IV KA 128/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w niniejszej sprawie rozpoznał apelację obwinionego od wyroku sądu rejonowego, który uznał go za winnego popełnienia wykroczenia z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten stanowi, że karze podlega, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Sąd odwoławczy analizował kwestię możliwości uchylenia się od wskazania kierującego, odwołując się do przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 183 § 1 kpk) i Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 41 kpw), a także orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Sąd podkreślił, że możliwość uchylenia się od odpowiedzi istnieje tylko w przypadku narażenia na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a nie za wykroczenie. Właściciel pojazdu ma pięć możliwości: wskazać siebie, przedstawić dowód, że nie jest właścicielem, wskazać kierującego, nie wskazać nikogo (co grozi odpowiedzialnością za wykroczenie) lub przedstawić dowód, że pojazd użyto wbrew jego woli. W niniejszej sprawie obwiniony, zamiast wskazać siebie jako kierującego lub inną konkretną osobę, przedstawił listę 11 potencjalnych użytkowników, zastrzegając jednocześnie możliwość własnego kierowania pojazdem i odmowę wyjaśnień. Sąd uznał, że takie pismo nie wypełnia obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym i stanowiło popełnienie własnego wykroczenia z art. 96 § 3 kw. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności przepisu z Konstytucją. Niemniej jednak, uznając wymierzoną przez sąd I instancji karę grzywny (2000 zł) za rażąco surową, obniżył ją do 600 zł, uznając, że w tej wysokości spełni ona swoje funkcje prewencyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja obowiązku wskazania kierującego pojazdem przez właściciela/posiadacza oraz zakresu możliwości uchylenia się od tej odpowiedzi.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa wykroczeniowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy właściciel pojazdu może uchylić się od wskazania komu powierzył pojazd do kierowania w sytuacji, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub osobę najbliższą na odpowiedzialność za wykroczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel pojazdu nie może uchylić się od wskazania komu powierzył pojazd do kierowania, jeśli odpowiedź mogłaby narazić jego lub osobę najbliższą jedynie na odpowiedzialność za wykroczenie. Może odmówić odpowiedzi tylko w przypadku narażenia na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wykładni art. 183 § 1 kpk w związku z art. 41 § 1 kpw, podkreślając, że ustawodawca rozróżnia odpowiedzialność za przestępstwo i wykroczenie. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego potwierdziło konstytucyjność przepisu art. 96 § 3 kw, wskazując, że obowiązek wskazania kierującego jest odrębny od obowiązku zawiadomienia o przestępstwie i zabezpieczony sankcją wykroczeniową.
Czy przedłożenie listy potencjalnych użytkowników pojazdu stanowi wypełnienie obowiązku wskazania komu powierzono pojazd do kierowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedłożenie listy potencjalnych użytkowników nie stanowi wypełnienia obowiązku wskazania, komu powierzono pojazd do kierowania w oznaczonym czasie. Obowiązek ten wymaga wskazania konkretnej osoby lub siebie jako kierującego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że takie działanie obwinionego stanowiło próbę pozorowania wypełnienia obowiązku i w istocie popełnienie własnego wykroczenia z art. 96 § 3 kw, niezależnego od pierwotnego wykroczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (4)
Główne
k.w. art. 96 § § 3
Kodeks wykroczeń
Kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie.
Pomocnicze
kpk art. 183 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Świadek może uchylić się od odpowiedzi na pytanie tylko wtedy, gdy jej udzielenie mogłoby narazić jego lub osobę mu najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
kpw art. 41 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
W sprawach o wykroczenia stosuje się odpowiednio przepisy kpk, w tym art. 183 § 1 kpk.
PrDrog art. 78 § ust. 4
Prawo o ruchu drogowym
Właściciel lub posiadacz pojazdu jest zwolniony z obowiązku wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, jeżeli pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną mu osobę, czemu nie mógł zapobiec.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara grzywny orzeczona przez sąd I instancji była rażąco surowa.
Odrzucone argumenty
Obwiniony nie wypełnił obowiązku wskazania kierującego pojazdem. • Możliwość uchylenia się od odpowiedzi istnieje tylko w przypadku narażenia na odpowiedzialność za przestępstwo, nie za wykroczenie.
Godne uwagi sformułowania
Obwiniony albo powinien wskazać siebie, jeżeli faktycznie wtedy prowadził pojazd albo podać inne osoby, które kierowały lub używały pojazdu w dniu 14 stycznia 2015 roku w czasie zatrzymania samochodu w obrębie skrzyżowania. • Posiadacz pojazdu pozorując w istocie wypełnienie obowiązku wynikającego z doręczonego mu wezwania ( składając listę potencjalnych użytkowników pojazdu ), popełnił własne wykroczenie ( z art. 96 § 3 kw), niezależne od bytu pierwotnego wykroczenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku wskazania kierującego pojazdem przez właściciela/posiadacza oraz zakresu możliwości uchylenia się od tej odpowiedzi."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa wykroczeniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku właścicieli pojazdów i pokazuje, jak sąd interpretuje granice tego obowiązku oraz prawa do obrony. Jest to praktyczny problem dla wielu kierowców.
“Czy możesz odmówić wskazania, kto prowadził Twój samochód? Sąd wyjaśnia obowiązek właściciela pojazdu.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.