Orzeczenie · 2019-08-08

IV KK 209/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-08-08
SNKarneprawo karne procesoweWysokanajwyższy
nieobecność oskarżonegoprawo do obronybezwzględna przyczyna odwoławczakasacjaSąd Najwyższypostępowanie karnenaruszenie przepisówart. 374 k.p.k.art. 439 k.p.k.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionych przez obrońców skazanego D. K. od wyroku Sądu Okręgowego w C., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w C. i podwyższył karę pozbawienia wolności z 2 lat i 6 miesięcy do 4 lat. Podstawą zaskarżenia były zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 374 § 1 k.p.k. w związku z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Obrońcy podnosili, że oskarżony nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy w dniu 10 maja 2011 r., a mimo jego nieobecności przeprowadzono istotne czynności dowodowe, w tym przesłuchanie biegłych. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, uznał, że nieobecność oskarżonego na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r., kiedy jego obecność była obowiązkowa zgodnie z ówcześnie obowiązującym przepisem art. 374 § 1 k.p.k., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy nie podzielił poglądu sądów niższych instancji, że uchybienie to mogło zostać skonwalidowane przez późniejsze zmiany w przepisach lub ponowne przesłuchanie biegłych. Stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonych wyroków i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w kontekście zmian przepisów procesowych i konwalidacji uchybień.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z nieobecnością oskarżonego w postępowaniu karnym, gdy jego obecność była obowiązkowa.

Zagadnienia prawne (1)

Czy rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, który nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., nawet jeśli miało miejsce przed zmianą art. 374 § 1 k.p.k. i czy uchybienie to może zostać skonwalidowane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieobecność oskarżonego na rozprawie, gdy jego obecność była obowiązkowa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, niezależnie od późniejszych zmian przepisów czy ponownego przeprowadzenia dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ocena uchybienia powinna być dokonywana według przepisów obowiązujących w czasie jego wystąpienia. Nieobecność oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa, jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Uchybienie to nie traci swojego charakteru z powodu późniejszej zmiany art. 374 § 1 k.p.k. ani nie może być skutecznie konwalidowane przez ponowne przeprowadzenie dowodów, zwłaszcza gdy nie doszło do pełnego powtórzenia czynności dowodowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
D. K.

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 374 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 197 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dz.U. 2013 nr 1257 art. 36 § 2

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

k.p.k. art. 376 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 172

Kodeks postępowania karnego

EKPC art. 6 § 3

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Prawo do obrony

Konstytucja RP art. 42 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprawidłowe zawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 10 maja 2011 r. i rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. • Uchybienie to nie traci charakteru bezwzględnej przyczyny odwoławczej z powodu późniejszej zmiany art. 374 § 1 k.p.k. • Uchybienie to nie zostało skutecznie skonwalidowane przez ponowne przesłuchanie biegłych.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy uznał, że uchybienie nie miało charakteru bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a jedynie względnej, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia. • Sąd Okręgowy uznał, że uchybienie zostało skonwalidowane przez ponowne przesłuchanie biegłych.

Godne uwagi sformułowania

uchybienie w sposobie procedowania Sądu Pierwszej Instancji wyrażające się w nie powiadomieniu oskarżonego o terminie rozprawy należy rozpatrywać w kategorii względnej • uchybienie to zostało konwalidowane wobec ponownego przeprowadzenia przesłuchania tych samych biegłych • oceny, czy stwierdzone uchybienie stanowi bezwzględny powód odwoławczy, czy też postrzegać należy je jako przyczynę względną [...] dokonywać należy z punktu widzenia przepisów obowiązujących w czasie, gdy miała miejsce okoliczność warunkująca uznanie, że wystąpiło uchybienie wymienione w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. • sprawę rozpoznano pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący

Michał Laskowski

sprawozdawca

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w kontekście zmian przepisów procesowych i konwalidacji uchybień."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z nieobecnością oskarżonego w postępowaniu karnym, gdy jego obecność była obowiązkowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony w procesie karnym i pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy procesowe w kontekście zmian legislacyjnych i potencjalnych uchybień sądów niższych instancji.

Nawet po latach: Sąd Najwyższy uchyla wyrok za błąd proceduralny sprzed lat!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst