IV KA 539/26

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lipca 2026 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu w Wydziale IV Karnym-Odwoławczym
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Jarosław Ochocki (spr.)
Sędziowie: Hanna Bartkowiak
Dariusz Śliwiński
Protokolant: sekr. sąd. Natalia Komorniczak
w obecności Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu Leszka Proca
po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2026 r.
sprawy 1. R. Ś., 2. R. W. i 3. Ś. E.
oskarżonych o przestępstwa z art. 56 ust. 1 i 3 i inne Ustawy z 29 lipca 2005 r o przeciwdziałaniu narkomanii
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców wszystkich oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Gnieźnie
z dnia 25 lutego 2026 r., sygn. akt II K 26/26
1. zmienia zaskarżony wyrok w zakresie dotyczącym oskarżonego R. Ś. w ten sposób, że:
a. uchyla orzeczenie zawarte w punkcie 5 i 6,
b. orzeczoną w punkcie 1 karę pozbawienia wolności obniża do 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy,
c. w punkcie 4 przyjmuje, że czyn stanowi wypadek niniejszej wagi określony w art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na podstawie art. 62 ust. 3 cyt. ustawy wymierza oskarżonemu karę grzywny w wysokości 50 (pięćdziesiąt) stawek dziennych, ustalając wysokość stawki na kwotę 20 (dwadzieścia) zł,
d. na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 i 2 kk łączy orzeczone: w punkcie 1 zaskarżonego wyroku oraz w punkcie 1c tego wyroku kary grzywny i wymierza oskarżonemu karę łączną grzywny w wysokości 130 (sto trzydzieści) stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na 20 (dwadzieścia) zł,
2. w pozostałym zakresie utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
3. zwalnia oskarżonych od zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Dariusz Śliwiński Jarosław Ochocki Hanna Bartkowiak
UZASADNIENIE
Formularz UK 2
Sygnatura akt
IV Ka 539/26
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
3
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 25 lutego 2026 r. sygn. akt II K 26/26
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca (wniosek o uzasadnienie tylko obrońcy Ś. E.)
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☒ w części
☐co do winy
☒co do kary
☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.1.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐art. 439 k.p.k.
☐brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒Uchylenie
☒zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
1.5. Ustalenie faktów
1.1.3. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.1.1.
Ś. E.
W chwili popełnienia zarzuconych mu czynów zabronionych oskarżony Ś. E. był osobą wielokrotnie karaną sądownie.
Karta karna
k. 1005-1007v
1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2.1.
1.6. Ocena dowodów
1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.1.1.1.
Karta karna
Jako dokument urzędowy sporządzony przez właściwy organ w ramach ustawowo przyznanych mu kompetencji dowód nie budził wątpliwości Sąd II instancji co do kwestii jego wiarygodności. Dowód nie był również kwestionowany przez żadną ze stron postępowania.
1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
3.1.
Rażącej niewspółmierności kary orzeczonej wobec oskarżonego w punkcie 13 wyroku tj. kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności polegający na wymierzeniu kary nadmiernie surowej, nieproporcjonalnej do prawidłowo ocenionego stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz stopnia winy oskarżonego, a także nieuwzględniającej w dostatecznym stopniu okoliczności łagodzących, w szczególności częściowego przyznania się do czynu, jak również braku należytej indywidualizacji sytuacji oskarżonego na tle pozostałych współoskarżonych;
Obrazy prawa materialnego tj. art. 53 §1 i 2 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nadaniu dominującego znaczenia względom represyjnym i prewencji ogólnej, przy jednoczesnym marginalnym potraktowaniu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego oraz niewystarczającym uwzględnieniu dyrektywy indywidualizacji kary;
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia o karze, mający wpływ na treść wyroku, polegający na przyjęciu, że wobec oskarżonego brak jest realnych perspektyw resocjalizacyjnych, a orzeczona kara powinna mieć przede wszystkim charakter penalny, podczas gdy wniosek taki nie znajduje dostatecznego oparcia w ujawnionych okolicznościach sprawy i stanowi rezultat oceny nadmiernie jednostronnej.
(zarzuty apelacji obrońcy Ś. E.)
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Już na wstępie Sąd II instancji zwraca uwagę, że wobec treści art. 436 k.p.k. dającego możliwość by ograniczyć rozpoznanie środka odwoławczego tylko do poszczególnych uchybień podniesionych przez stronę, postanowił odnieść się w ramach niniejszego uzasadnienia tylko i wyłącznie do zarzutów i zastrzeżeń podniesionych przez obrońcę oskarżonego Ś. E., albowiem tylko on jako jedyny złożył wniosek o uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego.
Przed merytorycznym omówieniem zarzutów obrońcy przypomnieć należy również, że obraza prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni zastosowanego przepisu, zastosowania nieodpowiedniego przepisu, a także na niezastosowaniu określonego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie było obowiązkowe. Obraza prawa materialnego może być przy tym przyczyną odwoławczą jedynie wtedy, gdy ma charakter samoistny. Naruszenie prawa materialnego polega bowiem na jego wadliwym zastosowaniu (niezastosowaniu) w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. Nie można więc mówić o obrazie prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów procesowych.
Wobec tak przedstawionych uwag i rozważań Sąd II instancji stwierdza, że zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 53 k.k. uznać należy za nieuzasadniony, albowiem skarżący obrońca kwestionuje w nim nie tylko prawidłowości zastosowanych dyrektyw wymiaru kary, ale przede wszystkim podważa ustalenia Sądu Rejonowego w zakresie oceny skali szkodliwości społecznej czynu podsądnego oraz prognozy kryminologicznej wystawionej oskarżonemu przez Sąd meriti. Treść zarzutów obrońcy wskazuje zatem wprost, że apelacja zwrócona jest przeciwko ustaleniom faktycznym, nie zaś samej prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego.
Mając na uwadze istotę zarzutu obrazy prawa materialnego i ugruntowane orzecznictwo sądów powszechnych w tym zakresie stwierdzić należy, że zarzut obrazy art. 53 k.k. nie zasługiwał na uwzględnienie, a wszelkie zastrzeżenia obrońcy traktowane powinny być jako zarzut rażącej niewspółmierności kary z art. 438 pkt 1a k.p.k.
Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że już pobieżna analiza treści zarzutu błędu ustaleń faktycznych pozwala na wyprowadzenie wniosku o tym, że zarzut ten nierozerwalnie związany jest z kwestią współmierności kary wymierzonej oskarżonemu Ś. E. w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Sąd II instancji nie ma wątpliwości co do tego, że kwestia perspektywy resocjalizacyjnych czy też zagadnienie prewencyjnego i wychowawczego oddziaływania kary na sprawcę są nierozerwalnie związane z wymiarem ostatecznie orzekanej kary. Z uwagi na powyższe, Sąd II instancji uznał, że wszystkie zarzuty apelacji obrońcy Ś. E. omówione powinny zostać w ramach jednego podpunktu uzasadnienia i traktowane powinny być jako zarzuty dotyczące rażącej niewspółmierności kary.
Przed odniesieniem się do zarzutów apelacji obrońcy Ś. E. marginalnie zaznaczyć należy jednak, że zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut kategorii ocennej, może zostać zasadnie podniesiony jedynie wówczas, gdy „kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy - gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą" (wyrok SN z dnia 11 kwietnia 1985 r., V KRN 178/85, OSNKW 1985, nr 7-8, poz. 60). Niewspółmierność zachodzi zatem wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzonych za przypisane przestępstwo, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (wyrok SN z dnia 30 listopada 1990 r., Wr 363/90, OSNKW 1991, nr 7-9, poz. 39). Nie chodzi przy tym o każdą ewentualną różnicę co do jej wymiaru, ale o „różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - "rażąco" niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować" (wyrok SN z dnia 2 lutego 1995 r., II KRN 198/94, LEX nr 20739). Chodzi natomiast o „znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną)" (zob. wyrok SN z dnia 22 października 2007 r., SNO 75/07, LEX nr 569073) czy jeszcze inaczej taką, której dysproporcja jest wyraźna, bijąca w oczy czy oślepiająca (zob. wyrok SA w Krakowie z dnia 28 maja 2010 r., II AKa 82/10, LEX nr 621421).
Dokonując powtórnej analizy okoliczności w jakich popełnione zostały występki oskarżonego Ś. E., a także szczegółowej oceny postawy i właściwości osobistych samego podsądnego, Sąd II instancji uznał, że zarówno orzeczone kary zasadnicze tj. najsurowsza rodzajowo kara 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz kara grzywny w wysokości 3 000 złotych, jak również finalnie zastosowane środki nie mogły być uznane za rażąco niewspółmierne w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k..
Powtórnie przeprowadzona kontrola instancyjna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że czyny popełnione przez oskarżonego charakteryzowały się znacznym poziomem zawinienia i wysokim stopniem szkodliwości społecznej.
Sąd Odwoławczy nie ma wątpliwości co do tego, że w chwili popełnienia zarzucanego mu występku, oskarżony nie znajdował się w anormalnej sytuacji motywacyjnej, która choć częściowo mogłaby ekskulpować go od odpowiedzialności w niniejszej sprawie. Wręcz przeciwnie stwierdzić należy, że ostatecznie przypisanego mu czynu podsądny dopuścił się w sposób całkowicie świadomy, albowiem jako osoba kilkukrotnie karana, w tym również za przestępstwo z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, musiał doskonale zdawać sobie sprawę nie tylko z prawnokarnych konsekwencji swojego zachowania, ale również skutków i konsekwencji jakie wiązać będą się z ewentualnym orzeczeniem wobec niego kary pozbawienia wolności.
Niezaprzeczalne wydaje się przy tym to, że swoim zachowaniem oskarżony Ś. E., całkowicie świadomie posiadał substancje niedozwolone i to w znacznych ilościach. Jak słusznie zaznaczył Sąd Rejonowy, nie bez znaczenia dla wymiaru kary orzekanej wobec podsądnego z całą pewnością pozostaje to, że oskarżony posiadał nie tylko znaczne ilości tzw. narkotyków „miękkich”, ale również znaczne ilości narkotyków „twardych”. Czego zdaje się nie dostrzegać apelujący obrońca na znaczną karygodność zachowania podsądnego negatywnie wpływa zarówno różnorodność substancji ujawnionych u Ś. E., jak i sama ilość wszystkich zabezpieczonych narkotyków. Jedynie marginalnie w tym miejscu przypomnieć należy przecież, że u oskarżonego ujawniono znaczne ilości środków odurzających i znaczne ilości substancji psychotropowych w postaci: 1 514,44 g chlorowodorku 3-CMC, 216,80 g chlorowodorku 4-CMC czy 530,69 g amfetaminy i 20,24 g mieszaniny siarczanu amfetaminy i chlorowodorku 3-CMC, ale również znaczne ilości środków odurzających w postaci ziela konopi innych niż włókniste. Istotnym dla oceny stopnia współmierności kary zastosowanej przez Sąd Rejonowy jest również to, że w czasie przeszukania miejsca zamieszkania Ś. E. ujawniono nie tylko znane dotychczas substancje narkotyczne, ale również nową substancje psychoaktywne w postaci chlorowodorku 2-MMC o masie 64,94 g zaliczane do grupy II – NPS.
Bezspornym pozostaje również to, że czyn, którego dopuścił się Ś. E. naruszył szczególne, wręcz prymarne, dobro jakim niezaprzeczalnie jest zdrowie i życie, nie tylko własne zdrowie i życie, ale również zdrowie społeczeństwa rozumianego jako ogółu.
Wbrew odmiennym spostrzeżeniom obrońcy oskarżonego kategorycznie stwierdzić należy, że ponowny konflikt Ś. E. z prawem, notabene mający miejsce w okresie kilku ostatnich lat, pozwala na wyprowadzenie jednoznacznego i niebudzącego jakichkolwiek wątpliwości wniosku o tym, że jest on osobą niepoprawną, świadomie lekceważą sobie powszechnie obowiązujące normy prawne i społeczne. Trudno nie odnieść wszak wrażenia, że mimo konsekwentnie orzekanych dolegliwości oskarżony jawnie kpi sobie z kar nakładanych na niego przez organy wymiaru sprawiedliwości, w dalszym ciągu popadając w kolejne konflikty z prawem. Wbrew powszechnym oczekiwaniom, zarówno wolnościowe, jak i izolacyjne kary stosowane wobec Ś. E. nie zmieniły jego postawy i sposobu funkcjonowania w społeczeństwie. W związku z powyższym, trudno sformułować wobec Ś. E., na tyle pozytywną prognozę kryminologiczną, która uzasadniałaby jakiekolwiek złagodzenie kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną przez Sąd Rejonowy.
Jako osoba kilkukrotnie kara sądownie, w tym również karana za przestępstwo określone w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, oskarżony Ś. E. z całą pewnością musiał zdawać sobie sprawę z tego, że jego zachowanie polegające na posiadaniu znacznych ilości tak wielu rodzajów narkotyków wypełnia znamiona przestępstwa, za które w przypadku ujawnienia, grozi surowa kara. Jako w pełni poczytalna osoba dorosła, mająca już w przeszłości „kontakt” z wymiarem sprawiedliwości podsądny zapewne wiedział również, że ewentualnie wydany w jego sprawie wyrok spowoduje liczne komplikacje tak w jego życiu zawodowym, jak i prywatnym. Mimo tak posiadanej wiedzy, podsądny świadomie po raz kolejny naruszył obowiązujący porządek prawny, albowiem posiadał znaczną ilości narkotyków, których łączna ilość, jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, rzeczywiście mogłaby odurzyć „niewielkie miasteczko”.
W ocenie Sądu II instancji licznie przedstawione powyżej okoliczności obostrzające wymiar kary w sposób oczywisty nie mogą być automatycznie niwelowane częściowym przyznaniem się oskarżonego do winy, czy rzekomo stabilnie prowadzonym przez niego trybem życia.
Absolutnie bezprzedmiotowe jest zatem stanowisko apelującego obrońcy, który w oparciu o częściowe przyznanie się oskarżonego Ś. E. do winy oraz rzekomo stabilnie prowadzony przez niego tryb życia i prawidłowe relacje rodzinne usiłuje wykazać, że wobec podsądnego możliwe jest sformułowanie na tyle pozytywnej prognozy kryminologicznej, która uzasadniałaby złagodzenie kary orzeczonej wobec podsądnego i orzeczenie jej w dolnych granicach ustawowego zagrożenia.
Mimo zastrzeżeń obrońcy fakt częściowego przyznania się oskarżonego do winy, choć niezaprzeczalnie pozytywny, w świetle przytłaczających dowodów potwierdzających sprawstwo i winę podsądnego, traktowane powinny być raczej jako naturalna konsekwencja okoliczności w jakich ujawnione zostały przestępstwa, nie zaś okoliczność zasługująca na szczególnie uwzględnienie przy kształtowaniu wymiaru kary.
Wobec bezspornego faktu, że w mieszkaniu oskarżonego ujawniono znaczne ilości narkotyków oraz tytoniu bez wymaganych znaków akcyzowych, Ś. E. nie miał zbyt dużego pola manewru do kwestionowania swojej odpowiedzialności w niniejszej sprawie. Samo częściowe przyznanie się przez niego do winy, w sposób oczywisty nie może być zatem traktowane jako szczególnie istotna okoliczność, mogąc mieć realny wpływ na kształtowanie rodzaju i wysokości kary orzekanej wobec oskarżonego. W pełni słusznie zatem Sąd Rejonowy uznał, że częściowe przyznanie się oskarżonego do winy nie mogło mieć kluczowego znaczenia dla wymiaru ostatecznie orzekanej sankcji.
Powołując się w swojej argumentacji na szerokorozumiany aspekt wychowawczy kary apelujący obrońca zdaje się nie dostrzegać, że aktualnie obowiązujące przepisy Kodeksu Karnego, ściślej art. 53 k.k., nie przewidują, by wymierzając sprawcy karę według swojego uznania Sąd musiał brać pod uwagę, by realizowała ona cele zapobiegawcze i wychowawcze. W myśl normy art. 53 k.k. obowiązującej po nowelizacji, która weszła w życie w dniu 1 października 2023 r. dolegliwość orzekana w postępowaniu karnym, nie musi realizować wobec sprawcy celów wychowawczych. Nie jest zatem słuszna argumentacja obrońcy, który powołując się na aspekt wychowawczy kary usiłował wykazać, że kara 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzona Ś. E. w ramach niniejszego postępowania była sankcją rażąco niewspółmierną w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. Z powodu uprzedniej, wielokrotnej, karalności podsądnego, a także znacznej ilości i łącznej wagi narkotyków ujawnionych u podsądnego w toku prowadzonego postępowania (znacznych ilości substancji psychoaktywnych i środków odurzających), Sąd II instancji uznał, że zachowanie oskarżonego oceniane powinno być jako wysoce naganne i zasługujące na możliwie surowy wymiar kary. W ten sposób przedstawiane stanowisko wydaje się tym bardziej uzasadnione biorąc po uwagę, że oskarżony dopuścił się już wcześniej naruszenia przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Wbrew stanowisku i argumentacji obrońcy wielokrotna karalność podsądnego oraz to, że na przestrzeni kilku ostatnich lat ten regularnie wchodził w konflikt z prawem, świadczy jasno o jego lekceważącym stosunku do powszechnie obowiązujących norm prawnych i społecznych, co samo w sobie nie daje podstaw do sformułowania wobec niego pozytywnej prognozy kryminologicznej. Kilkukrotna karalność oskarżonego Ś. E. za czyny kradzież oraz kradzieży z włamaniem interpretowana przy uwzględnieniu wcześniej popełnionego przez niego występku polegającego na posiadaniu środków odurzających, w sposób oczywisty nie pozwala na wyprowadzenie wniosku o tym, że orzeczona wobec niego kary w dolnych granicach ustawowego zagrożenia spełniłoby wszystkie ustawowe cele i funkcje sankcji karnej.
Mimo odmiennego stanowiska obrońcy istotnego znaczenia dla oceny karygodności zachowania podsądnego i możliwości sformułowania wobec niego pozytywnej prognozy kryminologicznej nie mogło mieć jednocześnie to, że Ś. E. w przeszłości prowadził własną działalność gospodarczą w branży budowlano-wykończeniowej na terytorium Holandii. Sam fakt prowadzenia własnej firmy nie gwarantuje jeszcze, że oskarżony przebywając na wolności diametralnie zmieniłby swoją postawę i od tej pory przestrzegałby obowiązującego porządku prawnego. Samo prowadzenie działalności przez oskarżonego przez pewien okres czasu w przeszłości, pozostaje jednocześnie bez większego znaczenia dla oceny kwestii karygodności obecnie analizowanego przestępstwa.
Zarówno założenie jak i prowadzenie działalności gospodarczej jest bowiem normą dla przeważającej części społeczeństwa i nie powinno być traktowane jako okoliczność łagodząca przy kształtowaniu rodzaju i wysokości orzekanej kary.
Uprzednio prowadzona działalność nie dezaktualizuje również wniosków co do negatywnej prognozy kryminologicznej oskarżonego, zwłaszcza gdy ta sformułowana została w oparciu o dotychczasową karalność podsądnego oraz analizę dotychczas popełnionych przez niego przestępstw.
I choć w pełni zgodzić należy się z apelującym obrońcą co do tego, że prawidłowe stosunki oskarżonego z najbliższymi, zwłaszcza 16- letnim synem jego partnerki, świadczyć mogą o tym, że oskarżony wziął na siebie odpowiedzialność pełnienia roli jego ojca, nie mniej jednak stwierdzić należy, że z okoliczności analizowanej sprawy wynika wprost, iż zarówno sposób funkcjonowania oskarżonego w społeczeństwie, jak i przyjmowana przez niego postawa pozostawiają wiele do życzenia, albowiem ten w dalszym ciągu świadomie i regularnie narusza powszechnie obowiązujące normy prawne i społeczne dokonując poważnych przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Mając na uwadze całokształt tak przedstawionych uwag i rozważań Sąd II instancji nie widział podstaw do złagodzenia wymiaru kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec podsądnego Ś. E. w punkcie 13 zaskarżonego wyroku tj. złagodzenia kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W ocenie Sądu Odwoławczego uprzednia karalność oskarżonego, charakter i okoliczności przestępstwa zarzuconego oskarżonemu, jak również jego postawa i właściwości osobiste nakazują wręcz przyjąć, że ostatecznie orzeczona kara stanowić będzie adekwatną i sprawiedliwą sankcję za zło wyrządzone zachowaniem podsądnego. W ten sposób orzeczona kara winna osiągnąć wobec Ś. E. wszystkie ustawowe cele i funkcje kary, utwierdzając zarówno jego jak i ogół społeczeństwa w przekonaniu o nieopłacalności podobnych zachowań w przyszłości. Oskarżony musi zdać sobie sprawę, że dotychczasowy jego sposób życia jest naganny i karygodny. Jeśli tego nie uczyni, to jego życie będzie polegało na odbywaniu kar z krótkimi pobytami na wolności.
Wobec niezakwestionowania współmierności kary grzywny orzeczonej wobec podsądnego Ś. E. za wykroczenie skarbowe z art. 65 §1 k.k.s. w zw. z art. 65 §4 k.k.s., Sąd II instancji nie widział podstaw do podważania zarówno jej rodzaju jak i wymiaru. Z uwagi na powyższe Sąd Odwoławczy nie ingerował w kształt kary grzywny orzeczonej przez Sąd I instancji w wysokości 3 000 złotych.
Powtórnie przeprowadzona analiza nie dała jednocześnie podstaw do uwzględnienia zarzutu odnośnie rażącej niewspółmierności środka karnego w postaci orzeczonego w punkcie 15 świadczenia pieniężnego w kwocie 5 000 złotych zasądzonego od Ś. E. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Zastosowany na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii środek w sposób oczywisty nie mógł być traktowany jako rażąco niewspółmierna dolegliwość. Wbrew odmiennym twierdzeniom apelującego biorąc pod uwagę granice w jakich orzeczone mogło zostać świadczenie pieniężne tj. od 1 000 złotych do 60 000 złotych, trudno uznać, by kwota 5 000 złotych obligatoryjnie zastosowanego świadczenia była rażąco niewspółmierna. Powołując się na niewielki dochód oskarżonego, skarżący zapomina, że wysokość orzekanego świadczenia pieniężnego (środka karnego) nie jest uzależniona stricte od dochodów i możliwości finansowych podsądnego, ale również uwzględniać powinna okoliczności w jakich popełnione zostało przestępstwo czy też rodzaj dóbr naruszonych zachowaniem sprawcy jak również jego właściwości i postawę życiową. Mając na uwadze powyższe Sąd II instancji uznał, że jako swoiste wsparcie prewencyjnego oddziaływania kary tylko i wyłącznie świadczenie pieniężne w postaci 5 000 złotych stanowić będzie adekwatny środek odzwierciedlający zarówno różnorodność ujawnionych narkotyków, ich szkodliwość jak również łączną wagę. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że argumentacja obrońcy Ś. E. w sposób oczywisty nie mogła stanowić realnej przesłanki do kwestionowania współmierności orzeczonego środka karnego – świadczenia pieniężnego zasądzonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Mimo podniesionego zarzutu argumentacja obrońcy w żaden sposób nie wykazała, by orzeczony przez Sąd Rejonowy środek rzeczywiście był rażąco niewspółmierny w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. Można wręcz zaryzykować twierdzenie, że wysokość świadczenia jest symboliczna w porównaniu do posiadanych przez oskarżonego substancji.
Wniosek
Zmiana zaskarżonego wyroku w pkt 13-15 poprzez wymierzenie oskarżonemu za czyn przypisany mu w pkt 13 kary łagodniejszej, istotnie bliższej dolnej granicy ustawowego zagrożenia jak i odpowiednie obniżenie orzeczonego wobec oskarżonego świadczenia pieniężnego z punktu 15 wyroku
Ewentualnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowego w Gnieźnie do ponownego rozpoznania w zakresie rozstrzygnięcia o karze i świadczeniu pieniężnym.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Niezasadnie podniesione zarzuty nie dały podstaw do ingerencji w treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, zgodnie z wnioskiem apelującego obrońcy. Brak było jednocześnie podstaw do wydania wyroku kasatoryjnego i przekazania sprawy Sądowi I instancji w celu ponownego jej rozpoznania.
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
4.1.
Art. 439 i 440 k.p.k.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
Z uwagi na fakt, iż wniesienie środka odwoławczego, niezależnie od jego granic i zakresu, każdorazowo obliguje sąd odwoławczy do zbadania ewentualności wystąpienia uchybień, o jakich mowa w art. 439 k.p.k. i 440 k.p.k. stwierdzić należy, że nie dostrzeżono w niniejszej sprawie wskazanych tam uchybień.
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
5.1.1.
Przedmiot utrzymania w mocy
Utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy w całości odnośnie oskarżonych: R. W. i Ś. E. (tj. w zakresie pkt 8- 17 wyroku), a także sprawstwa i winy oskarżonego R. Ś. w zakresie przestępstwa z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (pkt 1 wyroku), świadczenia pieniężnego oraz przepadku orzeczonych wobec oskarżonego R. Ś. (pkt 2 i 3 wyroku).
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
Wobec nieuwzględnienia zarzutów apelacji wniesionych na korzyść oskarżonych R. W. i Ś. E. Sąd II instancji nie miał podstaw do ingerencji w treść zaskarżonego wyroku w zakresie ustaleń dotyczących ich sprawstwa i winy. Przeprowadzona kontrola instancyjna w najmniejszym nawet zakresie nie potwierdziła by Sąd Rejonowy błędnie ocenił okoliczności w jakich popełnione zostały czyny oskarżonych R. W. i Ś. E. i w konsekwencji niesłusznie przypisał im odpowiedzialności. Niezasadne okazały się również zarzuty dotyczące rażącej niewspółmierności kar orzeczonych wobec ww. podsądnych czy zastrzeżenia dotyczące współmierności środków zastosowanych w ich przypadku.
Przeprowadzona kontrola instancyjna w żaden sposób nie potwierdziła również, by kary orzeczone wobec R. W. i Ś. E. były dolegliwościami rażąco niewspółmiernymi w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k.. W ocenie Sądu II Instancji orzeczone kary nie rażą ani surowością, ani łagodnością, a tylko w takiej sytuacji mogłyby podlegać zmianie (art. 438 pkt 4 k.p.k.). Wbrew odmiennym spostrzeżeniom skarżących kary orzeczone przez Sąd meriti wobec oskarżonych: R. W. i Ś. E. stanowić będzie adekwatną reakcję na zło wyrządzone ich zachowaniem. Sąd Odwoławczy pokłada przy tym nadzieję, że po ich wykonaniu oskarżeni już nigdy więcej w konflikt z prawem nie wejdzie, a wymierzone wobec nich kary i środki utwierdzą ich w przekonaniu o nieopłacalności popadania w konflikt z prawem w przyszłości.
Mimo zastrzeżeń podnoszonych w apelacji obrońcy R. Ś. Sąd II instancji nie widział podstaw do skutecznego kwestionowania odpowiedzialności ww. oskarżonego tak w zakresie przestępstwa uczestnictwa w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających jak i występku posiadania nieznacznej ilości ziela koponi innych niż włókniste.
W świetle charakteru czynów przypisanych R. Ś. w pełni zasadne okazało się również orzeczenie wobec podsądnego R. Ś. środków w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 3 000 złotych orzeczonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (pkt 2) oraz przepadku korzyści majątkowej uzyskanej przez R. Ś. z faktu popełnienia przestępstwa w kwocie 21 000 złotych (pkt 3), orzeczonych odpowiednio na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i art. 45 §1 k.k.
1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
5.2.1
Przedmiot i zakres zmiany
Zmiana zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym oskarżonego R. Ś. polegająca na:
a) Uchyleniu orzeczenia zawartego w punkcie 5 i 6;
b) Obniżeniu kary orzeczonej w punkcie 1 wyroku do 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
c) W punkcie 4 przyjęciu, że czyn stanowi wypadek mniejszej wagi określony w art. 62 ust 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na podstawie art. 62 ust. 3 cyt. Ustawy wymierzenie temu oskarżonemu kary grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po ustalając wysokość stawki na kwotę 20 złotych;
d) Na podstawie art. 85 §1 k.k. i art. 86 §1 i 2 k.k. połączeniu kary orzeczonej w punkcie 1 zaskarżonego wyroku oraz w punkcie 1c niniejszego wyroku kary grzywny i wymierzenie oskarżonemu kary łącznej grzywny w wysokości 130 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na 20 złotych.
Zwięźle o powodach zmiany
Mając na uwadze sytuację oskarżonego R. Ś., zwłaszcza fakt jego uprzedniej niekaralności Sąd II instancji przy powtórnym rozpoznaniu sprawy uznał, że wobec oskarżonego R. Ś. Sąd I instancji orzekł karę rażąco niewspółmiernie surową względem popełnionego przez niego czynu. Marginalnie przypomnieć należy bowiem, że oskarżony R. Ś. choć rzeczywiście był osobą zaangażowaną w obrót znacznymi ilościami narkotyków, to w odróżnieniu od Ś. E. wobec które Sąd meriti orzekł karę podobnego rodzaju i wysokości, nie brał udziału w obrocie substancjami psychoaktywnymi, a jedynie środkami odurzającymi w postaci ziela konopi innych niż włókniste.
O ile zatem ilości narkotyków zabezpieczonych u podsądnego w dalszym ciągu ocenić należy jako znaczną to sam fakt ujawnienia u oskarżonego jednego rodzaju narkotyku (tzw. narkotyków miękkich) powinien zostać uwzględniony przy kształtowaniu wymiaru ostatecznie orzekanej kary. Z całą pewnością nie jest bowiem tak, że sytuacja R. Ś. i okoliczności w jakich ten dopuścił się zarzuconego mu przestępstwa mogły być przyrównywane do sytuacji współoskarżonego Ś. E., u którego ujawniono znaczne ilości wielu substancji narkotycznych, tj. zarówno znaczne ilości środków odurzających jak i znaczne ilości substancji psychotropowych. Nie bez znaczenia dla oceny karygodności zachowania R. Ś. w niniejszej sprawie pozostawało również to, że ten w chwili popełnienia zarzucanych mu czynów był osobą jednokrotnie karaną, w dodatku za czyn z art. 178a §1 k.k., a więc występek w żaden sposób niezwiązany z przestępczością narkotykową. Uprzednia niekaralność oskarżonego za przestępstwa narkotykowe, wymaga rozróżnić sytuację oskarżonego R. Ś. i wielokrotnie karanego Ś. E., wobec których Sąd Rejonowy, orzekł niemal tożsame kary zasadnicze. W ocenie Sądu II instancji kara orzeczona wobec podsądnego R. Ś. winna zostać ukształtowana w granicach zbliżonych do tej wymierzonej R. W.. Czyny ww. oskarżonych były ze sobą nierozerwalnie związane, a sami podsądni są osobami jednokrotnie karanymi wobec których poprzednio orzeczono wolnościową karę grzywny. Mając na uwadze powyższe Sąd II instancji uznał, że kara wymierzona R. Ś. w punkcie 1 wyroku powinna być złagodzona tak, by jej wysokość lepiej odzwierciedlała zarówno okoliczności popełnionego czynu zabronionego, a także postawę i właściwości osobiste sprawcy, który w chwili czynu karany był zaledwie jednokrotnie. Orzeczenie zmieniające prowadzi do wewnętrznej sprawiedliwości wyroku.
Z uwagi na powyższe Sąd Odwoławczy zmienił pkt 1 wyroku obniżając wymiar pierwotnie orzeczonej kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności do 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W ocenie Sądu Odwoławczego tak orzeczona kara wymierzona obok kary grzywny 100 stawek dziennych po 20 złotych każda stanowić będzie w pełni adekwatną i sprawiedliwą sankcję za zło wyrządzone zachowaniem sprawcy.
Mając na uwadze nieznaczną ilość środków odurzających zabezpieczonych u oskarżonego R. Ś., wynoszących łącznie 0,34 grama ziela konopi innych niż włókniste Sąd II instancji nie widział podstaw do potraktowania czynu oskarżonego jako przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, to jest popełnionego w typie podstawowym. Nieznaczna ilość substancji, niebędąca nawet ilością, która mogłaby zostać potraktowana jako jedna „działka”, nakazuje wręcz stwierdzić, że analizowany przypadek jest wypadkiem mniejszej wagi o którym mowa w art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Mając na uwadze powyższe w świetle dyspozycji ww. artykułu i określonego tam zagrożenia karą Sąd Odwoławczy uznał, że najłagodniejsza rodzajowo kara grzywny w postaci 50 stawek dziennych po 20 złotych każda stanowić będzie współmierną dolegliwość dla oskarżonego R. Ś..
Wobec uznania, że czyn zarzucony oskarżonemu R. Ś. stanowił wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i wymierzenia podsądnemu nowej kary, Sąd II instancji zmuszony był uchylić pkt 5 i 6 zaskarżonego wyroku, albowiem uznając oskarżonego winnym przedmiotowego występku, nie miał możliwości orzeczenia wobec niego przepadku na podstawie art. 70 ust. 4a ww. ustawy. Z powodu złagodzenia kary orzeczonej wobec R. Ś. bezprzedmiotowe stało się ponadto rozstrzygniecie zawarte w punkcie 6 wyroku, w którym Sąd Rejonowy łączył wcześniej orzeczone kary pozbawienia wolności. Wobec zmian wprowadzonych w rozstrzygnięciu Sąd II instancji uznał, iż zaistniały przesłanki by na podstawie art. 85 §1 k.k. i art. 86 §1 i 2 k.k. połączyć orzeczoną w punkcie 1 zaskarżonego wyroku karę grzywny 100 stawek dziennych i nowo orzeczoną karę grzywny 50 stawek dziennych z punktu 1c wyroku sądu odwoławczego, węzłem kary łącznej. Biorąc zatem pod uwagę związek podmiotowo-przedmiotowy zachodzący pomiędzy czynami sprawcy jak i bliskość czasową popełnionych występków, Sąd II instancji uznał, że w przypadku R. Ś. kara łączna grzywny 130 stawek dziennych po 20 złotych każda będzie dolegliwością w pełni odpowiadającą realiom niniejszej sprawie, która jako kara orzeczona obok najsurowszej rodzajowo sankcji - pozbawienia wolności 2 lat i 6 miesięcy - będzie miała szansę osiągnąć wobec podsądnego wszystkie ustawowe cele i funkcje utwierdzając go w przekonaniu o nieopłacalności popadania w konflikt z prawem i naganności podobnego zachowania w przyszłości.
1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
5.3.1.1.1.
☐ art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
5.3.1.4.1.
☐ art. 454 § 1 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
Pkt 3
Mając na uwadze sytuację finansową i możliwości zarobkowe oskarżonych, zwłaszcza konieczność odbycia przez nich kar w warunkach izolacji penitencjarnej Sąd II instancji na podstawie art. 624 §1 k.p.k. zwolnił ich od obowiązku zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania odwoławczego jednocześnie nie wymierzając im opłat za II instancję.
7. PODPIS
Dariusz Śliwiński Jarosław Ochocki Hanna Bartkowiak