IV KK 286/26

IV KK 286/26 
 
 
 
  
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
  
Dnia 6 października 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Waldemar Płóciennik 
SSN Marek Pietruszyński 
  
po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu  
w sprawie J. W. 
skazanego z art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. 
kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego 
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach 
z dnia 12 listopada 2025 r. o sygnaturze akt III K 1006/25, 
  
 
uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Sądowi 
Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. 
 
  
 
Marek Pietruszyński          Andrzej Stępka          Waldemar Płóciennik 
  
  
UZASADNIENIE 
 
J. W. został oskarżony o to, że w okresie od 13 listopada 2023 r. do 26 marca 
2025 r. w G. posiadał na nośnikach danych w celu rozpowszechniania oraz 

IV KK 286/26 
2 
 
 
rozpowszechniał treści pornograficzne z udziałem małoletnich, tj. o przestępstwo z 
art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 4a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. 
Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2025 r., 
o sygnaturze akt III K 1006/25, uznano oskarżonego J. W. za winnego popełnienia 
tego czynu, czym wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 
4a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. - i za to na podstawie art. 202 § 3 k.k. w zw. z art. 11 
§ 3 k.k., przy zastosowaniu art. 37b k.k. w zw. z art. 34 § 1 i § 1a pkt 1 k.k. oraz art. 
35 § 1 k.k. skazano go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności i 2 lat ograniczenia 
wolności polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy 
na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Na podstawie 
art. 43a § 3 k.k. orzeczono wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w wysokości 
10.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy 
Postpenitencjarnej, a na podstawie art. 41 § 1a pkt 2 k.k. orzeczono wobec niego 
środek karny w postaci zakazu zajmowania wszelkich stanowisk, wykonywania 
wszelkich zawodów i działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem 
małoletnich lub opieką nad nimi na okres 3 lat. Orzeczono również o przepadku 
dowodów rzeczowych oraz opłatach i kosztach sądowych.  
Ponieważ wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron, uprawomocnił 
się w pierwszej instancji z dniem 24 grudnia 2025 r. 
Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny wniósł kasację od tego 
wyroku, zaskarżając go w całości na niekorzyść J.W. 
Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i § 2 k.p.k. 
zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego 
procesowego, a mianowicie art. 343 § 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., 
polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku prokuratora o skazanie J.W. bez 
przeprowadzenia rozprawy za popełnienie przestępstwa z art. 202 § 3 k.k. w zw. z 
art. 202 § 4a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., mimo, iż wniosek ten nie zawierał propozycji 
obligatoryjnego z mocy art. 41a § 2 k.k. orzeczenia wobec oskarżonego zakazu 
przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z 
określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania 
określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakazu okresowego 
opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, w razie skazania na 
karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za 
przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności, podczas gdy 
stosownie do treści powołanego przepisu art. 41a § 2 k.k., orzeczenie tego środka 
karnego było w tym przypadku obligatoryjne, co skutkowało wydaniem wyroku 
również z rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą wskazanego przepisu 
prawa materialnego. 

IV KK 286/26 
3 
 
 
Podnosząc powyższy zarzut wniósł o uchylenie wyroku w całości i 
przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. 
                   Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się być w sposób oczywisty 
zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie przepisu art. 535 
§ 5 k.p.k. i uwzględnienia w całości. 
Zgodnie z art. 41a § 2 k.k., sąd orzeka zakaz przebywania w określonych 
środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się 
do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, 
jak również nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z 
pokrzywdzonym, w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego 
zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub 
obyczajności. Zakaz lub nakaz może być połączony z obowiązkiem zgłaszania się 
do Policji lub innego wyznaczonego organu w określonych odstępach czasu, a zakaz 
zbliżania się do określonych osób - również kontrolowany w systemie dozoru 
elektronicznego. Art. 41a § 2 k.k. został zmieniony przez art. 1 pkt 10 lit. b ustawy z 
dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw 
(Dz.U. 2022 r., poz. 2600) i wszedł w życie w tym brzmieniu z dniem 1 października 
2023 r. – podczas gdy przestępstwo przypisane skazanemu miało miejsce w okresie 
od 13 listopada 2023 r. do 26 marca 2025 r., a więc już w okresie jego 
obowiązywania. 
Sąd rozpoznający sprawę, uznając J. W. za winnego popełnienia 
przestępstwa z art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 4a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., 
stanowiącego przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, a także 
wymierzając mu karę bezwzględnego pozbawienia wolności, niezależnie od tego, że 
nastąpiło to w trybie art. 37b k.k., stosownie do treści przywołanego wyżej art. 41a § 
2 k.k., zobowiązany był do orzeczenia względem niego środka karnego w postaci 
zakazu przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się 
z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania 
określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakazu okresowego 
opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym.  
Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego jednoznacznie wynika, że 
przesłanka zastosowania zakazu przewidzianego w art. 41 § 1a pkt 2 k.k. wchodzi w 

IV KK 286/26 
4 
 
 
grę w razie skazania za którekolwiek z przestępstw określonych w rozdziale XXV 
Kodeksu karnego, a więc także za przestępstwo pornografii z udziałem małoletniego 
z art. 202 § 4a k.k. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2024 r., III KK 
57/24, LEX nr 3719687). Nie było wystarczające ograniczenie się do orzeczenia 
zakazu z art. 41 § 1a pkt 2 k.k., skoro ustawa wymagała obligatoryjnego orzeczenia 
dwóch rodzajów środków karnych. Nie ulega wątpliwości, że naruszenie przez sąd 
przepisu o charakterze obligatoryjnym musi skutkować uznaniem, iż takie uchybienie 
ma charakter rażący i w sposób istotny wpłynęło na treść wydanego w sprawie 
wyroku. Brak obligatoryjnego rozstrzygnięcia w przedmiocie środków karnych 
stanowi rażącą obrazę art. 41a § 2 k.k. Użycie przez ustawodawcę sformułowania 
„orzeka” przesądza, że w przypadku zaktualizowania się przesłanek wymienionych 
w określonym przepisie karnomaterialnym zastosowanie środka karnego jest 
obligatoryjne. O obrazie prawa materialnego można bowiem zasadnie twierdzić m.in. 
w sytuacji niezastosowania określonego przepisu, gdy jego zastosowanie było 
obowiązkowe (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 29 października 2019 r., 
III KK 30/19, LEX nr 3561491; z dnia 13 lutego 2024 r., III KK 615/23, LEX nr 
3672362; z dnia 6 listopada 2023 r., I KK 132/23, LEX nr 3622092). 
Oznacza to, że aprobując wniosek prokuratora, Sąd Rejonowy w Gliwicach 
dopuścił się rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia 
przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, wskazanych w petitum 
kasacji. Złożony bowiem przez prokuratora w trybie art. 335 § 2 k.p.k. wniosek został 
sformułowany z naruszeniem art. 41a § 2 k.k., a jego uwzględnienie przez Sąd 
doprowadziło do rażącej obrazy tego przepisu prawa karnego materialnego. Przepis 
art. 343 § 7 k.p.k. obliguje sąd do dokonania kontroli poprawności wniosku złożonego 
w trybie art. 335 k.p.k., zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. 
Kontrola, o której mowa, odnosi się nie tylko do zasadniczej kwestii sprawstwa czynu 
przez określoną osobę, ale do wszystkich istotnych okoliczności jego popełnienia, w 
tym mających znaczenie dla jego oceny prawnej (por. wyrok SN z dnia 28 
października 2021 r., IV KK 334/21, LEX nr 3520694). 
Reasumując, brak spełnienia przesłanek z art. 335 § 2 k.p.k. w zw. z art. 343 
§ 6 i § 7 k.p.k. umożliwiających wydanie orzeczenia na posiedzeniu, nie pozwalał 
Sądowi na uwzględnienie wniosku prokuratora. Sąd powinien był dostrzec i 
zasygnalizować stronom dostrzeżone przez siebie uchybienia, nie mógł jednak 
uwzględnić wniosku pozostającego w sprzeczności z konkretnym przepisem prawa 

IV KK 286/26 
5 
 
 
karnego materialnego. Skoro jednak tego nie uczynił, to tym samym dopuścił się 
rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku (art. 523 § 1 k.p.k.) naruszenia 
przepisów prawa karnego procesowego, a w konsekwencji przepisu prawa karnego 
materialnego, wskazanego w zarzucie kasacyjnym. 
W 
rezultacie, 
Sąd 
Najwyższy 
uwzględniając 
kasację 
Prokuratora 
Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego, na mocy art. 537 § 2 k.p.k., uchylił 
zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do 
ponownego rozpoznania.  
  
Marek Pietruszyński          Andrzej Stępka          Waldemar Płóciennik 
 
[WB] 
[r.g.]