Pełny tekst orzeczenia IV KK 1/26

IV KK 1/26

POSTANOWIENIE

Dnia 26 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:

Prezes SN Zbigniew Kapiński

w sprawie R. W.
skazanego za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 26 marca 2026 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie
z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII Ka 154/25,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie
z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 753/21,

postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu – adw.
K. B. , Kancelaria Adwokacka w O., kwotę 885,60 zł (osiemset
osiemdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym 23%
VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji
na rzecz skazanego;
3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych
postępowania
kasacyjnego,
wydatkami
obciążając
Skarb
Państwa.

[JJ.]

UZASADNIENIE

IV KK 1/26
2

Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II K
753/21, skazał R. W. za przestępstwa z art. 217a § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. (za
czyn z pkt XII), art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 226 § 1 k.k. w
zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. (za czyn z pkt XIII), art. 279 § 1 k.k. w
zw. z art. 64 § 2 k.k.(za czyn z pkt XX), art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. (za
czyn z pkt XXI), art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w
zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. (za czyny z pkt XXII i XXIII), art. 226 § 1
k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. (za czyny z pkt XXIV i XXV), art.
278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. (za czyny z pkt XXVI i
XXVII), art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. (za czyn z pkt XXVIII) – na karę
łączną 3 lat pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy uniewinnił R. W. od popełnienia
zarzucanych mu czynów z pkt I-XI, XIV-XVIII, a na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. i art.
17 § 1 pkt 6 k.p.k. postępowanie karne przeciwko R. W. oskarżonemu o czyn z art.
288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. umorzył (czyn z pkt XIX). Na podstawie art. 46 §
1 k.k. zasądził od R. W. określone kwoty tytułem zadośćuczynienia oraz obowiązek
naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych. Ponadto Sąd orzekł na podstawie
art. 63 § 1 k.k. o zaliczeniu R. W. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia
wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności. Na podstawie art. 624 § 1
k.p.k. zwolnił skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych i
opłaty w części skazującej, a na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. koszty sądowe w
części uniewinniającej przejął na rachunek Skarbu Pańswa.
Od powyższego wyroku apelację wniósł R. W. oraz jego obrońca, który
zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego oraz
procesowego, w tym między innymi „art. 201 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k.,
poprzez oddalenie wniosku obrońcy oskarżonego R. W. o dopuszczenie dowodu z
opinii innych biegłych psychiatrów, mimo iż wydana w sprawie opinia sądowo-
psychiatryczna sporządzona na piśmie przez biegłych G.B. oraz I.K., następnie
uzupełniona ustnie w dniu 19.11.2024 r., pozostaje w sprzeczności z innymi
opiniami wydanymi wobec oskarżonego R. W. , (vide: opinia w sprawie II K
1106/16), biegli niekonsekwentnie wskazywali z jednej strony, że mogło dojść do

IV KK 1/26
3

samoistnego całkowitego wyleczenia oskarżonego R. W. , z czego następnie
wycofali się wskazując, że musiało nastąpić czasowe ustąpienie objawów
chorobowych, albowiem nie dostrzegli dowodów, które wskazywać miałyby na jej
nawrót, natomiast twierdzenia oskarżonego o chorobie oceniali w kategoriach jego
symulacji i taktyki obrończej, jak również negowali związek choroby oskarżonego z
oskarżeniami w przedmiotowej sprawie, w której upatrywali przede wszystkim
przestępstw przeciwko mieniu, podczas gdy z dotychczasowej dokumentacji
medycznej oskarżonego, wydanych wobec niego opinii psychiatrycznych (za
wyjątkiem oczywiście tych pochodzących od biegłych M.P. i współpracowników,
które jak w sprawie II K 1106/16 zostały całkowicie zakwestionowane), w sposób
niebudzący wątpliwości wynika, że oskarżony R. W. jest chory psychicznie,
charakter zarzucanych mu w tej sprawie czynów nie sprowadza się wyłącznie do
przestępstw
przeciwko
mieniu
(od
których
notabene
oskarżony
został
uniewinniony), lecz przestępstw przeciwko szeroko rozumianemu wymiarowi
sprawiedliwości, z czym dotychczas wiązano objawy chorobowe oskarżonego
(również zniesienie jego poczytalności), nadto były dowody (jak chociażby decyzja
nr […]/2020 dyrektora Aresztu Śledczego z dnia 07.04.2020 r., zeznania […]
świadka P. P. na rozprawie w dniu 13.11.2023 r.), że zachowanie oskarżonego R.
W. wskazywało na nawrót zaburzeń urojeniowych, brak kontroli przez oskarżonego
nad swoimi zachowanymi agresywnymi, co zresztą stanowić miało uzasadnienie
dla ograniczenia praw i wolności tymczasowo aresztowanego w tamtym czasie R.
W. , którego poddano całodobowemu monitoringowi, co w konsekwencji poddaje w
wątpliwość wiarygodność opinii tych biegłych, kwestionowana opinia jest sprzeczna
z innymi opiniami, niejasna i przy takiej postawie biegłych niewiarygodna, dlatego
tym bardziej winna była zostać poddana kontroli, poprzez powołanie dowodu z
opinii innych, niezależnych i bezstronnych biegłych sądowych, tym bardziej iż
okoliczność możliwości przypisania oskarżonemu R. W. winy jest kluczowa i
pozostała niewyjaśniona w sposób należyty”.
Sąd Okręgowy w Olsztynie, na skutek rozpoznania wniesionych apelacji,
wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII Ka 154/25, zmienił zaskarżony
wyrok w ten sposób, że R. W. uniewinnił od popełnienia czynów zarzucanych mu w
pkt XII, XIX i XX aktu oskarżenia oraz złagodził karą łączną pozbawienia wolności

IV KK 1/26
4

do 2 lat. Ponadto Sąd Okręgowy zmienił zaskarżonych wyrok w zakresie
dotyczącym zadośćuczynienia oraz obowiązku naprawienia szkody na rzecz
pokrzywdzonych. W pozostałym zakresie wyrok utrzymał w mocy. Ponadto zwolnił
skazanego od pozostałych kosztów sądowych postępowania odwoławczego oraz
zasądził koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu.
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie wniósł obrońca z urzędu
R. W. , zaskarżając go w części dotyczącej pkt I triet 2 i pkt II – w zakresie w jakim
utrzymano rozstrzygnięcie o uznaniu R. W. winnym zarzucanych mu czynów i jego
skazania. Zaskarżonemu w tym zakresie wyrokowi obrońca skazanego zarzucił
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa
karnego procesowego tj. art. 201 k.p.k., polegające na oddaleniu wniosku obrońcy
o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych psychiatrów spoza listy biegłych
pracujących w Wojewódzkim Zespole Lecznictwa Psychiatrycznego w O., mimo iż
wydana w sprawie opinia sądowo - psychiatryczna sporządzona na piśmie przez
G.B. oraz I.K., następnie uzupełniona ustnie (w dniu 19.11.2024 r.) pozostają w
sprzeczności z innymi opiniami, wydaniami wobec oskarżonego R. W. , w tym
opinią, w sprawie sygn. II K 1106/16, biegli niekonsekwentnie wskazywali z jednej
strony, że mogło dojść do samoistnego całkowitego wyleczenia oskarżonego R. W. ,
z czego następnie wycofali się wskazując, ze musiało nastąpić czasowe ustąpienie
objawów chorobowych, albowiem nie dostrzegli dowodów, które wskazywać
miałyby na jej nawrót, natomiast twierdzenia oskarżonego o chorobie oceniali w
kategoriach jego symulacji i taktyki obrończej, jak również negowali związek
choroby oskarżonego z oskarżeniami w przedmiotowej sprawie, w której upatrywali
przede wszystkim przestępstw przeciwko mieniu, podczas gdy z dotychczasowej
dokumentacji
medycznej
oskarżonego,
wydanych
wobec
niego
opinii
psychiatrycznych (za wyjątkiem oczywiście tych pochodzących od biegłych M.P. i
współpracowników, które jak w sprawie II K 1106/16 zostały całkowicie
zakwestionowane), w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że oskarżony R. W.
jest chory psychicznie, charakter zarzucanych mu w tej sprawie czynów nie
sprowadza się wyłącznie do przestępstw przeciwko mieniu (od których notabene
oskarżony został uniewinniony), lecz przestępstw przeciwko szeroko rozumianemu
wymiarowi sprawiedliwości, z czym dotychczas wiązano objawy chorobowe

IV KK 1/26
5

oskarżonego (również zniesienie jego poczytalności), nadto były dowody (jak
chociażby decyzja nr […]/2020 dyrektora Aresztu Śledczego z dnia 07.04.2020 r.,
zeznania świadka […] P. P. na rozprawie w dniu 13.11.2023 r.), że zachowanie
oskarżonego R. W. wskazywało na nawrót zaburzeń urojeniowych, brak kontroli
przez oskarżonego nad swoimi zachowanymi agresywnymi, co zresztą stanowić
miało uzasadnienie dla ograniczenia praw i wolności tymczasowo aresztowanego w
tamtym czasie R. W. , którego poddano całodobowemu monitoringowi, co w
konsekwencji
poddaje
w
wątpliwość
wiarygodność
opinii
tych
biegłych,
kwestionowana opinia jest sprzeczna z innymi opiniami, niejasna i przy takiej
postawie biegłych niewiarygodna, dlatego tym bardziej winna była zostać poddana
kontroli, poprzez powołanie dowodu z opinii innych, niezależnych i bezstronnych
biegłych
sądowych,
tym
bardziej
iż
okoliczność
możliwości
przypisania
oskarżonemu R. W. winy jest kluczowa i pozostała niewyjaśniona w sposób
należyty.”
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie
w postępowaniu odwoławczym.
W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację obrońcy skazanego R. W. należało uznać za oczywiście
bezzasadną w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Wobec sposobu ujęcia zarzutu kasacyjnego oraz przytoczonej na jego
poparcie argumentacji, należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że kasacja
stanowi nadzwyczajny środek odwoławczy przysługujący od orzeczenia sądu
drugiej instancji wydanego po rozpoznaniu zwykłego środka odwoławczego. Jej
rolą jest eliminowanie z obrotu prawnego tych rozstrzygnięć, które obarczone są
najpoważniejszymi
uchybieniami
–
w
postaci
bezwzględnych
przyczyn
odwoławczych lub rażących naruszeń prawa, mających zarazem istotny wpływ na
wynik sprawy. Możliwość skutecznego wniesienia kasacji jest zatem z natury

IV KK 1/26
6

rzeczy dalece ograniczona. Postępowania kasacyjnego nie można traktować jako
kolejnego etapu kontroli odwoławczej, a w jego toku co do zasady nie dokonuje się
ponownej oceny wiarygodności poszczególnych dowodów ani nie koryguje
dokonanych ustaleń faktycznych.
Tymczasem z treści zarzutu kasacyjnego oraz jego uzasadnienia wynika, że
skarżący traktuje kasację jako instrument mający skłonić Sąd Najwyższy do
ponownego przeprowadzenia zwykłej kontroli instancyjnej. Stwierdzenie to znajduje
oparcie przede wszystkim w sposobie sformułowania zarzutu kasacyjnego, który
jest w zasadzie tożsamy z zarzutem przedstawionym uprzednio przez obrońcę
skazanego w apelacji oraz zaprezentowanej na jego poparcie argumentacji, która
de facto utwierdza w przekonaniu, że wniesiona w sprawie kasacja jest skierowana
przeciwko wyrokowi pierwszej instancji, a zatem w sposób sprzeczny z treścią art.
519 k.p.k. Warto zatem odnotować, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu
Najwyższego, odtworzenie w kasacji argumentów podnoszonych wcześniej w
apelacji może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy sąd odwoławczy nie odniósł
się w sposób należyty do wszystkich zarzutów i nie zrealizował obowiązków
wynikających z art. 457 § 3 k.p.k. Nie mieści się w funkcji kontroli kasacyjnej – która
nie powinna dublować kontroli apelacyjnej – rozpoznawanie zarzutów kierowanych
przez skarżącego bezpośrednio przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2010 r., IV KK 89/10).
Zauważyć zatem należy, że zestawienie zarzutów sformułowanych w
apelacji obrońcy skazanego z pisemnymi motywami wyroku Sądu Okręgowego
prowadzi do wniosku, że uzasadnienie tego orzeczenia spełnia standard
wyznaczony art. 457 § 3 k.p.k. Sąd ad quem w sposób szczegółowy odniósł się do
wszystkich zarzutów apelacyjnych, dokonując ich analizy i oceny, co zostało w pełni
odzwierciedlone w uzasadnieniu wyroku. W szczególności potwierdził prawidłowość
przeprowadzonej przez Sąd I instancji oceny opinii wymienionych biegłych,
wskazując wyraźne powody, dla których ocena ta zasługiwała na aprobatę. Sąd ad
quem nie pominął przy tym wskazanej przez skarżącego decyzji nr […]/2020
dyrektora Aresztu Śledczego z dnia 7 kwietnia 2020 r., ani również opinii wydanych
w innych sprawach, zauważając jednak, że dotyczą one wcześniejszego okresu

IV KK 1/26
7

aniżeli czas popełnienia czynów objętych przedmiotową sprawą (zob. formularz
pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, rubryka nr 3 – „zwięźle o
powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny”).
Argumentacja przedstawiona przez Sąd ad quem porusza również inne kwestie,
które w sposób logiczny i rzetelny wyjaśnia, dlatego odczytanie rzeczywistych
motywów nieuwzględnienia zarzutu apelacyjnego w zakresie kwestionowanej przez
skarżącego opinii biegłych nie pozostawia żadnych wątpliwości.
W konsekwencji rozważania Sądu ad quem odnoszące się do podniesionego
w apelacji zarzutu uznać należy za prawidłowe i wyczerpujące, wobec czego
ponowienie tego zarzutu w nadzwyczajnym środku zaskarżenia potwierdza jego
instrumentalny charakter, bowiem na jego podstawie skarżący dąży do wywołania
kolejnej kontroli orzeczenia pierwszoinstancyjnego, niedopuszczalnej jednak przed
sądem kasacyjnym. Ponadto wyraźnie podkreślić należy, że jeżeli dowód z opinii
biegłych jest przekonujący i zrozumiały dla sądu, który to stanowisko odpowiednio
uzasadnił, to fakt, że dowód ten nie przekonuje strony, nie może stwarzać
podstawy do wywoływania kolejnej opinii. Nawet sprzeczność w opinii (opiniach) -
w rozumieniu art. 201 k.p.k. - nie oznacza automatycznego obowiązku
wywoływania kolejnej opinii. Kluczowa jest tutaj bowiem ocena opinii już w sprawie
posiadanych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2018 r., V KK
130/18, zob. również postanowienie Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2026 r., III
KK 697/25). W realiach przedmiotowej sprawy Sąd ad quem w sposób należycie
uzasadniony – jak już wskazano – wypowiedział się w zakresie oceny
wiarygodności dowodu w postaci opinii biegłych lekarzy psychiatrów, podzielając w
tym zakresie rozważania przedstawione przez Sąd meriti. Oznacza to, że Sąd
odwoławczy nie był zobligowany do powołania nowych biegłych psychiatrów celem
wydania kolejnej opinii dotyczącej skazanego, bowiem dotychczasowa opinia
biegłych nie zawierała żadnej wadliwości, o której mowa w art. 201 k.p.k. Z kolei
fakt, że opinia biegłych nie jest dla strony przekonująca, nie uzasadnia potrzeby
powołania kolejnych biegłych w celu sporządzenia nowej opinii.

IV KK 1/26
8

Kierując się zatem przedstawionymi wyżej motywami Sąd Najwyższy,
podzielając argumentację zawartą w pisemnej odpowiedzi na kasację, na
podstawie art. 535 § 3 k.p.k. rozstrzygnął jak w postanowieniu.
Uwzględniając wniosek obrońcy z urzędu skazanego, na podstawie § 2 pkt 1,
§ 4 ust. 3, § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja
2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu
terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z
urzędu (t.j. Dz.U.2026, poz. 87) zasądzono na jego rzecz kwotę 885,60 złotych, w
tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji na
rzecz skazanego.
O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zaś na
podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k., zwalniając skazanego od ich
ponoszenia.

[J.J.]
[a.ł]