IV KA 138/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Opocznie rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego w sprawie wypadku drogowego, w którym uczestniczyły ciągnik rolniczy i samochód osobowy. Obrońca podniósł szereg zarzutów, w tym dotyczących obrazy przepisów postępowania, błędów w ustaleniach faktycznych oraz obrazy prawa materialnego. Kluczowym elementem sporu była dokładna godzina wypadku oraz wpływ braku oświetlenia ciągnika na jego spowodowanie. Sąd Okręgowy uznał za zasadne zarzuty dotyczące ustalenia godziny zdarzenia, precyzując ją na 17:35, co jednak nie wpłynęło na odpowiedzialność oskarżonego. Sąd uznał również za zasadne zarzuty dotyczące środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, uchylając go ze względu na jego niewspółmierność i wpływ na działalność rolniczą oskarżonego oraz jego rodzinę. Kara pozbawienia wolności w zawieszeniu została utrzymana, podobnie jak ustalenie winy oskarżonego, przy jednoczesnym wskazaniu na współsprawstwo drugiego uczestnika ruchu. Sąd odwoławczy zwolnił również oskarżonego od kosztów postępowania odwoławczego ze względu na jego trudną sytuację materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady in dubio pro reo przy ustalaniu czasu zdarzenia, ocena wpływu braku oświetlenia pojazdu na odpowiedzialność karną, zasady orzekania środków karnych w kontekście działalności zawodowej i sytuacji życiowej sprawcy.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące warunków widoczności i zachowań uczestników ruchu mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie orzeczenia do podobnych spraw.
Zagadnienia prawne (4)
Czy błędne ustalenie godziny wypadku drogowego, w szczególności wpływu zapadającego zmierzchu na widoczność, może stanowić podstawę do zmiany orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może zmienić orzeczenie w oparciu o błędne ustalenie godziny zdarzenia, jeśli miało to wpływ na ocenę sytuacji faktycznej i prawnej.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że ustalenie dokładniejszej godziny wypadku (17:35) jest zasadne, choć nie wpłynęło na odpowiedzialność oskarżonego, ale pozwoliło na bardziej precyzyjną ocenę warunków widoczności.
Czy brak tylnego oświetlenia ciągnika rolniczego w warunkach ograniczonej widoczności (zmierzch) stanowi bezpośrednią przyczynę wypadku drogowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak oświetlenia tylnego ciągnika w warunkach ograniczonej widoczności stanowi istotne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i może być uznany za bezpośrednią przyczynę wypadku, nawet jeśli współistnieją inne czynniki winy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyjechanie na drogę krajową w warunkach zmierzchu z nieoświetlonym z tyłu ciągnikiem było pierwotną i zasadniczą przyczyną wypadku, wywołującą stan zagrożenia, mimo współprzyczynienia się drugiego kierowcy.
Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wobec rolnika, którego działalność wymaga korzystania z pojazdów, jest współmierny do stopnia winy w przypadku nieumyślnego spowodowania wypadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w nietypowych okolicznościach, gdy wypadek był wynikiem błędów kilku kierujących, a oskarżony poniósł poważne obrażenia i straty materialne, a jego działalność rolnicza wymaga korzystania z pojazdów, zakaz może być niewspółmiernie surowy.
Uzasadnienie
Sąd uchylił zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, uznając go za niewspółmiernie surowy ze względu na nieumyślność czynu, nietypowe okoliczności wypadku, obrażenia i straty oskarżonego oraz konieczność korzystania z pojazdów w jego działalności rolniczej.
Czy sąd odwoławczy może uchylić zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony jako środek karny, nawet jeśli kara pozbawienia wolności została warunkowo zawieszona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może uchylić środek karny, jeśli uzna go za niewspółmierny lub niekonieczny, nawet w sytuacji warunkowego zawieszenia kary głównej.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy rozważył uchylenie fakultatywnego środka karnego, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w tym charakter czynu i sytuację osobistą oskarżonego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Z. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/kierujący samochodem M. (...) |
| B. N. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona/uczestniczka wypadku |
| J. N. | osoba_fizyczna | uczestniczka wypadku |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Zarzut obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Zarzut obrazy przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Zarzut rażącej niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka.
k.k. art. 177 § § 1 i 2
Kodeks karny
Przestępstwo spowodowania wypadku komunikacyjnego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Zasada ponoszenia kosztów procesu przez skazanego.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada zwalniania od kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym w uzasadnionych przypadkach.
k.w. art. 88
Kodeks wykroczeń
Możliwość umorzenia postępowania w przypadku czynu o niskiej społecznej szkodliwości (w kontekście wniosku obrońcy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada in dubio pro reo przy ustalaniu godziny wypadku. • Niewspółmierność zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do stopnia winy i sytuacji życiowej oskarżonego. • Trudna sytuacja materialna oskarżonego uzasadniająca zwolnienie od kosztów postępowania odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Brak wpływu braku oświetlenia ciągnika na wypadek. • Wyłączna wina kierującego samochodem osobowym. • Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji. • Konieczność zwrotu sprawy prokuratorowi. • Naruszenie art. 170 § 1 k.p.k. poprzez oddalenie wniosków dowodowych. • Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności.
Godne uwagi sformułowania
oddając głęboki hołd zasadzie in dubio pro reo, przyjął najkorzystniejsze dla oskarżonego ustalenie • zaklinaniem rzeczywistości całkowicie niezgodnym z doświadczeniem życiowym każdego rozsądnego człowieka • pierwotną jego przyczyną było wywołanie stanu zagrożenia przez oskarżonego, dopiero na ten stan wtórnie nałożyło się nieprawidłowe zachowanie Z. B. • zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych był niewspółmiernie surowy do stopnia winy oskarżonego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady in dubio pro reo przy ustalaniu czasu zdarzenia, ocena wpływu braku oświetlenia pojazdu na odpowiedzialność karną, zasady orzekania środków karnych w kontekście działalności zawodowej i sytuacji życiowej sprawcy."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące warunków widoczności i zachowań uczestników ruchu mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie orzeczenia do podobnych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być szczegóły (godzina, oświetlenie) w ocenie odpowiedzialności za wypadek, a także jak sąd potrafi uwzględnić sytuację życiową sprawcy przy orzekaniu kary i środków karnych.
“Wypadek o zmierzchu: Czy brak świateł w ciągniku to zawsze wina kierowcy?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.