Orzeczenie · 2016-04-29

IV KA 128/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Miejsce
T.
Data
2016-04-29
SAOSinnewykroczenia drogoweŚredniaokręgowy
prawo wykroczenioweprawo o ruchu drogowymwłaściciel pojazduobowiązek wskazaniaodpowiedzialność wykroczeniowasąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie rozpoznał apelację obwinionego od wyroku sądu rejonowego, który uznał go za winnego popełnienia wykroczenia z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten stanowi, że karze podlega, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Sąd odwoławczy analizował kwestię możliwości uchylenia się od wskazania kierującego, odwołując się do przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 183 § 1 kpk) i Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 41 kpw), a także orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Sąd podkreślił, że możliwość uchylenia się od odpowiedzi istnieje tylko w przypadku narażenia na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a nie za wykroczenie. Właściciel pojazdu ma pięć możliwości: wskazać siebie, przedstawić dowód, że nie jest właścicielem, wskazać kierującego, nie wskazać nikogo (co grozi odpowiedzialnością za wykroczenie) lub przedstawić dowód, że pojazd użyto wbrew jego woli. W niniejszej sprawie obwiniony, zamiast wskazać siebie jako kierującego lub inną konkretną osobę, przedstawił listę 11 potencjalnych użytkowników, zastrzegając jednocześnie możliwość własnego kierowania pojazdem i odmowę wyjaśnień. Sąd uznał, że takie pismo nie wypełnia obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym i stanowiło popełnienie własnego wykroczenia z art. 96 § 3 kw. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności przepisu z Konstytucją. Niemniej jednak, uznając wymierzoną przez sąd I instancji karę grzywny (2000 zł) za rażąco surową, obniżył ją do 600 zł, uznając, że w tej wysokości spełni ona swoje funkcje prewencyjne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja obowiązku wskazania kierującego pojazdem przez właściciela/posiadacza oraz zakresu możliwości uchylenia się od tej odpowiedzi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa wykroczeniowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy właściciel pojazdu może uchylić się od wskazania komu powierzył pojazd do kierowania w sytuacji, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub osobę najbliższą na odpowiedzialność za wykroczenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel pojazdu nie może uchylić się od wskazania komu powierzył pojazd do kierowania, jeśli odpowiedź mogłaby narazić jego lub osobę najbliższą jedynie na odpowiedzialność za wykroczenie. Może odmówić odpowiedzi tylko w przypadku narażenia na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do wykładni art. 183 § 1 kpk w związku z art. 41 § 1 kpw, podkreślając, że ustawodawca rozróżnia odpowiedzialność za przestępstwo i wykroczenie. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego potwierdziło konstytucyjność przepisu art. 96 § 3 kw, wskazując, że obowiązek wskazania kierującego jest odrębny od obowiązku zawiadomienia o przestępstwie i zabezpieczony sankcją wykroczeniową.

Czy przedłożenie listy potencjalnych użytkowników pojazdu stanowi wypełnienie obowiązku wskazania komu powierzono pojazd do kierowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedłożenie listy potencjalnych użytkowników nie stanowi wypełnienia obowiązku wskazania, komu powierzono pojazd do kierowania w oznaczonym czasie. Obowiązek ten wymaga wskazania konkretnej osoby lub siebie jako kierującego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że takie działanie obwinionego stanowiło próbę pozorowania wypełnienia obowiązku i w istocie popełnienie własnego wykroczenia z art. 96 § 3 kw, niezależnego od pierwotnego wykroczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku poprzez obniżenie kary
Strona wygrywająca
obwiniony (w zakresie kary)

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (4)

Główne

k.w. art. 96 § § 3

Kodeks wykroczeń

Kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie.

Pomocnicze

kpk art. 183 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Świadek może uchylić się od odpowiedzi na pytanie tylko wtedy, gdy jej udzielenie mogłoby narazić jego lub osobę mu najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

kpw art. 41 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

W sprawach o wykroczenia stosuje się odpowiednio przepisy kpk, w tym art. 183 § 1 kpk.

PrDrog art. 78 § ust. 4

Prawo o ruchu drogowym

Właściciel lub posiadacz pojazdu jest zwolniony z obowiązku wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, jeżeli pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną mu osobę, czemu nie mógł zapobiec.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara grzywny orzeczona przez sąd I instancji była rażąco surowa.

Odrzucone argumenty

Obwiniony nie wypełnił obowiązku wskazania kierującego pojazdem. • Możliwość uchylenia się od odpowiedzi istnieje tylko w przypadku narażenia na odpowiedzialność za przestępstwo, nie za wykroczenie.

Godne uwagi sformułowania

Obwiniony albo powinien wskazać siebie, jeżeli faktycznie wtedy prowadził pojazd albo podać inne osoby, które kierowały lub używały pojazdu w dniu 14 stycznia 2015 roku w czasie zatrzymania samochodu w obrębie skrzyżowania. • Posiadacz pojazdu pozorując w istocie wypełnienie obowiązku wynikającego z doręczonego mu wezwania ( składając listę potencjalnych użytkowników pojazdu ), popełnił własne wykroczenie ( z art. 96 § 3 kw), niezależne od bytu pierwotnego wykroczenia.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku wskazania kierującego pojazdem przez właściciela/posiadacza oraz zakresu możliwości uchylenia się od tej odpowiedzi."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa wykroczeniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku właścicieli pojazdów i pokazuje, jak sąd interpretuje granice tego obowiązku oraz prawa do obrony. Jest to praktyczny problem dla wielu kierowców.

Czy możesz odmówić wskazania, kto prowadził Twój samochód? Sąd wyjaśnia obowiązek właściciela pojazdu.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst