IV KK 330/25Wyłączenie sędziego w sprawie kasacyjnej 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek skazanego M.W. oraz jego obrońcy o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.B. od udziału w sprawie kasacyjnej został uwzględniony. Podstawą wniosku były wątpliwości co do niezależności i bezstronności sędziego M.B., wynikające z procedury jego powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, która była przedmiotem krytyki w orzecznictwie krajowym i międzynarodowym. Skazany podniósł, że sędzia M.B. została powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., a sama sprawa kasacyjna opiera się na zarzucie nienależytej obsady sądu I instancji z powodu powołania tzw. „neo-sędziego”. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały połączonych Izb z 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz orzecznictwa ETPCz, stwierdził, że udział osoby powołanej w kwestionowanej procedurze w składzie orzekającym, zwłaszcza w Sądzie Najwyższym, stanowi wadę skutkującą naruszeniem art. 6 ust. 1 EKPC. Sąd podkreślił również, że środek odwoławczy zawierający zarzuty dotyczące procedury powołania sędziego nie może być rozpoznany przez sąd, w skład którego wchodzi osoba powołana w tej samej procedurze. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że nie można zanegować starań stron o rozpoznanie sprawy przez sąd, który nie jest nienależycie obsadzony ani nieobiektywny, i wyłączył sędziego M.B. od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym ze względu na procedurę powołania oraz zarzut nienależytej obsady sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości w Polsce i orzecznictwem dotyczącym Krajowej Rady Sądownictwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może orzekać w sprawie, w której jednym z zarzutów jest nienależyta obsada sądu z powodu powołania tzw. „neo-sędziego”?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział osoby powołanej w takiej procedurze w składzie orzekającym, zwłaszcza w Sądzie Najwyższym, stanowi wadę skutkującą naruszeniem art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz stanowi podstawę do wyłączenia sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych Izb z 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz orzecznictwo ETPCz, zgodnie z którymi udział sędziego powołanego w kwestionowanej procedurze w składzie orzekającym jest niedopuszczalny, szczególnie gdy zarzut kasacji dotyczy nienależytej obsady sądu z podobnych przyczyn. Sąd podkreślił, że środek odwoławczy z takimi zarzutami nie może być rozpoznany przez sąd, w skład którego wchodzi osoba powołana w tej samej procedurze.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej jest uzasadniony, gdy sędzia został powołany do Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., a skazany kwestionuje niezależność i bezstronność sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek jest uzasadniony, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do niezależności i bezstronności sędziego, wynikające z procedury jego powołania, która była przedmiotem krytyki w orzecznictwie krajowym i międzynarodowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nie można zanegować starań skazanego i jego obrońcy, by sprawę rozpoznał sąd, o którym nie można powiedzieć, że był nienależycie obsadzony oraz nieobiektywny. Wnioski o wyłączenie sędziego były konsekwentnie składane w tej sprawie z powodu wątpliwości co do procedury powołania sędziów.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.W. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | obrońca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., której niezależność została zakwestionowana.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia M.B. została powołana do Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. • Sama sędzia M.B. była przedmiotem testu niezależności, w wyniku którego uznano, że nie spełnia ona wymogów niezależności i bezstronności. • Niniejsza sprawa kasacyjna opiera się na zarzucie nienależytej obsady sądu I instancji, ponieważ orzekł w niej tzw. „neo-sędzia”, co oznacza, że sąd miałby ocenić zarzut dotyczący takiego samego sposobu powołania, jaki dotyczy jego samego. • Orzecznictwo Sądu Najwyższego (BSA I-4110-1/20) i ETPCz wskazuje, że udział osoby powołanej w kwestionowanej procedurze w składzie orzekającym jest niedopuszczalny.
Godne uwagi sformułowania
wnioski skazanego M. W. oraz jego obrońcy o wyłączenie od udziału w przedmiotowej sprawie kasacyjnej sędziego SN M.B. zasługują na uwzględnienie • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • orzeczenie wydane przez skład sądu, zwłaszcza Sądu Najwyższego, z udziałem osoby powołanej na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. będzie obciążone wadą traktowaną przez Trybunał jako naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. • środek odwoławczy zawierający zarzuty dotyczące uchybienia w procedurze powołania sędziego, nie może być rozpoznany przez sąd, w skład którego wchodzi osoba powołana w takiej samej procedurze.
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący
M.B.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym ze względu na procedurę powołania oraz zarzut nienależytej obsady sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości w Polsce i orzecznictwem dotyczącym Krajowej Rady Sądownictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i praworządności w Polsce, co jest tematem szeroko dyskutowanym i budzącym duże zainteresowanie.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu kontrowersyjnej procedury powołania – co to oznacza dla praworządności?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.