IV KK 317/26
POSTANOWIENIE
Dnia 23 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Michałowicz
w sprawie P.R.
skazanego art. 244 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 23 września 2026 r.,
wniosku obrońcy skazanego
o
wstrzymanie
wykonania
prawomocnego
wyroku
Sądu Okręgowego w
Białymstoku
z dnia 27 kwietnia 2026 r., sygn. akt VIII Ka 1084/25,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku,
z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt III K 1638/24,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Na skutek kasacji obrońcy skazanego P.R. od wyroku Sądu Okręgowego w
Białymstoku z dnia 27 kwietnia 2026 r., sygn. akt VIII Ka 1084/25, utrzymującego w
mocy wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 7 października 2025 r., sygn.
akt III K 1638/24 przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa tego skazanego. W
niniejszej sprawie obrońca skazanego wniósł także wniosek o wstrzymanie
wykonania zaskarżonego kasacją wyroku powielając argumentację podniesioną w
kasacji. W ocenie skarżącego dalsze wykonywanie prawomocnego wyroku przed
IV KK 317/26
2
rozpoznaniem kasacji prowadziłoby do wykonania sankcji orzeczonych na
podstawie rozstrzygnięcia dotkniętego poważną wadą prawną, tj. bezwzględną
przyczyną odwoławczą z art. 439 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.,
albowiem skazanemu nie wykazano umyślności w zakresie czynu z art. 244 k.k.
Nadto, jak wskazuje obrońca, wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Trzciance,
sygn. akt II K 806/22, nie został P.R. prawidłowo doręczony. Skazany nie włada
językiem polskim w piśmie, a czynności prowadzone z jego udziałem w sprawie
poprzedzającej wydanie wyroku nakazowego odbywały się bez zapewnienia mu
tłumacza języka włoskiego. Nie wykazano, aby skazany został w sposób
rzeczywisty i zrozumiały poinformowany o treści wyroku, w tym o zakazie
prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz okresie jego obowiązywania. Materiał
sprawy wskazuje, w ocenie skarżącego, że wiedzę o wyroku nakazowym oraz o
zakazie P.R. mógł powziąć dopiero po dacie czynu przypisanego w niniejszym
postępowaniu. Powyższe okoliczności zatem uzasadniają tezę, że dalsze
wykonywanie prawomocnego wyroku przed rozpoznaniem kasacji prowadziłoby do
wykonania sankcji orzeczonych na podstawie rozstrzygnięcia dotkniętego poważną
wadą prawną. W razie uwzględnienia kasacji wykonanie kary ograniczenia
wolności, zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz świadczenia
pieniężnego
okazałoby
się
represją
wykonaną
wobec
osoby,
której
odpowiedzialność
karna
została
przypisana
mimo
niewykazania
strony
podmiotowej czynu.
Skarżący nadto podkreślił, że w razie uwzględnienia kasacji wykonanie kary
ograniczenia wolności, zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz
świadczenia pieniężnego okazałoby się represją wykonaną wobec osoby, której
odpowiedzialność
karna
została
przypisana
mimo
niewykazania
strony
podmiotowej czynu. Wstrzymanie wykonania kary ograniczenia wolności, zdaniem
skarżącego, jest uzasadnione tym, że kara ta ma charakter dolegliwości osobistej i
wymaga bieżącego wykonywania przez skazanego nieodpłatnej, kontrolowanej
pracy na cele społeczne. W przypadku uwzględnienia kasacji skutki wykonanej
pracy nie będą mogły zostać realnie odwrócone. Sam fakt późniejszego uchylenia
wyroku nie przywróci skazanemu czasu i nakładu osobistego poświęconego na
wykonanie kary, która mogła zostać orzeczona bez podstaw odpowiedzialności
IV KK 317/26
3
karnej. Również wstrzymanie wykonania świadczenia pieniężnego w kwocie 5.000
PLN oraz rozstrzygnięć kosztowych jest zasadne, bowiem ich egzekucja przed
rozpoznaniem kasacji prowadziłaby do obciążenia skazanego świadczeniami
pieniężnymi
wynikającymi
z
wyroku,
którego
prawidłowość
została
zakwestionowana w drodze nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W sytuacji, w
której kasacja podnosi zarzut braku znamion czynu zabronionego, wykonanie tych
rozstrzygnięć przed rozpoznaniem kasacji pozostaje przedwczesne i nadmiernie
dolegliwe. Za wstrzymaniem wykonania orzeczenia przemawia, w ocenie
skarżącego, także proporcja między interesem wymiaru sprawiedliwości, a sytuacją
skazanego. Wykonywanie kary i środków orzeczonych wobec skazanego przed
rozstrzygnięciem podniesionych w kasacji zarzutów może bowiem prowadzić do
wykonania dolegliwości, które okażą się prawnie nieuzasadnione. W sprawie
zachodzi zatem potrzeba udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 532 §
1 k.p.k. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozpoznania
kasacji zabezpieczy realny sens kontroli kasacyjnej i zapobiegnie wykonaniu kary
oraz środków, których podstawa prawna została zakwestionowana zarzutami o
charakterze zasadniczym
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego
kasacją wyroku nie jest zasadny.
Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 §
1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. O zastosowaniu tej instytucji powinna przesądzać
ranga zarzutów kasacyjnych i bardzo wysoki stopień prawdopodobieństwa
uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym uznaniu, że jego wykonywanie przed
rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie
nieodwracalne skutki dla osoby, której orzeczenie dotyczy (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22).
Dokonywana na potrzeby rozpoznania wniosku analiza kasacji i akt tej
sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że nie ziściły się przesłanki do
wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Dla uwzględnienia
IV KK 317/26
4
wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo
uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21;
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2021 r., IV KK 103/21) i
prowadzić do wniosku o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia
wobec niego postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15
lutego 2018 r., II KK 23/18), ewentualnie wydania innego rozstrzygnięcia, które
spowoduje, że wykonywanie kary do czasu rozpoznania kasacji okaże się
niesłuszne i odbędzie się z pokrzywdzeniem skazanego. W tej sprawie nie
zachodzi przedmiotowa oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych
w kasacji obrońcy. Ocena zasadności zarzutów kasacji wymagać będzie analizy
dokonywanej na etapie merytorycznego jej rozpoznania.
Sąd Najwyższy dostrzega, że jeden z zarzutów kasacji dotyczy uchybienia z
art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Skarżący wskazuje w kasacji,
że skazanemu nie wykazano umyślności w zakresie czynu z art. 244 k.k. Jednakże
uwzględnienie argumentacji, przytoczonej w odpowiedzi prokuratora na kasację,
nie pozwala na zakwalifikowanie wskazanego zarzutu, na tym etapie postępowania,
do kategorii takich zarzutów, co do których z góry wiadomo, że obalają
domniemanie prawidłowości wydanych orzeczeń i są jednoznaczne w swojej
wymowie, uzasadniającej wstrzymanie wykonanie zaskarżonego orzeczenia. Nie
chodzi przy tym o samą rangę zarzutu, ale o realną, niemal bezspornie rysującą się
możliwość jego uwzględnienia.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie
zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej
instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Dodać należy, że decyzja w tym
względzie w żadnym razie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii
zasadności kasacji skarżącego od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w
Białymstoku.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części
dyspozytywnej postanowienia.
IV KK 317/26
5
[WB]
[a.ł]Pełny tekst orzeczenia
IV KK 317/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.