IV KK 61/26

IV KK 61/26 
 
 
 
 
  
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
  
Dnia 15 kwietnia 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Barbara Skoczkowska 
SSN Paweł Wiliński 
  
w sprawie M. D.,  
ukaranego za czyn z art. 87 § 1 k.w.,  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2026 r.,  
w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.,  
kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść ukaranego,  
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Białymstoku  
z dnia 31 października 2025 r., III W 1481/25,  
  
uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę Sądowi 
Rejonowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.  
  
Barbara Skoczkowska    
  Małgorzata Wąsek-Wiaderek    Paweł Wiliński 
  
UZASADNIENIE 
 
Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 31 
października 2025 r., III W 1481/25, M. D. został uznany za winnego tego, że w dniu 

IV KK 61/26              
2 
 
16 sierpnia 2025 r., około godziny 2:35 w B., na ulicy […] , kierował pojazdem marki 
H. o nr rej. […] będąc w stanie po użyciu alkoholu z wynikiem 0,43‰ alkoholu 
etylowego we krwi w badanej próbce, tj. popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. i 
za ten czyn został ukarany karą 2500 zł grzywny. Sąd Rejonowy orzekł także zakaz 
prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na czas 8 miesięcy, na poczet 
którego zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy, jak również zwolnił obwinionego od 
ponoszenia kosztów sądowych. Ten wyrok nakazowy nie został zaskarżony i 
uprawomocnił się.  
 
Kasację od tego wyroku nakazowego wniósł Prokurator Generalny, na 
niekorzyść ukaranego, zaskarżając go w całości i zarzucając „rażące i mające istotny 
wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 
93 § 2 k.p.w., polegające na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym 
wskutek błędnego uznania, że okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą 
wątpliwości, podczas gdy na podstawie ustalonych w sprawie okoliczności, w tym 
zwłaszcza związanych z badaniem krwi na zawartość alkoholu, które po upływie 
godziny i 25 minut od zatrzymania obwinionego wykazało 0,43‰ alkoholu etylowego 
we krwi, nie można wykluczyć, że w czasie kierowania pojazdem stężenie alkoholu 
mogło być wyższe i przekraczać granicę wyznaczającą przestępstwo z art. 178a § 1 
k.k., co wymagało przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego na 
rozprawie”. Formułując taki zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku 
w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Białystoku do ponownego 
rozpoznania.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na 
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. 
 
W tej sprawie w związku z kontrolą drogową funkcjonariusze Policji ujawnili 
kierującego pojazdem pod wpływem alkoholu, którym okazał się M. D.. Zatrzymanie 
miało miejsce w dniu 16 sierpnia 2025 r. o godzinie 2:35 (k. 1 akt RSD [...]). Z akt 
sprawy (k. 9v akt RSD [...]) wynika, że krew do badania stężenia alkoholu we krwi 
została pobrana w dniu 16 sierpnia 2025 r. o godzinie 4:00, czyli ok. półtorej godziny 

IV KK 61/26              
3 
 
od chwili zatrzymania obwinionego. Wszczęto dochodzenie w sprawie o czyn z art. 
178a § 1 k.k. (k. 8 akt RDS [...]). W ramach badania krwi ustalono zawartość 0,43‰ 
alkoholu etylowego (k. 11 akt RSD [...]). Następnie kopia dokumentacji została 
przekazana do dalszego prowadzenia przez Wydział Wykroczeń KMP (k. 13 akt RSD 
[...]). W oparciu o ww. materiały prowadzono postępowanie w kierunku wykroczenia 
z art. 87 § 1 k.w. (RSoW.[...]), w toku którego przesłuchiwany M. D. przyznał się do 
popełnienia zarzucanego mu wykroczenia (k. 19). W aktach sprawy wykroczeniowej 
znajduje się poświadczona za zgodność z oryginałem kopia projektu postanowienia 
o umorzeniu dochodzenia w sprawie RSD [...] (k. 15). Następnie Sąd Rejonowy 
wydał zaskarżony kasacją wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie (k. 32). 
 
Jak wynika z kasacji, równolegle do postępowania w sprawie o wykroczenie, 
było prowadzone postępowanie karne, co potwierdza treść akt sprawy karnej (akta 
sprawy o sygnaturze RSD [...]). W toku czynności prowadzonych w sprawie o 
przestępstwo M. D. przedstawiono zarzut popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. (k. 
32 akt RSD [...]). Analiza akt tej prowadzi do wniosku, że dopiero w dniu 2 grudnia 
2025 r. (notatka urzędowa k. 51 akt RSD [...]) ujawniono fakt prowadzenia sprawy 
wykroczeniowej i wydania wyroku nakazowego za czyn z art. 87 § 1 k.w. Kopia 
wyroku została dołączona do akt sprawy (k. 52v akt RSD [...]). Postępowanie w 
sprawie o przestępstwo zostało zawieszone postanowieniem prokuratora z dnia 18 
grudnia 2025 r. (k. 59 akt RSD [...]) z uwagi na to, że w sprawie „konieczne jest 
przedsięwzięcie czynności zmierzających do wniesienia kasacji od wyroku 
wydanego w sprawie III W 1481/25 Sądu Rejonowego w Białymstoku”.  
 
Tryb nakazowy jest przewidziany dla spraw o charakterze oczywistym, gdzie 
materiał dowodowy zgromadzony w fazie przedprocesowej w sposób jednoznaczny 
przesądza o odpowiedzialności obwinionego, eliminując tym samym konieczność 
przeprowadzania pełnego postępowania dowodowego na rozprawie. Brak 
wątpliwości, o których mowa w art. 93 § 2 k.p.w. oznacza, że nie ma ich zarówno 
odnośnie do sprawstwa danego czynu, jak i winy obwinionego, z uwzględnieniem 
zarówno jego wyjaśnień oraz innych dowodów przeprowadzonych w toku czynności 
wyjaśniających. Użyte w art. 93 § 2 k.p.w. określenie „wina” ma autonomiczne 
znaczenie i obejmuje m.in. całokształt przesłanek przypisania odpowiedzialności za 

IV KK 61/26              
4 
 
wykroczenie przewidzianych w prawie materialnym (por. wyroki Sądu Najwyższego: 
z dnia 18 grudnia 2025 r., I KK 452/25; z dnia 14 maja 2025 r., I KK 114/25).  
 
W tej sprawie Sąd Rejonowy w Białymstoku, bazując na materiałach 
zgromadzonych przez Policję, zwłaszcza na wynikach badania krwi i wyjaśnieniach 
M. D. , w których ten przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, wydał wyrok 
nakazowy w sprawie o wykroczenie. Ma rację Prokurator Generalny, że 
wykorzystanie trybu nakazowego rozpoznania wniosku o ukaranie nastąpiło z 
rażącym naruszeniem prawa, bowiem nie zostały spełnione przesłanki do 
skorzystania z tego postępowania uproszczonego. Z przesłanych Sądowi 
Rejonowemu dokumentów załączonych do wniosku o ukaranie wynikało, że w czasie 
zatrzymania obwinionego do kontroli drogowej nie udało się przebadać go 
alkomatem na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu, a wynik badania krwi 
dotyczy próbki pobranej około półtorej godziny od czasu zatrzymania obwinionego. 
W rezultacie nie ma w aktach sprawy dowodu, który bezpośrednio wskazywałby na 
zawartość alkoholu we krwi M. D. o godzinie 2:35 w dniu 16 sierpnia 2025 r. W aktach 
sprawy wykroczeniowej znajduje się także postanowienie o wszczęciu dochodzenia 
(k. 10) oraz niezatwierdzony przez prokuratora projekt postanowienia o umorzeniu 
dochodzenia (k. 15). Uważna analiza tych dokumentów powinna doprowadzić Sąd 
Rejonowy do wniosku, że istnieją w sprawie wątpliwości co do zawartości alkoholu 
we krwi obwinionego w chwili czynu, co z kolei wykluczało wydanie w sprawie wyroku 
nakazowego. Okoliczności sprawy wymagały przeprowadzenia postępowania 
dowodowego na rozprawie.  
 
Prawidłowo wskazał Prokurator Generalny, że występek z art. 178a § 1 k.k. 
nie może być jednocześnie uznany za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. Trafnie 
wskazano w orzecznictwie, że w pojęciu stanu nietrzeźwości, którym posługuje się 
ustawodawca m.in. w art. 178a § 1 k.k. mieści się również „stan po użyciu alkoholu”, 
o którym mowa w art. 87 § 1 k.w. Skoro tak, to ustawowy typ przestępstwa 
określonego w art. 178a § 1 k.k. w pełni pochłania znamiona wykroczenia 
określonego w art. 87 § 1 k.w. i dlatego sprawca czynu realizujący jednym 
zachowaniem znamiona wymienionego przestępstwa i wykroczenia, może 

IV KK 61/26              
5 
 
odpowiadać wyłącznie za popełnienie przestępstwa (por. wyrok Sądu Najwyższego 
z dnia 6 lutego 2004 r., WK 27/03).  
 
Procedując ponownie Sąd Rejonowy przeprowadzi czynności zmierzające do 
ustalenia relewantnych okoliczności tej sprawy i w zależności od wyników 
postępowania dowodowego podejmie stosowne decyzje procesowe. 
Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji wyroku.  
 
[J.J.] 
[r.g.] 
  
Barbara Skoczkowska    
   Małgorzata Wąsek-Wiaderek    Paweł Wiliński