Orzeczenie · 2026-04-15

IV KK 61/26Uchylenie wyroku nakazowego alkohol kierowanie pojazdem

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-15
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniealkoholprawo karnesąd najwyższykasacjapostępowanie nakazowestan po użyciu alkoholukierowanie pojazdem

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść ukaranego M. D. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 31 października 2025 r. (sygn. akt III W 1481/25). Wyrokiem tym M. D. został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. (prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu) i ukarany grzywną 2500 zł oraz zakazem prowadzenia pojazdów na 8 miesięcy. Wyrok nakazowy uprawomocnił się. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 93 § 2 k.p.w. poprzez zastosowanie trybu nakazowego, mimo że okoliczności czynu i wina obwinionego budziły wątpliwości, zwłaszcza w kontekście badania krwi na zawartość alkoholu przeprowadzonego z opóźnieniem. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Zauważono, że badanie krwi zostało pobrane ok. półtorej godziny po zatrzymaniu, a wynik 0,43‰ nie dawał pewności co do stężenia alkoholu w chwili kierowania pojazdem, co mogło sugerować popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że tryb nakazowy jest przewidziany dla spraw oczywistych, a w tej sprawie istniały wątpliwości co do zawartości alkoholu w chwili czynu, co wykluczało zastosowanie uproszczonego postępowania. Dodatkowo wskazano, że przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. pochłania znamiona wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., co wymagało ostrożności w kwalifikacji prawnej. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania trybu zwyczajnego zamiast nakazowego w sprawach o wykroczenia drogowe z elementami potencjalnego przestępstwa, a także relacji między art. 87 § 1 k.w. a art. 178a § 1 k.k.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnionego badania alkomatem/krwi i wątpliwości co do stężenia alkoholu w chwili czynu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego w sprawie o wykroczenie, gdy istnieją wątpliwości co do stężenia alkoholu we krwi w chwili popełnienia czynu, a badanie zostało przeprowadzone z opóźnieniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie wyroku nakazowego w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, ponieważ tryb nakazowy jest przewidziany jedynie dla spraw oczywistych, gdzie wina i sprawstwo nie budzą wątpliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że opóźnione pobranie krwi do badania stężenia alkoholu i wynik 0,43‰ nie dawały pewności co do stanu obwinionego w chwili kierowania pojazdem, co wykluczało zastosowanie trybu nakazowego i wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego na rozprawie.

Czy występek z art. 178a § 1 k.k. może być jednocześnie uznany za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, występek z art. 178a § 1 k.k. w pełni pochłania znamiona wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., co oznacza, że sprawca może odpowiadać wyłącznie za popełnienie przestępstwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo wskazał, że stan nietrzeźwości obejmuje również stan po użyciu alkoholu, a typ przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. zawiera w sobie znamiona wykroczenia z art. 87 § 1 k.w.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku nakazowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
M. D.osoba_fizycznaukarany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (5)

Główne

k.w. art. 87 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu.

k.p.w. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przesłanki wydania wyroku nakazowego (brak wątpliwości co do okoliczności czynu i winy).

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Dotyczy prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.p.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania w sprawach o wykroczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie trybu nakazowego mimo istnienia wątpliwości co do stężenia alkoholu we krwi w chwili kierowania pojazdem. • Niewłaściwa kwalifikacja prawna czynu jako wykroczenia, podczas gdy mógł on stanowić przestępstwo.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego • nie można wykluczyć, że w czasie kierowania pojazdem stężenie alkoholu mogło być wyższe i przekraczać granicę wyznaczającą przestępstwo • Tryb nakazowy jest przewidziany dla spraw o charakterze oczywistym • występek z art. 178a § 1 k.k. nie może być jednocześnie uznany za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. • ustawowy typ przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. w pełni pochłania znamiona wykroczenia określonego w art. 87 § 1 k.w.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Skoczkowska

członek

Paweł Wiliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania trybu zwyczajnego zamiast nakazowego w sprawach o wykroczenia drogowe z elementami potencjalnego przestępstwa, a także relacji między art. 87 § 1 k.w. a art. 178a § 1 k.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnionego badania alkomatem/krwi i wątpliwości co do stężenia alkoholu w chwili czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego wykroczenia drogowego, ale pokazuje istotne niuanse proceduralne i prawne związane z kwalifikacją czynu oraz stosowaniem uproszczonych trybów postępowania.

Czy wyrok nakazowy za jazdę po alkoholu był legalny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst