IV KK 653/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację prokuratora wniesioną na niekorzyść J. W., który został uniewinniony od zarzutu rozpowszechnienia publicznie wiadomości z rozprawy sądowej prowadzonej z wyłączeniem jawności (art. 241 § 2 k.k.). Sąd pierwszej instancji skazał oskarżonego na grzywnę, jednak Sąd Okręgowy w postępowaniu odwoławczym zmienił wyrok i uniewinnił J. W. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnym założeniu, że warunkiem odpowiedzialności karnej za ten czyn jest uprzednie pouczenie osoby o obowiązku zachowania tajemnicy rozprawy niejawnej. Sąd Najwyższy uznał, że taka wykładnia art. 241 § 2 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Podkreślono, że przestępstwo to ma charakter powszechny i jego popełnienie nie jest uzależnione od obecności na rozprawie ani od otrzymania pouczenia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność prawidłowej wykładni przepisów oraz rzetelnej weryfikacji ustaleń faktycznych dotyczących strony podmiotowej czynu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 241 § 2 k.k. w zakresie wymogów odpowiedzialności karnej za rozpowszechnienie informacji z niejawnej rozprawy, w szczególności brak konieczności pouczenia.
Dotyczy konkretnego przestępstwa z k.k. i jego wykładni w kontekście przepisów k.p.k. oraz potencjalnych kolizji z wolnością słowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy warunkiem odpowiedzialności karnej za rozpowszechnienie publicznie wiadomości z rozprawy sądowej prowadzonej z wyłączeniem jawności (art. 241 § 2 k.k.) jest uprzednie pouczenie sprawcy o obowiązku zachowania tajemnicy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność karna z art. 241 § 2 k.k. nie jest uzależniona od tego, czy sprawca był obecny na rozprawie niejawnej, ani od tego, czy został pouczony w trybie art. 362 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy błędnie zinterpretował art. 241 § 2 k.k., wiążąc odpowiedzialność z pouczeniem przewidzianym w art. 362 k.p.k. Przepis ten dotyczy skutków procesowych, a nie materialnoprawnych, a sama odpowiedzialność karna nie wymaga obecności na rozprawie ani pouczenia.
Czy błąd co do prawa (nieświadomość bezprawności) lub błąd co do znamion czynu może wyłączyć odpowiedzialność karną za rozpowszechnienie informacji z niejawnej rozprawy?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli błąd jest usprawiedliwiony (co do prawa) lub wyłącza umyślność (co do znamion), może prowadzić do uniewinnienia lub braku przypisania winy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy nieprawidłowo ocenił kwestię błędu co do prawa, nie badając jego usprawiedliwienia. Odnosząc się do błędu co do znamion, podkreślono, że wymagałoby to wykazania wadliwości ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji co do świadomości oskarżonego.
Czy wolność wypowiedzi i swoboda dziennikarska mogą być uwzględnione przy ocenie zasadności karania za złamanie tajemnicy postępowania karnego?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli celem sprawcy była ochrona prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości oraz praw oskarżonego do rzetelnego procesu i poszanowania życia prywatnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zasugerował, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy można rozważyć uwzględnienie kwestii wolności wypowiedzi i swobody dziennikarskiej w kontekście celu działania sprawcy, powołując się na orzecznictwo ETPCz.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | strona wnosząca kasację |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 241 § § 2
Kodeks karny
Odpowiedzialności karnej podlega ten, kto rozpowszechnia publicznie wiadomości z rozprawy sądowej prowadzonej z wyłączeniem jawności. Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od pouczenia sprawcy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 362
Kodeks postępowania karnego
Nakłada na przewodniczącego obowiązek pouczenia o obowiązku zachowania w tajemnicy okoliczności ujawnionych na rozprawie niejawnej. Przepis ten dotyczy skutków procesowych, a nie materialnoprawnych.
k.k. art. 1 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 9 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 30 § § 1
Kodeks karny
Błąd co do prawa, jeśli jest usprawiedliwiony, wyłącza winę.
k.k. art. 28 § § 1
Kodeks karny
Błąd co do znamion czynu zabronionego wyłącza umyślność.
k.p.k. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada lojalności procesowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy dopuścił się rażącej obrazy prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 241 § 2 k.k., uzależniając odpowiedzialność od uprzedniego pouczenia. • Odpowiedzialność z art. 241 § 2 k.k. nie jest uzależniona od obecności na rozprawie ani od pouczenia.
Godne uwagi sformułowania
obraza prawa materialnego na skutek błędnej wykładni art. 241 § 2 k.k. • warunkiem odpowiedzialności karnej za wskazany występek, jest uprzednie pouczenie osoby, której zarzucono rozpowszechnianie informacji, o obowiązku zachowania w tajemnicy okoliczności ujawnionych podczas rozprawy niejawnej • przestępstwo określone w analizowanym przepisie ma charakter powszechny • Przewidziana w art. 241 § 2 k.k. odpowiedzialność karna nie jest w żadnym razie uzależniona od tego, czy dana osoba była obecna na rozprawie prowadzonej z wyłączeniem jawności, ani od tego, czy była pouczona w trybie art. 362 k.p.k. • błąd co do prawa musi być usprawiedliwiony • błąd co do znamion, który wyłącza umyślność
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
sprawozdawca
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 241 § 2 k.k. w zakresie wymogów odpowiedzialności karnej za rozpowszechnienie informacji z niejawnej rozprawy, w szczególności brak konieczności pouczenia."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przestępstwa z k.k. i jego wykładni w kontekście przepisów k.p.k. oraz potencjalnych kolizji z wolnością słowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między tajemnicą postępowania sądowego a wolnością słowa i informacją publiczną, z interesującą wykładnią przepisów karnych przez Sąd Najwyższy.
“Czy nagranie niejawnej rozprawy to przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy przepis.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.