Orzeczenie · 2021-05-13

IV KK 195/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-05-13
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo procesowenaruszenie prawakontrola instancyjnaocena dowodówart. 286 k.k.art. 190a k.k.art. 209 k.k.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Wiesława Kozielewicza rozpoznał na posiedzeniu w dniu 13 maja 2021 r. kasacje wniesione przez obrońców skazanych R. G. (poprzednio K.) i M. K. od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 7 lipca 2020 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 8 lipca 2019 r. skazujący ich m.in. z art. 286 § 1 k.k. i art. 190a § 2 k.k. Obrońca R. G. zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.) przez brak odniesienia się przez sąd odwoławczy do zarzutu dotyczącego skazania za czyn z art. 209 § 1a k.k. Obrońca M. K. podniósł zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez akceptację błędnej oceny zeznań świadka A. U. Sąd Najwyższy oddalił obie kasacje jako oczywiście bezzasadne. Wskazał, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej podstawą mogą być jedynie ściśle określone uchybienia prawa, które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, z wyłączeniem ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych. W odniesieniu do kasacji obrońcy R. G. stwierdzono, że sąd odwoławczy odniósł się do zarzutu dotyczącego art. 209 § 1a k.k., a jego argumentacja była wystarczająca. W przypadku kasacji obrońcy M. K. podkreślono, że zarzuty kwestionowały de facto orzeczenie sądu pierwszej instancji, a nie sądu odwoławczego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego, a jedynie kontrolował ocenę dowodów przez sąd pierwszej instancji, co uczynił prawidłowo. Obie kasacje zostały oddalone, a skazani obciążeni kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wymogów formalnych kasacji, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., oraz ograniczeń kontroli kasacyjnej w zakresie oceny dowodów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych zarzutów procesowych podniesionych w kasacji; nie stanowi przełomowej wykładni prawa materialnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację, musi odnieść się do każdego zarzutu strony, nawet jeśli dotyczy on skazania za konkretny czyn, a sąd pierwszej instancji uznał go za niezasadny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy musi rozważyć wszystkie wnioski i zarzuty wskazane w środku odwoławczym i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu, chyba że ustawa stanowi inaczej. Brak takiego odniesienia może stanowić naruszenie prawa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy odniósł się do zarzutu dotyczącego skazania za czyn z art. 209 § 1a k.k. i przedstawił argumentację uzasadniającą uznanie go za niezasadny, co spełniło wymogi art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.

Czy zarzut kasacyjny może polegać na kwestionowaniu oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji, pod pozorem zarzutu naruszenia prawa procesowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, który kontroluje wyłącznie kwestie prawne, a nie ponowną ocenę dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji. Kwestionowanie ustaleń faktycznych w kasacji jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że rolą sądu kasacyjnego nie jest ponowna ocena dowodów i sprawdzanie poprawności ustaleń faktycznych. Zarzuty kasacyjne muszą dotyczyć naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a nie błędów w ustaleniach faktycznych.

Czy sąd odwoławczy może naruszyć zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.), jeśli nie przeprowadzał postępowania dowodowego, a jedynie kontrolował ocenę dowodów przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie może naruszyć zasady swobodnej oceny dowodów w sposób bezpośredni, jeśli nie dokonywał własnych ustaleń faktycznych. Może jednak naruszyć przepisy dotyczące kontroli instancyjnej, jeśli nie zbadał, czy dowody zostały ocenione zgodnie z tą zasadą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sąd odwoławczy, badając apelację, sprawdza, czy dowody w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji zostały ocenione zgodnie z regułami swobodnej oceny dowodów. W tym przypadku sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że sąd pierwszej instancji zastosował te zasady.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
R. G.osoba_fizycznaskazany
M. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Nakłada na sąd drugiej instancji obowiązek rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje sądowi odwoławczemu wskazanie w uzasadnieniu, czym kierował się wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji uznał za zasadne albo niezasadne.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Określa, że kasacja jest wnoszona od orzeczenia sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy kasacyjne, wskazując na możliwość uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. jedynie wówczas, gdy owo naruszenie mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy oszustwa.

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia przestępstwa w okolicznościach uzasadniających przypisanie go jednej osobie, mimo działania kilku osób.

k.k. art. 190a § § 2

Kodeks karny

Dotyczy uporczywego nękania (stalkingu).

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.

k.k. art. 209 § § 1a

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa niealimentacji.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacje obrońców są oczywiście bezzasadne. • Zarzucane naruszenia prawa procesowego nie miały istotnego wpływu na treść orzeczenia. • Sąd odwoławczy prawidłowo odniósł się do zarzutów apelacji. • Kasacja nie służy ponownej ocenie dowodów i ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy (brak odniesienia do zarzutów apelacji). • Akceptacja błędnej oceny dowodów przez sąd odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

kasacja strony, jest w polskim systemie prawnym nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia • Kontrolą zaś kasacyjną objęte są wyłącznie kwestie prawne • Sąd Najwyższy orzekając w trybie kasacji, nie jest zatem władny dokonywać ponownej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie i na podstawie własnej ich oceny kontrolować poprawność poczynionych ustaleń faktycznych. • zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy owo naruszenie mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymogów formalnych kasacji, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., oraz ograniczeń kontroli kasacyjnej w zakresie oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zarzutów procesowych podniesionych w kasacji; nie stanowi przełomowej wykładni prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć dla szerszej publiczności.

Kasacja to nie apelacja: Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli kasacyjnej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst