WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 marca 2026 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny – Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Hanna Bartkowiak Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Szymczak przy udziale oskarżyciela publicznego z Urzędu Skarbowego H. – N. w H. Alicji Bolarczyk po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2026 r. sprawy Z. H. (1) ( H. ) oskarżonego z art. 57 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks i art. 9 § 3 kks na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 13 października 2025 r., sygn. akt VI W 437/25 1.
Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok. 2.
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz r.pr. H. A. kwotę 1.033,20 zł brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. 3.
Zwalnia oskarżonego z obowiązku zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym nie wymierza mu opłaty za II instancję. Hanna Bartkowiak UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 2/26 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 13 października 2025 r., sygn. akt VI W 437/25 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. Z. H. (1) Oskarżony został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2023 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III K 72/22 na karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności za popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk oraz z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk . Wyrok ten z niewielkimi zmianami został utrzymany w mocy przez Sądu Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt II AKa 189/23. Odpis wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2023 r. Odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2024 r. k. 186-187 k. 188-188v 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1. Odpis wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2023 r. Odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2024 r. Dokumenty te zostały wydane przez uprawnione organy i mają charakter urzędowy. Nie było podstaw by kwestionować informacje wynikające z tych wyroków karnych. Ocena wartości dowodowej treści tych orzeczeń była więc pozytywna. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Obraza przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk poprzez dowolną, prowadzoną wbrew zasadom logicznego rozumowania i okolicznościom wynikającym z dowodów, analizę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy polegającą na uznaniu, że w sprawie niniejszej doszło do ziszczenia się znamienia umyślności, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że brak wpłat na poczet podatku od towarów i usług nastąpił w skutek zadłużenia spółki (...) Sp. z o.o., co świadczy o braku umyślności po stronie oskarżonego, w konsekwencji Sąd I instancji przypisał sprawstwo oskarżonemu, mimo że czyn z art. 57 § 1 kks można popełnić jedynie umyślnie, co prowadzi do dekompletacji znamion strony podmiotowej czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Kontrola instancyjna nie wykazała żadnych nieprawidłowości w ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy poddał ocenie wszystkie dowody, zestawił je ze sobą i przyznał przymiot wiarygodności wszystkim z nich albowiem były one ze sobą spójne i pozostawały w zgodzie z zasadami wiedzy, logicznego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy (dyrektywami z art. 7 kpk recypowany do postępowań w sprawie o wykroczenia skarbowe). Podkreślić w tym miejscu należy, że oskarżony Z. H. (1) nie złożył w tym postępowaniu żadnych wyjaśnień albowiem nie stawił się na żadne z wezwań skierowanych do niego przez organy skarbowe. Dlatego też postanowieniem z dnia 27 listopada 2024 r. zadecydowano o zastosowaniu trybu postępowania w stosunku do nieobecnych. Brak wyjaśnień oskarżonego nie stanowił przeszkody dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie oraz stwierdzenia, że zachowanie Z. H. (1) wyczerpało wszystkie ustawowe znamiona wykroczenia karnoskarbowego z art. 57 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks i art. 9 § 3 kks . Zgromadzone w sprawie dokumenty były wystarczające dla poczynienia ustaleń potwierdzających zasadność aktu oskarżenia wniesionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego H. – N. w H. , a oskarżony mimo iż wiedział o prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnoskarbowym w nim nie uczestniczył. Przeciwne stanowisko obrońcy oskarżonego co do oceny dowodów było dowolne i nie zostało podparte żadnymi rzetelnymi argumentami poddającymi w wątpliwość wyrok Sądu I instancji. Podkreślić w tym miejscu należy, że oskarżony w żaden sposób nie wykazał w niniejszym postepowaniu by spółka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w H. , KRS nr (...) dysponowała niespłaconymi wierzytelnościami. Z. H. (1) wspomniał w dwóch wiadomościach e-mail skierowanych do pracowników (...) Urzędów Skarbowych, że nie opłaca należnego podatku od towarów i usług z uwagi na fakt, iż kontrahenci spółki nie wykonują płatności na rzecz (...) Sp. z o.o. Niemniej jednak oprócz tego typu sygnalizacji oskarżony nie przedstawił ani wobec organów Urzędu Skarbowego ani przed Sądem żadnych dokumentów potwierdzających występowanie rzekomych problemów z odzyskiwaniem przez spółkę (...) Sp. z o.o. swoich wierzytelności. Warto nadmienić w tym miejscu, że Z. H. (1) został prezesem zarządu spółki (...) Sp. z o.o. na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników z dnia (...) (vide: dokumenty jawne widniejące w Repozytorium Akt Rejestrowych), a pierwszy nieopłacony podatek od towarów i usług jest za miesiąc (...) W okresie od objęcia funkcji prezesa zarządu spółki do dnia wszczęcia niniejszego postępowania karnoskarbowego oskarżony opłacił jedynie podatek od towarów i usług należny za miesiąc (...) r. Wszystkie pozostałe podatki VAT nie zostały opłacone aż do dnia wyrokowania. Trudno przyjąć by spółka (...) Sp. z o.o. miała problemy z odzyskiwaniem wierzytelności już od samego początku okresu sprawowania funkcji prezesa zarządu spółki przez oskarżonego. Ponadto gdyby rzeczywiście tak było oskarżony miał do dyspozycji rozwiązania przewidziane w prawie podatkowym (np. złożenie wniosku o rozłożenie na raty należności podatkowych), z których mógł skorzystać by skutecznie wywiązać się z ciążących na nim obowiązków podatkowych. Tymczasem podsądny nie informował organów skarbowych o jakichkolwiek problemach finansowych spółki mających wpływ na brak możliwości realizowania zobowiązań podatkowych, nie składał wniosków o rozłożenie należności na raty, czy też ich umorzenie. Z. H. (2) wskazał na rzekome problemy finansowe spółki dopiero w reakcji na otrzymane od Naczelnika Urzędu Skarbowego wezwanie do stawiennictwa celem złożenia wyjaśnień w postępowaniu karnoskarbowym i nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających prawdziwość twierdzeń z wiadomości e-mail, które co należy także wyraźnie zaznaczyć były ogólnikowe i nie do zweryfikowania. Zdaniem organu odwoławczego był to jedynie element przyjętej linii obrony mającej doprowadzić do uniewinnienia oskarżonego od stawianego mu zarzutu popełnienia wykroczenia karnoskarbowego. Sąd odwoławczy jako trafne uznał ustalenia Sądu Rejonowego, zgodnie z którymi oskarżony Z. H. (1) swoimi zachowaniami opisanymi w zaskarżonym wyroku wyczerpał znamię „uporczywości” niewpłacania podatku od towarów i usług. Obrońca oskarżonego kwestionując w apelacji słuszność stanowiska organu I instancji podnosił, że oskarżony nie miał obiektywnej możliwości uregulowania tych należności podatkowych z uwagi na brak środków finansowych spółki (...) Sp. z o.o. wynikający z nieregulowania zobowiązań przez kontrahentów tej spółki. Zagadnienie to wymagało głębszej analizy albowiem stanowiska przedstawicieli doktryny oraz judykatury na ten temat nie są jednolite. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że nie można do rozliczeń podatnika z fiskusem stosować takich samych reguł, jak do rozliczeń cywilnoprawnych. Podatnik nie może przerzucać na Skarb Państwa i pozostałych regulujących terminowo podatki podatników swoich niepowodzeń gospodarczych i nie płacić w terminie swych zobowiązań podatkowych tłumacząc się brakiem środków na wymagane podatki ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2003 r., sygn. akt I KZP 23, OSNKW 23, Nr 5-6, poz. 57 ). Z kolei część przedstawicieli doktryny uważa, że dla realizacji ustawowych znamion wykroczenia skarbowego z art. 57 § 1 kks konieczne jest, aby sprawca posiadał możliwość zachowania się zgodnie z normą nakazującą mu wykonanie obowiązku. Nie można bowiem oczekiwać wypełnienia obowiązku od kogoś, kto obowiązku takiego nie jest w stanie wykonać ( impossibilium nulla obligatio est – nikt nie jest zobowiązany do niemożliwego) ( P. Kardas, G. Łabuda, T. Razowski, Kodeks karny skarbowy. Komentarz, wydanie III, 2017, Lex ). Sąd Okręgowy przychyla się do drugiego z zaprezentowanych stanowisk z tym zastrzeżeniem, że punktem odniesienia do oceny możliwości uregulowania przez podatnika podatku nie jest położenie, w jakim sprawca się znajduje w momencie zachowania, a położenie w jakim znajdowałby się on w takim właśnie momencie, gdyby zadbał wcześniej w należyty sposób o utrzymanie gotowości do realizowania normy na prawnie wymaganym poziomie. Wobec tego dla miarodajnego wykluczenia odpowiedzialności podatnika za wykroczenie karnoskarbowe z art. 57 § 1 kks konieczne jest, po pierwsze stwierdzenie, że nie posiadał od obiektywnej możliwości zapłaty podatku, a po drugie, że ze swej strony uczynił wszystko co dla spełnienia obowiązku zapłaty w terminie było konieczne, a mimo to wpłacenie podatku w terminie okazało się niemożliwe. Przenosząc powyższe wskazania na grunt badanej sprawy, Sąd II instancji nie znalazł podstaw do przyjęcia, że oskarżony jako prezes zarządu spółki z obiektywnego punktu widzenia nie miał możliwości uregulowania w wymagalnym terminie podatku od towarów i usług w imieniu spółki (...) Sp. z o.o. W toku niniejszego postępowania nie zostały bowiem zgromadzone żadne dowody świadczące o tym, że spółka (...) Sp. z o.o. miała problemy finansowe, w tym w szczególności kłopoty z odzyskiwaniem należności od swoich kontrahentów. Takie twierdzenia pojawiły się w dwóch wiadomościach e-mail oskarżonego do pracowników Urzędów Skarbowych, jednakże nie przedstawiono żadnych obiektywnych dowodów potwierdzających występowanie takiej okoliczności. Ponadto istotne jest, że twierdzenia te zostały zaprezentowane w reakcji na wezwania w (...) oskarżonego do stawiennictwa przed organami karnoskarbowymi celem złożenia wyjaśnień w sprawie dotyczącej wykroczenia z art. 57 § 1 kks . Tymczasem podatek od towarów i usług nie był opłacany już od (...) a więc twierdzenia o rzekomych problemach finansowych spółki zostały nieformalnie zgłoszone dopiero po upływie blisko 2 lat. Trudno uznać w takich okolicznościach te wskazania za polegające na prawdzie, zwłaszcza, że brak było jakichkolwiek dowodów potwierdzających występowanie kłopotów ze ściąganiem wierzytelności przez spółkę (...) Sp. z o.o.. Nadmienić też trzeba, że zgodnie z deklaracjami znajdującymi się w aktach sprawy spółki (...) , Sp. z o.o. miała uzyskiwać bardzo wysokie dochody z tytułu sprzedaży towarów i świadczenia usług. Nie jest możliwe by wszyscy kontrahenci jednocześnie nie regulowali swoich zobowiązań wobec tego podmiotu. Skoro natomiast oskarżony jako prezes zarządu spółki uzyskiwał wpłaty od kontrahentów spółki winien je w pierwszej kolejności przeznaczać na zapłatę należności publicznoprawnych. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że podsądny nie czynił żadnych kroków by zagwarantować możliwość wywiązania się z należności publicznoprawnych wymagalnych od spółki, w której pełnił rolę prezesa zarządu. Należy jeszcze raz podkreślić, że w okresie objętym zarzutem aktu oskarżenia Z. H. (1) nie wnioskował do właściwych organów podatkowych o umorzenie zobowiązań podatkowych, rozłożenie ich na raty, czy też wypracowanie innego rodzaju porozumienia umożliwiającego uiszczenie podatków z zachowaniem terminów ich wymagalności. Na marginesie należy też dostrzec, że jeśli faktycznie sytuacja spółki reprezentowanej przez podsądnego była tak zła pytanie dlaczego jest ona nadal aktywna i nie podejmowano żadnych kroków w celu jej likwidacji. Ponadto, warto też w tym miejscu wspomnieć o danych wynikających z wyroków karnych oskarżonego wprowadzonych do procesu na etapie apelacyjnym, z których można wywnioskować, że Z. H. (1) dobrze zna mechanizmy prowadzenia działalności gospodarczej, zatem obejmując funkcję prezesa zarządu w spółce (...) wiedział jaka odpowiedzialność podatkowa tego podmiotu się z tym wiąże. Mając na względzie wszystko powyższe należało przyjąć, że niepłacenie przez podsądnego podatków wyczerpywało znamię „uporczywości”, gdyż dysponując rozwiązaniami pozwalającymi na zapłacenie tych należności publicznoprawnych w terminie, oskarżony ze złej woli tego nie czynił. Przeciwne tezy apelacji na ten temat były jednostronne, subiektywne i jako nie znajdujące żadnego potwierdzenia w wiarygodnym materiale dowodowym nie zasługiwały na uwzględnienie przez Sąd odwoławczy. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku nie wykazała żadnych uchybień w ocenie dowodów przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy. Czynność ta była poprawna i przeprowadzona zgodnie ze wszystkimi dyrektywami z art. 7 kpk . Trafne były także ustalenia Sądu I instancji o wyczerpaniu poprzez zachowanie oskarżonego opisane w zaskarżonym wyroku znamienia „uporczywości” w rozumieniu art. 57 § 1 kks . Przeciwne stanowisko obrony zaprezentowane w apelacji nie spotkało się z aprobatą organu odwoławczego. Nie było więc żadnych podstaw do wydania przez Sąd Okręgowy wyroku jakiego oczekiwał apelujący, tj. zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Lp. Zarzut 3.2. Obraza przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk poprzez dowolną, prowadzoną wbrew zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, analizę materiału dowodowego polegającą na ustaleniu, że oskarżony był osobą faktycznie zajmującą się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi spółki (...) Sp. z o.o., podczas gdy z materiału dowodowego, a także zasad doświadczenia życiowego wynika, iż oskarżony nie był osobą, która zarządzała ww. spółką, a był jedynie formalnie jej wspólnikiem i prezesem zarządu, co powoduje, że nie on doprowadził do zaistnienia zaległości z tytułu należności publicznoprawnej; w konsekwencji tego błędnego założenia Sąd I instancji wymierzył oskarżonemu rażąco surową karę 15.000 zł grzywny (w wyroku nakazowym) i 20.000 zł (w zaskarżonym wyroku), mimo że postępowanie oskarżonego cechowało się o wiele mniejszym stopniem zawinienia i społecznej szkodliwości, niż ustalił to Sąd I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Kwestia poprawności oceny dowodów została już omówiona w tabeli 3.1. i dlatego, w świetle treści drugiego z zarzutów nie wymaga już dodatkowej analizy. Wystarczające jest więc w ramach rozstrzygnięcia tego zarzutu skontrolowanie poprawności stanowiska Sądu Rejonowego odnośnie tego, że oskarżony był osobą faktycznie zajmująca się sprawami gospodarczymi spółki (...) Sp. z o.o. Z. H. (1) został powołany na prezesa zarządu w/w spółki na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników z dnia (...) W czasie kiedy została podjęta ta uchwała oskarżony był jednym ze wspólników spółki i sam głosował za podjęciem uchwały takiej treści. Ponadto analiza dokumentów zgłoszonych do Repozytorium Akt Rejestrowych prowadzi do konkluzji, że wniosek o zmianę danych (w tym również składu zarządu spółki) złożony do Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego został opatrzony przez oskarżonego bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przez Profil Zaufany. Podobnie wszystkie dokumenty załączone do omawianego wniosku zostały opatrzone takim samym podpisem. Podkreślić w tym miejscu należy, że od dnia zarejestrowania tej zmiany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Z. H. (1) nie zgłaszał organom ścigania kradzieży dokumentów tożsamości niezbędnych do założenia bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego przez Profil Zaufany, ani też nie podważał skuteczności czynności prawnych które doprowadziły do tego, że stał się on zarówno wspólnikiem, jak i prezesem zarządu spółki (...) Sp. z o.o. Nie można nie dostrzegać też tego, że oskarżony występował w imieniu spółki (...) Sp. z o.o. wielokrotnie i reprezentował ten podmiot w wielu różnych postępowaniach, np. postępowaniach rejestrowych, czy podatkowych. Patrząc też przez pryzmat jego przeszłości kryminalnej również nie sposób zakładać aby dał się w ten sposób wykorzystać przez inne, nieustalone osoby. W świetle powyższego jako absurdalne jawią się tezy apelacji sugerujące, że oskarżony był jedynie tzw. „słupem” i w rzeczywistości nie miał ze spółką (...) Sp. z o.o. nic wspólnego. Te elementy linii obrony zbudowanej na potrzeby niniejszego postępowania nie spotkały się z aprobatą organu odwoławczego. Sąd Rejonowy trafnie przyjął, że oskarżony był osobą faktycznie zajmującą się sprawami gospodarczymi spółki (...) Sp. z o.o. i mógł zostać uznany za winnego popełnienia wykroczenia karnoskarbowego z art. 57 § 1 kks . Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku nie wykazała żadnych uchybień w ocenie dowodów przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy. Czynność ta była poprawna i przeprowadzona zgodnie ze wszystkimi dyrektywami z art. 7 kpk . Trafne było stanowisko Sądu I instancji, że oskarżony był osobą faktycznie zajmującą się sprawami gospodarczymi spółki (...) Sp. z o.o. i mógł zostać uznany za winnego popełnienia wykroczenia karnoskarbowego z art. 57 § 1 kks . Przeciwne stanowisko obrony zaprezentowane w apelacji nie zasługiwało na aprobatę organu odwoławczego. Nie było więc żadnych podstaw do wydania przez Sąd Okręgowy wyroku jakiego oczekiwałby apelujący. Lp. Zarzut 3.3. Rażąca niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary grzywny w wysokości 20.000 zł, a także wcześniej wymierzonej kary grzywny w kwocie 15.000 zł, podczas których wymierzania Sąd nie uwzględnił rodzaju i rozmiarów ujemnych następstw czynu, właściwości i warunków osobistych oskarżonego oraz celów prewencji indywidualnej i generalnej kary, a nadto Sąd wymierzył oskarżonemu w zaskarżonym wyroku karę grzywny o 5.000 zł wyższą aniżeli w wyroku nakazowym, mimo że po wniesieniu sprzeciwu od wyroku nakazowego nie uległy zmianie żadne okoliczności mające wpływ na wymiar kary, co wskazuje na to, że Sąd I instancji orzekł w przedmiocie kary zupełnie dowolnie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zgodnie z art. 506 § 3 kpk (recypowanym do postępowań o wykroczenia skarbowe na podstawie art. 113 § 1 kks ) w razie wniesienia sprzeciwu w postępowaniu nakazowym wyrok nakazowy traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Skoro wyrok nakazowy wydany w tej sprawie wobec Z. H. (1) na skutek wniesienia sprzeciwu utracił moc to Sąd Rejonowy wymierzając karę za przypisane podsądnemu wykroczenie skarbowe nie musiał w żaden sposób brać pod uwagę , czy też kierować się karą jaka została orzeczona wspomnianym wyrokiem nakazowym. Sąd Rejonowy dysponował swobodą w określeniu wymiaru kary, nie ograniczoną w żaden sposób treścią wyroku nakazowego, który utracił moc prawną. Błędne było powoływanie się przez obrońcę na wymiar kary orzeczonej wyrokiem nakazowym. Okoliczność ta nie miała bowiem żadnego znaczenia dla zweryfikowania współmierności orzeczonej wobec podsądnego kary grzywny. Ważne jest, iż rażąca niewspółmierność kary, uzasadniająca uwzględnienie zarzutu z art. 438 pkt 4 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks , występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Tak orzeczona kara może być wynikiem bądź to nie dostrzeżenia występującej in concreto okoliczności istotnej z punktu widzenia dyrektywy wymiaru kary z art. 53 kk i nast. lub też nie nadania im adekwatnej wagi. Oceniając współmierność kary w relacji do dyrektyw i okoliczności wyznaczających jej wymiar, nie wolno zapominać, że art. 53 § 1 kk pozostawia wymiar kary sędziowskiemu uznaniu, nakazując, aby mieściła się ona w granicach przewidzianych przez ustawę ( wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 27 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 489/21, Legalis nr 2714830 ). Mając na względzie powyższe, Sąd Okręgowy uznał, że obrońca nie wykazał by kara grzywny orzeczona wobec oskarżonego była rażąco niewspółmierna w stosunku do wagi i okoliczności osądzanego czynu. Sąd Rejonowy rozważając nad wymiarem kary wziął pod uwagę wszystkie występujące w kontrolowanej sprawie okoliczności obciążające i słusznie nie dopatrzył się występowania okoliczności łagodzących. Prawidłowo został także określony stopień winy i społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu wykroczenia skarbowego. Wszelkie te rozważania Sąd Okręgowy w pełni popiera i akceptuje. Karą przewidzianą przez ustawodawcę za wykroczenie karnoskarbowe z art. 57 § 1 kk jest kara grzywny. Zgodnie z art. 48 § 1 kks kara grzywny może być wymierzona w granicach od jednej dziesiątej do dwudziestokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia, chyba że kodeks stanowi inaczej. Wymiar kary grzywny wymierzonej oskarżonemu w zaskarżonym wyroku mieścił się w granicach określonych przez przepis art. 48 § 1 kks i jest adekwatny do stopnia naruszenia ciążącego na sprawcy obowiązku podatkowego Tak ukształtowanej kary nie sposób uznać za rażąco surową względem stopnia winy i społecznej szkodliwości wykroczenia skarbowego jakiego dopuścił się oskarżony. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary grzywny i obniżenie jej wymiaru do dolnych granic ustawowego zagrożenia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia nie wykazała rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec Z. H. (1) kary grzywny. Określając rodzaj i wymiar kary Sąd Rejonowy trafnie ustalił i uwzględnił stopień winy, społecznej szkodliwości czynu oraz wszystkie okoliczności obciążające, a także brak okoliczności łagodzących. Obrońca niezasadnie swoje tezy o niewspółmierności orzeczonej kary grzywny opierał na wymiarze kary orzeczonej wobec oskarżonego wyrokiem nakazowym, który na skutek wniesienia sprzeciwu utracił moc. Nie było więc żadnych powodów aby dokonywać ingerencji w treść zaskarżonego orzeczenia, w szczególności w sposób jakiego oczekiwał obrońca oskarżonego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu I instancji utrzymano w mocy w całości – pkt 1 wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 2 marca 2026 r. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Powodem utrzymania wyroku w mocy w całości jest całkowita niezasadność zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego, jak też brak podstaw wskazanych w art. 439, 440 i 455 kpk , uzasadniających zmianę lub uchylenie wyroku poza granicami zarzutów i wniosków apelacji. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. Zgodnie z art. 616 § 1 pkt 1 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks do kosztów procesu należą koszty sądowe, którymi są m.in. wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania ( art. 616 § 2 pkt 2 kpk ). Jednym z wydatków Skarbu Państwa, na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks są wypłaty dokonane z tytułu nieopłaconej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów lub radców prawnych. Obrońca oskarżonego z urzędu zawarł w apelacji wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Z. H. (1) w postępowaniu odwoławczym. W związku z tym, że sprawa prowadzona była w postępowaniu w stosunku dla nieobecnych udział obrońcy w II instancji także był obowiązkowy ( art. 176 § 1 kks ). Wniosek o koszty obrońca podtrzymał na rozprawie apelacyjnej w dniu 2 marca 2026 r. Przytoczone wyżej przepisy stanowią podstawę prawną orzeczenia uwzględniającego to żądanie. Wysokość kosztów adwokata została ustalona w oparciu o § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3, oraz § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Jest to kwota 1.033,20 zł (w tym podatek VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. 3. Zgodnie z art. 634 kpk w zw. z art. 113 § 2 kks jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, do kosztów procesu za postępowanie odwoławcze od orzeczeń kończących postępowanie w sprawie mają odpowiednie zastosowanie przepisy o kosztach za postępowanie przed sądem I instancji. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy opierając się na dyspozycji przepisu art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks zwolnił oskarżonego z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów procesu za postępowanie odwoławcze. Z. H. (1) jest obywatelem Ukrainy, nie zdołano zebrać w niniejszym postępowanie informacji o jego sytuacji materialnej i majątkowej. Uwzględniając jednak charakter orzeczonej wobec oskarżonego kary oraz fakt, że do odbycia przed nim kara pozbawienia wolności z wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III K 72/22, realnie patrząc oskarżony nie będzie miał możliwości uzyskiwania dochodów na terenie Polski. Mając to wszystko na uwadze Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że obciążanie oskarżonego jeszcze kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze, w skład których wchodzą wydatki z tytułu wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu, stanowiłoby dla niego zbyt dużą dolegliwość finansową. 7. PODPIS Hanna BartkowiakPełny tekst orzeczenia
IV Ka 2/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.