IV KK 74/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 sierpnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek (przewodniczący)
SSN Igor Zgoliński
SSN Paweł Kołodziejski (sprawozdawca)
w sprawie A.M.
skazanego za czyn z art. 279 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 27 sierpnia 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku
z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt VIII Ka 527/25,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt III K 1214/24
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. pkt 1 lit. a i b, zawierające
rozstrzygnięcia co do wymierzonej skazanemu A.M. kary i sprawę
w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do
ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Paweł Kołodziejski
Marek Siwek
Igor Zgoliński
UZASADNIENIE
IV KK 74/26
2
Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt III K
1214/24:
1. w pkt I uznał oskarżonego A.M. za winnego popełnienia – w okresie od
3 października 2023 r. do 4 października 2023 r. – czynu z art. 279 § 1 k.k. i za
to, na podstawie art. 279 § 1 k.k., skazał go na karę 1 roku i 2 miesięcy
pozbawienia wolności;
2. w pkt II, na podstawie art. 63 § 1 k.k., na poczet orzeczonej kary pozbawienia
wolności zaliczył oskarżonemu A.M. okres tymczasowego aresztowania;
3. w pkt III, IV i V zawarł rozstrzygnięcia dotyczące współoskarżonego A.N.;
4. w pkt VI zwolnił obu oskarżonych od ponoszenia opłat i pozostałych kosztów
sądowych w sprawie, przejmując je na poczet Skarbu Państwa;
5. w pkt VII kosztami procesu w zakresie uniewinnienia oskarżonego A.N. od czynu
wskazanego w pkt III, obciążył Skarb Państwa.
Apelację od ww. wyroku wniosła obrońca A.M., która zaskarżając to
orzeczenie w całości, zarzuciła:
1.
błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mający
wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, iż sprawcą kradzieży z
włamaniem był oskarżony A.M., podczas gdy brak jest dowodów
potwierdzających sprawstwo i winę tego oskarżonego;
2.
naruszenie przepisów postępowania karnego, tj. art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k.,
art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k., polegające na dowolnej i jednostronnej ocenie
materiału dowodowego, w sposób szczegółowo opisany w pkt. II lit. a-f petitum
apelacji;
3.
z ostrożności procesowej „rażącą surowość (wysokość) orzeczonej wobec
oskarżonego A.M. kary bezwzględnej 1 (jednego ) roku i 2 (dwóch) miesięcy
pozbawienia wolności, w sytuacji gdy oskarżony ten nie był dotychczas karany
w Polsce, a jego wyroki dotyczą spraw sprzed wielu lat w Belgii i za granicą,
mienie skradzione zostało prawie w całości zwrócone pokrzywdzonemu, co
powoduje iż oskarżony ten zasługuje na dobrodziejstwo warunkowego
zawieszenia wykonania kary na okres próby wynoszący 3 lata lub złagodzenie
kary”.
IV KK 74/26
3
Wskazując na powyższe zarzuty, obrońca wniosła o zmianę zaskarżonego
wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego A.M. od popełnienia zarzucanego mu
czynu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi
pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, względnie zmianę zaskarżonego
wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności z
warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata.
Sąd Okręgowy w Białymstoku – po rozpoznaniu apelacji obrońcy A.M. –
wyrokiem z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt VIII Ka 527/25:
1.
zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że:
1. orzeczoną w pkt 1 części dyspozytywnej wyroku karę pozbawienia
wolności w wymiarze 1 roku i 2 miesięcy obniżył do 10 miesięcy;
2. na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie
„kary pozbawienia w wymiarze 10 (dziesięciu) miesięcy” warunkowo
zawiesił oskarżonemu na okres próby wynoszący 2 lata i zobowiązał go
do informowania kuratora o przebiegu okresu próby;
3.
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy;
4.
zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych
za postępowanie odwoławcze.
W dniu 13 lutego 2026 r. (data prezentaty) kasację od ww. wyroku wywiódł
Prokurator Generalny, który zaskarżył to orzeczenie „w zakresie rozstrzygnięć
przyjętych w punkcie 1 części dyspozytywnej, na niekorzyść A.M.”, zarzucając
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego
materialnego, a mianowicie art. 279 § 1 k.k. i art. 69 § 1 k.k., polegające na wadliwej
zmianie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I części dyspozytywnej wyroku Sądu
Rejonowego w Białymstoku z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt III K 1214/24, poprzez
obniżenie orzeczonej kary do 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, tj.
poniżej dolnego ustawowego zagrożenia przewidzianego w sankcji przepisu art. 279
§ 1 k.k. i warunkowe zawieszenie jej wykonania na okres próby wynoszący 2 (dwa)
lata, mimo że A.M. w czasie popełnienia zarzuconego mu przestępstwa był skazany
na karę pozbawienia wolności”. W związku z powyższym, skarżący wniósł o
uchylenie wyroku w zaskarżonej kasacją części i przekazanie sprawy w tym zakresie
Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.
IV KK 74/26
4
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w
stopniu oczywistym, co uzasadniało jej rozpoznanie oraz uwzględnienie przez Sąd
Najwyższy na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.).
Rację ma skarżący, że w zaskarżonym wyroku A.M. wymierzona została kara
pozbawienia
wolności
poniżej
dolnej
granicy
ustawowego
zagrożenia
przewidzianego w sankcji przepisu art. 279 § 1 k.k. Sąd Okręgowy w Białymstoku –
na skutek przeprowadzonej kontroli instancyjnej – obniżył bowiem orzeczoną przez
sąd a quo karę pozbawienia wolności do 10 miesięcy, podczas gdy za występek
kradzieży z włamaniem ustawodawca przewiduje karę pozbawienia wolności od roku
do lat 10 – i taką sankcję za ten występek ustawa określała zarówno w dacie
popełnienia czynu przez skazanego, jak i w dacie orzekania przez sądy obu instancji.
Jednocześnie wymaga odnotowania, że analiza zaskarżonego wyroku oraz jego
uzasadnienia, nie daje podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie
skorzystano z jakiejkolwiek instytucji prawnej, pozwalającej kształtować wymiar kary
poza granicami ustawowego zagrożenia z art. 279 § 1 k.k. Sąd ad quem w pisemnych
motywach
zaskarżanego
wyroku
sam zresztą przyznał,
że
w zakresie
reformatoryjnego orzeczenia o karze, dopuścił się naruszenia przepisu prawa
materialnego między innymi w omawianym przedmiocie.
W konkluzji trzeba zatem stwierdzić, iż wyrok Sądu Okręgowego w
Białymstoku prawomocnie ukształtował wymierzoną skazanemu karę poza
granicami ustawowego zagrożenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony
jest pogląd, że wymierzenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przy
jednoczesnym niezastosowaniu instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, jest
rażącym naruszeniem prawa karnego materialnego, które miało oczywisty wpływ na
zapadły wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze (zob. m.in. wyrok SN z dnia
20 sierpnia 2009 r., IV KK 118/09). W wyniku zdiagnozowanego błędu, A.M. został
bowiem skazany na karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym, niż winno to
nastąpić w sytuacji prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art.
279 § 1 k.k.
IV KK 74/26
5
Jednocześnie zgodzić należy się z Prokuratorem Generalnym, iż zaskarżone
orzeczenie zostało wydane również z rażącym – i mającym istotny wpływ na jego
treść – naruszeniem przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 69 § 1 k.k. W
myśl bowiem tego przepisu – w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r. – „[s]ąd
może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w
wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia
przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające
dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi
do przestępstwa”. Zaznaczyć przy tym należy, iż określony w art. 69 § 1 k.k. warunek
niekaralności obejmuje zarówno skazanie na karę bezwarunkowego pozbawienia
wolności, jak i na tę karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (zob. wyrok SN
z dnia 26 października 2020 r., IV KK 734/19; wyrok SN z dnia 12 marca 2019 r., V
KK 103/18; wyrok SN z dnia 12 lutego 2019 r., II KK 290/18). W odniesieniu zaś do
A.M., warunek braku uprzedniego skazania na karę pozbawienia wolności nie został
spełniony, co również przyznał sąd ad quem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Jak bowiem wynika z karty karnej A.M. (k. 582-585 i k. 654-657), w czasie
popełnienia czynu przypisanego mu w niniejszej sprawie, był on już wcześniej
kilkukrotnie karany, m.in. wyrokiem Sądu AG w N. (Niemcy) z dnia 11 grudnia 2012
r. (sygn. […]) za przestępstwo związane z nielegalnym obrotem substancjami
odurzającymi, substancjami psychotropowymi i prekursorami nieprzeznaczonymi
wyłącznie na użytek własny – na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z
warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby (tj. do dnia 22 grudnia
2014 r.). Trafnie w tym kontekście zauważa skarżący, że zgodnie z art. 114a § 1 k.k.
„[w]yrokiem skazującym jest również prawomocne orzeczenie skazujące za
popełnienie przestępstwa wydane przez sąd właściwy w sprawach karnych w
państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że według ustawy karnej polskiej
czyn nie stanowi przestępstwa, sprawca nie podlega karze albo orzeczono karę
nieznaną ustawie”. W takich przypadkach, w sprawach dotyczących zatarcia
skazania stosuje się ustawę obowiązującą w miejscu skazania (art. 114a § 2 pkt 2
k.k.). Z kolei, zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym
Rejestrze Karnym – w brzmieniu obowiązującym do dnia 13 kwietnia 2026 r. – dane
osób będących obywatelami polskimi prawomocnie skazanymi przez sądy państw
IV KK 74/26
6
obcych, „usuwa się z Rejestru po otrzymaniu zawiadomienia o zatarciu skazania
przesłanego przez właściwy organ państwa obcego, które wydało wyrok” (t.j. Dz. U.
z 2024 r. poz. 276). W tym stanie rzeczy, uwzględniając treść karty karnej – aktualnej
na dzień 13 stycznia 2025 r. (k. 654-657) – należy stwierdzić, że skazanie objęte ww.
wyrokiem Sądu AG w N. (realizującego jednocześnie przesłanki przewidziane w art.
114a § 1 k.k.) nie uległo zatarciu i A.M. w czasie popełnienie przypisanego mu czynu
z art. 279 § 1 k.k. (tj. w okresie od 3 października 2023 r. do 4 października 2023 r.)
nie spełniał warunku braku uprzedniego skazania na karę pozbawienia wolności.
Tym samym zaskarżony kasacją wyrok – niezależnie od wady związanej z obrazą
art. 279 § 1 k.k. – zapadł także z rażącym naruszeniem art. 69 § 1 k.k., które miało
istotny wpływ na jego treść, albowiem A.M. skorzystał z dobrodziejstwa
warunkowego
zawieszenia
wykonania
kary
pozbawienia
wolności,
mimo
ustawowego zakazu.
Suma wyżej stwierdzonych uchybień implikowała konieczność uchylenia
wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku w zaskarżonej części – i w konsekwencji
przekazania w tym zakresie sprawy ww. sądowi do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym, celem wymierzenia dopuszczalnej prawem sankcji za
czyn przypisany A.M.
Paweł Kołodziejski
Marek Siwek
Igor Zgoliński
[WB]
[a.ł]Pełny tekst orzeczenia
IV KK 74/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.