Orzeczenie · 2024-12-06

IV KA 477/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Miejsce
Piotrków Trybunalski
Data
2024-12-06
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokaokręgowy
poplecznictwofałszywe dowodyimmunitet prokuratorskiniezależność sądownictwaprawo karneapelacjasąd okręgowyzakaz wykonywania zawodu

Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie rozpoznał apelacje wniesione przez oskarżonego, jego obrońcę oraz prokuratora. Sąd odwoławczy oddalił apelacje oskarżonego i obrońcy, uznając za bezzasadne zarzuty dotyczące m.in. obrazy prawa procesowego, błędów w ustaleniach faktycznych oraz obrazy prawa materialnego. W szczególności odrzucono argument o nienależytym obsadzeniu sądu przez sędziego powołanego w nowym trybie, uznając jego niezawisłość i niezależność. Podobnie odrzucono zarzut dotyczący immunitetu prokuratorskiego, wskazując, że zrzeczenie się stanowiska prokuratora przed wszczęciem postępowania skutkuje ustaniem ochrony immunitetowej. Sąd Okręgowy uwzględnił natomiast częściowo apelację prokuratora. Zmodyfikowano orzeczony przez Sąd Rejonowy zakaz wykonywania zawodów prawniczych, rozszerzając go o zawód radcy prawnego i wydłużając okres jego obowiązywania z 2 do 5 lat, uznając pierwotny okres za rażąco łagodny w kontekście popełnionego przestępstwa. Sąd szczegółowo analizował również zarzuty dotyczące dowodów, w tym opinii biegłego z zakresu fonoskopii, uznając je za prawidłowo przeprowadzone i ocenione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu prokuratorskiego, oceny dowodów w sprawach o poplecznictwo, dopuszczalności dowodów z nagrań, niezawisłości sędziowskiej w kontekście zmian ustrojowych.

Ograniczenia stosowania

Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu zdarzeń i oceny dowodów mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Zagadnienia prawne (10)

Czy sędzia powołany w nowym trybie, rekomendowany przez KRS ukształtowaną na mocy ustawy z 2017 r., spełnia kryteria niezawisłości i niezależności, a jego udział w składzie orzekającym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 kpk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia spełnia kryteria niezawisłości i niezależności, a jego udział w składzie orzekającym nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sąd szczegółowo analizuje drogę kandydata do objęcia stanowiska, jego doświadczenie i motywację, a także orzecznictwo ETPCz i TSUE.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sędzia Michał Dębowski, mimo powołania w nowym trybie, wykazał się odpowiednim doświadczeniem i motywacją do objęcia stanowiska sędziego, a jego nominacja była wynikiem pracy i zdolności, a nie protekcji. Analiza orzecznictwa ETPCz i TSUE oraz uchwały SN sprzed rozpoczęcia konkursu nie podważa jego niezawisłości.

Czy immunitet prokuratorski chroni osobę, która zrzekła się stanowiska prokuratora przed wszczęciem postępowania karnego, w zakresie czynów popełnionych w czasie sprawowania funkcji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, immunitet prokuratorski nie chroni osoby, która dobrowolnie zrzekła się stanowiska prokuratora przed wszczęciem postępowania, nawet jeśli czyn został popełniony w czasie sprawowania funkcji. Ochrona immunitetowa jest związana ściśle z okresem wykonywania zawodu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podzielił linię orzeczniczą, zgodnie z którą immunitet prokuratorski ma na celu ochronę funkcjonariusza w czasie sprawowania urzędu. Po zaprzestaniu wykonywania funkcji, ochrona ta ustaje, zwłaszcza w przypadku dobrowolnej rezygnacji.

Czy udzielanie przez oskarżonego (byłego prokuratora) wskazówek T. S. (1) co do treści wyjaśnień, mających na celu uniknięcie odpowiedzialności za przestępstwo z art. 178b kk, stanowiło podstępny zabieg i wyczerpywało znamiona przestępstwa z art. 239 § 1 kk (poplecznictwo)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, udzielanie takich wskazówek, prowadzące do stworzenia fałszywego dowodu i mające na celu uniknięcie odpowiedzialności przez sprawcę, stanowi poplecznictwo.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony, wykorzystując swoją wiedzę prawniczą, nakłaniał T. S. (1) do składania fałszywych zeznań, zaprzeczając użyciu sygnałów świetlnych i dźwiękowych przez policję, co doprowadziło do umorzenia postępowania wobec T. S. (1) z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu. Sąd nie był związany tym postanowieniem prokuratora i samodzielnie ocenił społeczną szkodliwość czynu T. S. (1) jako znacznie wyższą niż znikoma.

Czy czyn T. S. (1) polegający na niezatrzymaniu się do kontroli drogowej na sygnałach świetlnych i dźwiękowych, którego społeczna szkodliwość została uznana przez prokuratora za znikomą, stanowił przestępstwo z art. 178b kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, czyn T. S. (1) stanowił przestępstwo z art. 178b kk, a jego społeczna szkodliwość była znacznie wyższa niż znikoma.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania wobec T. S. (1) za błędne, wskazując, że prokurator oparł się na okolicznościach następczych (współpraca z wymiarem sprawiedliwości) zamiast na cechach samego czynu. Sąd podkreślił, że T. S. (1) świadomie uciekał przed policją, co świadczy o jego zamiarze i premedytacji, a społeczna szkodliwość czynu była wysoka.

Czy działania oskarżonego, polegające na tworzeniu fałszywych dowodów i nakłanianiu do składania fałszywych zeznań, miały na celu skierowanie postępowania karnego przeciwko policjantom?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, działania oskarżonego miały na celu skierowanie postępowania karnego przeciwko policjantom.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony, działając z zemsty za wcześniejsze zatrzymanie, stworzył fałszywy obraz zdarzenia, który automatycznie implikował nadużycie uprawnień przez policjantów. Nagrana rozmowa i zeznania świadków potwierdzają motywację oskarżonego i jego chęć zaszkodzenia policjantom.

Czy wykorzystanie nagrania głosu oskarżonego, uzyskanego w charakterze świadka, jako materiału porównawczego w badaniach fonoskopijnych, narusza przepisy postępowania karnego (art. 192a § 1 kpk, art. 74 § 2 i 3 kpk, art. 389 § 1 kpk a contrario)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wykorzystanie takiego materiału nie narusza przepisów, jeśli badanie nie wiąże się z naruszeniem integralności ciała, a materiał został uzyskany w sposób dopuszczalny.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że art. 74 § 2 kpk nakłada na podejrzanego obowiązek poddania się badaniom niepołączonym z naruszeniem integralności ciała, co obejmuje pobranie próbki głosu. Nawet jeśli podejrzany nie uczestniczy aktywnie, materiał uzyskany w inny sposób (np. z zeznań świadka) może być wykorzystany. Analiza orzecznictwa SN i SA potwierdza dopuszczalność takiego dowodu.

Czy opinia biegłego z zakresu lingwistyki, dotycząca identyfikacji głosu oskarżonego na nagraniu, była kategoryczna i wewnętrznie spójna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opinia biegłego była kategoryczna i wewnętrznie spójna, mimo drobnych nieścisłości w opisie jednego z badań.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy szczegółowo przeanalizował metodologię biegłego i jego obliczenia, wskazując, że ogólna zgodność wyniosła 88,9%, co przekracza próg kategoryczności (85%). Biegły wyjaśnił, że drobne nieścisłości dotyczyły badań niekategorycznych, które nie wpłynęły na końcowy wynik.

Czy ustalenie, że to oskarżony rozmawiał z T. S. (1) w dniu 20 lipca 2017 roku, jest prawidłowe, biorąc pod uwagę niekategoryczne rozpoznanie przez świadka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenie to jest prawidłowe, mimo niekategorycznego rozpoznania przez świadka.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że niekategoryczne rozpoznanie przez świadka T. S. (1) jest zrozumiałe ze względu na upływ czasu, warunki spotkania i stres. Jednakże, kategoryczna opinia fonoskopijna, motywacja oskarżonego oraz jego dostęp do wiedzy prawniczej i procesowej jednoznacznie wskazują na jego sprawstwo.

Czy zeznania T. S. (1) dotyczące niezauważenia sygnałów świetlnych i dźwiękowych radiowozu policyjnego były nieprawdziwe, a tym samym czy opinia biegłego ds. ruchu drogowego była niezbędna do oceny tych zeznań?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zeznania T. S. (1) były nieprawdziwe, a opinia biegłego ds. ruchu drogowego nie była niezbędna do oceny tej kwestii w niniejszej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że nagrana rozmowa z oskarżonym jednoznacznie potwierdza, iż T. S. (1) widział i słyszał sygnały policyjne. Oskarżony namawiał go do kłamania. W związku z ujawnieniem prawdy, ocena zeznań T. S. (1) nie wymagała wiadomości specjalnych, a tym samym opinii biegłego ds. ruchu drogowego.

Czy zakaz wykonywania zawodów prawniczych orzeczony wobec oskarżonego (byłego prokuratora) powinien zostać rozszerzony o zawód radcy prawnego i wydłużony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zakaz powinien zostać rozszerzony o zawód radcy prawnego i wydłużony do 5 lat.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że pominięcie zawodu radcy prawnego czyniło orzeczenie niepełnym. Okres 5 lat został uznany za uzasadniony ze względu na rażące nadużycie przez oskarżonego zajmowanego stanowiska prokuratora i potrzebę ochrony praworządności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
Prokurator

Strony

NazwaTypRola
Oskarżonyosoba_fizycznaoskarżony
Obrońcainneobrońca
Prokuratororgan_państwowyprokurator
T. S. (1)osoba_fizycznapokrzywdzony/świadk
J. M.osoba_fizycznapokrzywdzony/policjant
G. O.osoba_fizycznapokrzywdzony/policjant
R. S.osoba_fizycznaświadek
J. S. (1)osoba_fizycznaświadek
S. S. (1)osoba_fizycznaświadek
P. K.osoba_fizycznapotencjalny rozmówca
S. K.osoba_fizycznapotencjalny rozmówca

Przepisy (22)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w tym nienależytego obsadzenia sądu (pkt 2) oraz braku immunitetu (pkt 9 w zw. z art. 17 § 1 pkt 10).

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy okoliczności wyłączających postępowanie, w tym braku immunitetu (pkt 10).

k.k. art. 239 § 1

Kodeks karny

Penalizuje utrudnianie lub udaremnianie postępowania karnego w celu udzielenia pomocy sprawcy przestępstwa w uniknięciu odpowiedzialności.

k.k. art. 178 § b

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa niezatrzymania się do kontroli drogowej.

k.k. art. 235

Kodeks karny

Dotyczy tworzenia fałszywych dowodów.

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada oceny dowodów.

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Dotyczy przekroczenia uprawnień.

k.k. art. 271

Kodeks karny

Dotyczy poświadczania nieprawdy w dokumentach.

k.k. art. 233

Kodeks karny

Dotyczy składania fałszywych zeznań.

k.p.k. art. 8 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego.

k.p.k. art. 115 § 2

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wpływające na stopień społecznej szkodliwości czynu.

k.p.k. art. 192 § a

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy badań przesiewowych i materiałów porównawczych.

k.p.k. art. 74 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek poddania się badaniom niepołączonym z naruszeniem integralności ciała.

k.p.k. art. 389 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakaz odczytywania na rozprawie protokołów innych niż dotyczące wyjaśnień oskarżonego.

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wadliwości opinii biegłego.

k.p.k. art. 200 § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przesłuchania biegłego jako świadka.

k.p.k. art. 193 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy powołania biegłych.

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

u.o.p.k. art. 8

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Dotyczy kosztów postępowania.

k.p.k. art. 635

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania.

u.o.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych ustaw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja prokuratora dotycząca rozszerzenia zakazu wykonywania zawodów prawniczych. • Argumenty Sądu Okręgowego dotyczące niezawisłości sędziego powołanego w nowym trybie. • Argumenty Sądu Okręgowego dotyczące ustania immunitetu prokuratorskiego po zrzeczeniu się stanowiska. • Argumenty Sądu Okręgowego dotyczące wyczerpania znamion przestępstwa poplecznictwa. • Argumenty Sądu Okręgowego dotyczące oceny dowodów, w tym opinii fonoskopijnej. • Argumenty Sądu Okręgowego dotyczące dopuszczalności wykorzystania nagrania głosu jako dowodu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji oskarżonego i obrońcy dotyczące nienależytego obsadzenia sądu. • Zarzuty apelacji oskarżonego i obrońcy dotyczące immunitetu prokuratorskiego. • Zarzuty apelacji oskarżonego i obrońcy dotyczące obrazy prawa materialnego (art. 239 kk, art. 178b kk, art. 235 kk). • Zarzuty apelacji oskarżonego i obrońcy dotyczące obrazy prawa procesowego (art. 192a kpk, art. 74 kpk, art. 389 kpk, art. 201 kpk, art. 200 kpk, art. 193 kpk, art. 424 kpk). • Zarzuty apelacji oskarżonego dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

Sporządzanie uzasadnienia na formularzu wymusiłoby wielokrotne powtarzanie tych samych kwestii, względnie odwoływanie się do różnych rubryk formularza, zmuszając czytelnika do wielokrotnego wertowania tekstu w poszukiwaniu odniesień, czyniąc z tego dokumentu zawiłą szaradę. • Teza apelanta, że sędzia Michał Dębowski w przedmiotowej sprawie nie był niezależny i niezawisły, bo jako były prokurator uzyskujący stanowisko sędziego za rekomendacją Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych ustaw, chciał się odwdzięczyć Ministrowi Sprawiedliwości – Prokuratorowi Generalnemu i czuł się od niego zależny, trąci absurdem. • Immunitet sędziowski i prokuratorski ma zapewniać ochronę osób wykonujących te funkcje w czasie, kiedy je sprawują, aby zapewnić ich bezstronność i wolność od nacisków, jest on związany ściśle z okresem wykonywania zawodu sędziego i prokuratora, celem tej instytucji jest nie tylko ochrona osób wykonujących te funkcje, ale również stron postępowań toczących się z udziałem tych funkcjonariuszy. Po zaprzestaniu wykonywania tych funkcji ochrona ta nie spełnia już swojego celu i ustaje. • Dlatego w tej sprawie oskarżonego nie chronił immunitet prokuratorski i nie doszło do powstania bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 kpk. […]

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu prokuratorskiego, oceny dowodów w sprawach o poplecznictwo, dopuszczalności dowodów z nagrań, niezawisłości sędziowskiej w kontekście zmian ustrojowych."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu zdarzeń i oceny dowodów mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy byłego prokuratora oskarżonego o poplecznictwo, co samo w sobie jest intrygujące. Dodatkowo porusza kwestie niezawisłości sędziowskiej w kontekście zmian ustrojowych oraz złożone zagadnienia dowodowe, co czyni ją interesującą dla prawników i osób zainteresowanych wymiarem sprawiedliwości.

Były prokurator skazany za poplecznictwo – sąd rozszerza zakaz wykonywania zawodów prawniczych!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst