Orzeczenie · 2026-03-02

IV Ka 2/26Utrzymanie wyroku za wykroczenie skarbowe 2

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-03-02
SAOSKarnewykroczenia skarboweŚredniaokręgowy
wykroczenie skarbowepodatek VATniepłacenie podatkówuporczywośćodpowiedzialność zarząduapelacjasąd okręgowykks

Sąd Okręgowy w Poznaniu, IV Wydział Karny – Odwoławczy, rozpoznał sprawę Z. H. (1) oskarżonego o wykroczenie skarbowe z art. 57 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks i art. 9 § 3 kks. Sprawa dotyczyła apelacji obrońcy od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 13 października 2025 r., sygn. akt VI W 437/25. Obrońca podniósł zarzuty obrazy przepisów postępowania (art. 7 kpk) poprzez dowolną analizę materiału dowodowego, co miało skutkować błędnym ustaleniem umyślności czynu oraz przypisaniem oskarżonemu roli osoby faktycznie zajmującej się sprawami spółki, a także zarzut rażącej niewspółmierności kary grzywny. Sąd Okręgowy szczegółowo przeanalizował zarzuty apelacji. W odniesieniu do zarzutu obrazy przepisów postępowania, sąd odwoławczy stwierdził, że kontrola instancyjna nie wykazała nieprawidłowości w ocenie materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy. Podkreślono, że oskarżony nie składał wyjaśnień, a brak jego stawiennictwa skutkował zastosowaniem trybu postępowania wobec nieobecnych. Sąd odwoławczy przychylił się do stanowiska, że dla realizacji znamion wykroczenia z art. 57 § 1 kks konieczne jest posiadanie możliwości zachowania się zgodnie z normą, a w tym przypadku oskarżony nie wykazał obiektywnej niemożności zapłaty podatku ani tego, że podjął wszelkie niezbędne kroki do jego uregulowania. Twierdzenia o problemach finansowych spółki, wynikające z niepłacenia przez kontrahentów, uznano za nieudowodnione i zgłoszone zbyt późno. Sąd odwoławczy odrzucił również zarzut dotyczący błędnego ustalenia, że oskarżony faktycznie zarządzał sprawami spółki, wskazując na jego rolę jako prezesa zarządu i wspólnika, a także na fakt składania przez niego podpisów elektronicznych pod dokumentami rejestrowymi. Uznano, że tezy oskarżenia o byciu 'słupem' są absurdalne. W kwestii rażącej niewspółmierności kary, sąd odwoławczy wyjaśnił, że po wniesieniu sprzeciwu od wyroku nakazowego, traci on moc, a sąd pierwszej instancji ma swobodę w wymiarze kary. Kara grzywny została uznana za adekwatną do stopnia naruszenia obowiązku podatkowego i mieściła się w granicach ustawowych. Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy koszty nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwolnił oskarżonego z kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze z uwagi na jego trudną sytuację materialną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'uporczywości' w kontekście niepłacenia podatków, odpowiedzialność osób formalnie zarządzających spółkami, zasady oceny dowodów w sprawach karnoskarbowych.

Ograniczenia stosowania

Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące spółki i oskarżonego mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak środków finansowych spółki, wynikający z nieuregulowania płatności przez kontrahentów, wyłącza odpowiedzialność prezesa zarządu za niepłacenie podatku VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak środków finansowych nie wyłącza odpowiedzialności, jeśli sprawca nie wykazał obiektywnej niemożności zapłaty i nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do uregulowania należności.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że twierdzenia o problemach finansowych spółki były nieudowodnione i zgłoszone zbyt późno. Podkreślono, że prezes zarządu miał obowiązek zadbać o płynność finansową spółki i terminowe regulowanie zobowiązań podatkowych, a także korzystać z dostępnych instrumentów prawnych (np. wnioski o rozłożenie na raty).

Czy oskarżony, będący formalnie prezesem zarządu i wspólnikiem spółki, może być uznany za osobę faktycznie zajmującą się jej sprawami gospodarczymi w kontekście odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, oskarżony, który formalnie pełnił funkcję prezesa zarządu i wspólnika, a także podejmował działania rejestrowe i reprezentował spółkę, może być uznany za osobę faktycznie zajmującą się jej sprawami gospodarczymi.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy odrzucił argumenty obrony o byciu oskarżonym 'słupem', wskazując na jego aktywność w rejestracji spółki, składanie podpisów elektronicznych i reprezentowanie podmiotu w postępowaniach. Przeszłość kryminalna oskarżonego również przemawiała przeciwko tezie o jego nieświadomym udziale.

Czy kara grzywny orzeczona w wyroku skazującym jest rażąco niewspółmierna, zwłaszcza w kontekście kary orzeczonej wcześniej wyrokiem nakazowym, który utracił moc?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kara grzywny nie jest rażąco niewspółmierna, a sąd odwoławczy nie jest związany wysokością kary z utraconego mocy wyroku nakazowego.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy wyjaśnił, że po wniesieniu sprzeciwu wyrok nakazowy traci moc, a sąd pierwszej instancji ma swobodę w wymiarze kary. Kara grzywny została uznana za adekwatną do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, mieszczącą się w granicach ustawowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
Z. H. (1)osoba_fizycznaoskarżony
Urząd Skarbowy H. – N. w H.organ_państwowyoskarżyciel publiczny
r.pr. H. A.inneobrońca z urzędu

Przepisy (13)

Główne

k.k.s. art. 57 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 113 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasady oceny dowodów.

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów postępowania.

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Rażąca niewspółmierność kary.

k.p.k. art. 506 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Skutki sprzeciwu od wyroku nakazowego.

k.p.k. art. 616 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Koszty procesu.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie od kosztów sądowych.

k.k. art. 53 § § 1

Kodeks karny

Dyrektywy wymiaru kary.

k.k.s. art. 113 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dz.U. 2024 poz. 702 art. § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3, § 17 ust. 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r.

Wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 7 kpk) poprzez dowolną analizę materiału dowodowego. • Obraza przepisów postępowania (art. 7 kpk) poprzez błędne ustalenie, że oskarżony faktycznie zarządzał sprawami spółki. • Rażąca niewspółmierność wymierzonej kary grzywny.

Godne uwagi sformułowania

nie można do rozliczeń podatnika z fiskusem stosować takich samych reguł, jak do rozliczeń cywilnoprawnych. • Podatnik nie może przerzucać na Skarb Państwa i pozostałych regulujących terminowo podatki podatników swoich niepowodzeń gospodarczych i nie płacić w terminie swych zobowiązań podatkowych tłumacząc się brakiem środków na wymagane podatki. • impossibilium nulla obligatio est – nikt nie jest zobowiązany do niemożliwego. • Te elementy linii obrony zbudowanej na potrzeby niniejszego postępowania nie spotkały się z aprobatą organu odwoławczego.

Skład orzekający

Hanna Bartkowiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'uporczywości' w kontekście niepłacenia podatków, odpowiedzialność osób formalnie zarządzających spółkami, zasady oceny dowodów w sprawach karnoskarbowych."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące spółki i oskarżonego mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za niepłacenie podatków, co jest częstym problemem w biznesie. Interpretacja pojęcia 'uporczywości' i odpowiedzialności zarządu jest istotna dla przedsiębiorców.

Czy problemy finansowe firmy zwalniają prezesa z płacenia podatków? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst