odwołaniu, stanowczo zaprzeczył. 
 
Dopuszczalne zaś, w świetle art. 512 § 4 kpk, odstąpienie od wezwania 
na rozprawę odwoławczą świadków i biegłych może zaistnieć wówczas, gdy ich 
zeznania – według przewidywań – nie będą miały znaczenia dla rozstrzygnięcia 
sprawy i nie będą stanowiły podstawy orzeczenia. Przyjęcie odmiennej 
interpretacji tego przepisu nie dałoby się bowiem pogodzić z brzmieniem art. 
392 kpk, stosowanym w postępowaniu przed sądem rejonowym w związku z 
treścią art. 510 i 512 § 1 kpk oraz art. 458 kpk. 
 
Wnioski wypływające z zastosowania w postępowaniu toczącym się na 
skutek wniesienia odwołania od orzeczenia Kolegium ds. wykroczeń art. 392 

 
4
kpk, sprowadzają się do uznania, że w postępowaniu tym sąd nie jest władny 
odczytywać na rozprawie innych protokołów zeznań świadków niż te, które 
sporządzone zostały przed sądem. 
 
Skoro zaś, zgodnie z art. 409 kpk (stosowanym w zw. z art. 510 i 512 § 1 
kpk oraz art. 458 kpk), podstawę wyroku stanowić mogą wyłącznie 
okoliczności ujawnione w toku rozprawy głównej, sąd rejonowy nie może 
swojego wyroku  oprzeć na zeznaniach świadków, których nie przesłuchał 
(vide: wyrok SN z dnia 20 października 1998 r., sygn. V KKN 401/99 –
OSNKW 1999, z. 11-12, poz. 80). 
 
Obowiązkiem sądu było przesłuchanie bezpośrednio na rozprawie 
wskazanych świadków, skoro na dowodach z ich zeznań zamierzał oprzeć 
swoje orzeczenie, co w realiach rozpoznawanej sprawy właśnie miało miejsce, 
bowiem na ich zeznaniach w istocie oparł wydane orzeczenie. 
 
W tej sytuacji stosując art. 535 § 3 kpk należało, w oparciu o art. 438 pkt 
2 kpk w zw. z art. 518 kpk, zaskarżone kasacją Rzecznika Praw Obywatelskich 
orzeczenie Sądu Rejonowego   uchylić i postępowanie w stosunku do K. G., na 
podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 45 § 1 kw umorzyć z uwagi na 
przedawnienie karalności wykroczenia. 
 
Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. 
 
 
Przewodniczący SSN: (Jacek Sobczak) 
 
 
 
Sędziowie SN: (Wiesław Maciak)              (Lidia Misiurkiewicz) 
 
f/jw