Orzeczenie · 2026-08-11

IV KK 330/25Wyłączenie sędziego sąd najwyższy krs 9

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-08-11
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwanemo iudex in causa suapraworządnośćstatus sędziegoart. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego M.W. o wyłączenie sędziego R.W. od udziału w sprawie, której przedmiotem było rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego M.B. od orzekania w sprawie kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Wniosek o wyłączenie sędziego R.W. został uznany za zasadny w stopniu oczywistym. Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, która wyraża zasadę nemo iudex in causa sua. Podkreślono, że R.W. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Ta sama okoliczność dotyczyła sędziego M.B., którego wyłączenia domagał się skazany. W związku z tym, udział R.W. w rozpoznaniu wniosków incydentalnych mógłby prowadzić do sytuacji, w której strony postępowania miałyby uzasadnione przekonanie, że zarzuty dotyczące nienależytej obsady sądu nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Sąd przywołał również uchwałę połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20, która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. Uchwała ta jest wiążąca dla wszystkich składów Sądu Najwyższego. Sąd wyraził ubolewanie, że niektórzy sędziowie ignorują zasadę nemo iudex in causa sua.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady nemo iudex in causa sua w kontekście statusu sędziów powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. oraz kwestii nienależytej obsady sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą sądownictwa w Polsce.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego powołanego w podobny sposób?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia taki powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego powołanego w podobny sposób, ze względu na oczywiste naruszenie zasady nemo iudex in causa sua i potencjalne uzasadnione przekonanie stron o braku bezstronności.

Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nienależyta obsada sądu zachodzi w takim przypadku.

Uzasadnienie

Zgodnie z uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Wyłączyć sędziego
Strona wygrywająca
M.W.

Strony

NazwaTypRola
M.W.osoba_fizycznawnioskodawca
R.W.osoba_fizycznasędzia
M.B.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § §1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § §1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy nienależytej obsady sądu, w tym przypadku przez osobę powołaną na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia R.W. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co rodzi wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie dotyczącej wniosku o wyłączenie sędziego M.B., powołanego w podobny sposób. • Zasada nemo iudex in causa sua nakazuje wyłączenie sędziego, który mógłby być stronniczy. • Uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20) stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi w przypadku udziału w składzie sądu osoby powołanej na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.

Godne uwagi sformułowania

zasadny w stopniu oczywistym • nemo iudex in causa sua • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. • sędziowie, którzy demonstracyjnie ignorują ową zasadę nemo iudex in causa sua

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

R.W.

członek

M.B.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady nemo iudex in causa sua w kontekście statusu sędziów powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. oraz kwestii nienależytej obsady sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą sądownictwa w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad praworządności i bezstronności sądu, a także kontrowersyjnej kwestii statusu sędziów powołanych w nowym trybie.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i statusu sędziów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst