IV CZ 99/11

Sygn. akt IV CZ 99/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 23 listopada 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Wojciech Katner (przewodniczący) 
SSN Anna Kozłowska 
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Handlowego "P. – R." 
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością  
przeciwko Bankowi R. Spółdzielczemu w R. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 23 listopada 2011 r., 
zażalenia strony powodowej  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 26 maja 2011 r.,  
 
1. 
oddala zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej, 
wniesionej w dniu 11 maja 2011 r., a w pozostałym 
zakresie zażalenie odrzuca, 
2. 
zasądza od powoda na rzecz pozwanego 3600 
(trzy   tysiące sześćset) zł kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek 
powódki o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej z dnia 9 
czerwca 2010 r., wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lutego 2010 r., 
(pkt 1 sentencji postanowienia), oddalił wniosek powódki o przywrócenie terminu do 
wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. 
(pkt 2), odrzucił skargę kasacyjną powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 
24 lutego 2010 r., wniesioną dnia 11 maja 2011 r. (pkt 3) i oddalił wniosek powoda 
o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. co 
do kosztów procesu, Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 października 2009 r., i 
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2011 r., IV CZ 139/10 co do 
kosztów postępowania zażaleniowego (pkt 4).   
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że wniosek o przywrócenie terminu 
do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej z dnia 9 czerwca 2010 r. został 
odrzucony jako niedopuszczalny. Uchybienie wspomnianemu terminowi nie 
pociąga bowiem za sobą ujemnych dla strony skutków procesowych (art. 169 § 2 
k.p.c.), ponieważ skarga kasacyjna z dnia 9 czerwca 2010 r.  postanowieniem Sądu 
Apelacyjnego z dnia 27 września 2011 r. została odrzucona z powodu 
nieuiszczenia w terminie należnej od niej opłaty, a zażalenie powódki 
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2011 r. – oddalone jako 
nieuzasadnione.  
Rozpatrując ponownie wniesioną dnia 11 maja 2011 r. skargą kasacyjną 
wniosek o przywrócenie terminu do wniesiona skargi, Sąd odwoławczy nie znalazł 
podstaw do jego uwzględnienia. Nieuiszczenie w terminie opłaty od skargi 
kasacyjnej 
jest 
bowiem 
następstwem 
okoliczności 
zawinionych 
przez 
profesjonalnego pełnomocnika powódki (nie uwzględnił on aktualnej treści art. 112 
ust. 2 i 3 u.k.s.c.). W konsekwencji skarga kasacyjna z dnia 11 maja 2011 r., 
wniesiona niewątpliwie po upływie ustawowego terminu (art. 3985 § 1 k.p.c.) 
podlegała odrzuceniu jako spóźniona (art. 3986 § 2 k.p.c.).  

 
3 
Sąd nie dopatrzył się także okoliczności, które przemawiałyby za 
wstrzymaniem wykonania orzeczeń wymienionych w pkt 4 sentencji postanowienia.  
 W zażaleniu na to postanowienie powódka zarzuciła naruszenie art. 379 pkt 
5 k.p.c., art. 112 u.k.s.c., art. 58 § 2 k.c. oraz art. 84 k.c. i wniosła „o stwierdzenie 
nieważności zaskarżonego postanowienia – w całości (art. 379 pkt 5 k.p.c. i art. 58 
§ 2 k.c.) lub uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości”. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Z treści zażalenia wynika jednoznacznie, że pełnomocnik powodów 
wymienione wyżej postanowienie Sądu Apelacyjnego zaskarżył zażaleniem w 
całości (także w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia 
skargi kasacyjnej z dnia 11 maja 2011 r.).  
Tymczasem postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do 
wniesienia skargi kasacyjnej nie podlega zaskarżeniu zażaleniem, albowiem nie 
należy ono do kategorii postanowień kończących postępowanie w sprawie 
w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c., tj. takich postanowień, które przez 
uprawomocnienie się trwale zamykają drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty 
w danej instancji (por. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 
24 listopada 1998 r., III CZP 44/98, OSNC 1999, nr 5, poz. 87, z dnia 31 maja 
2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1, z dnia 6 października 2000 r., III CZP 
31/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 22). Zażalenie na postanowienie oddalające wniosek 
o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało zatem 
odrzucić jako niedopuszczalne (art. 373 w związku z art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. oraz art. 
39821 k.p.c.).  
Jest 
natomiast 
możliwe 
zbadanie 
prawidłowości 
postanowienia 
oddalającego wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 380 k.p.c. 
w związku z 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. Jednakże warunkiem takiej kontroli 
niezaskarżalnego postanowienia, które miało wpływ na wynik sprawy, jest 
zamieszczenie w środku odwoławczym stosownego wniosku. W sprawach, 
w których występuje profesjonalny pełnomocnik, wspomniany wniosek powinien 
być sformułowany jednoznacznie, albowiem nie ma podstaw do przypisywania 
pismom wnoszonym przez zawodowego pełnomocnika treści wprost w nich nie 

 
4 
wyrażonych (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 3 marca 2005 r., II CZ 
197/04 i z dnia 17 lipca 2008 r., II CZ 54/08, niepubl.). Wniesione w sprawie 
zażalenie nie zawiera wniosku o rozpoznanie postanowienia oddalającego wniosek 
o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 380 k.p.c. 
Podniesione 
przez 
skarżącego 
zarzuty 
kwestionujące 
prawidłowość 
tego 
postanowienia uchylają się zatem spod kontroli w postępowaniu zażaleniowym.     
Do kategorii postanowień kończących postępowanie w rozumieniu art. 3941 
§ 2 k.p.c. nie należy także w okolicznościach sprawy zaskarżone postanowienie 
o  odrzuceniu wniosku o przywróceniu terminu do uiszczenia opłaty od skargi 
kasacyjnej 
z 
dnia 
9 
czerwca 
2010 
r. 
Zostało 
ono 
bowiem 
wydanie 
po   prawomocnym 
zakończeniu 
postępowania 
międzyinstancyjnego 
– 
zainicjowanego skargą kasacyjną z dnia 9 czerwca 2010 r. – na skutek oddalenia 
przez  Sąd Najwyższy zażalenia powódki na postanowienie o odrzuceniu tej skargi. 
(por. postanowienie z dnia 3 listopada 1997 r., I PKN 367/97, OSNP 1998, nr 18, 
poz. 571 i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2008 r., III CZP 119/08, 
OSNC-ZD 2008, nr4, poz. 98). Zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek 
o  przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej z dnia 9 czerwca 
2010 r. podlegało zatem również odrzuceniu jako niedopuszczalne (art. 373 
w  związku z art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. oraz art. 39821 k.p.c.). 
Odrzuceniu jako niedopuszczalne podlega także zażalenie na postanowienie 
oddalające wniosek o wstrzymanie wykonalności orzeczeń wskazanych w pkt 4 
sentencji zaskarżonego postanowienia, albowiem zaskarżone postanowienie nie 
należy – tak jak postanowienie o przywrócenie terminu – do postanowień 
kończących postępowanie w sprawie (art. 373 w związku z art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. 
oraz art. 39821 k.p.c.) (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 
2000 r., II CZ107/00, niepubl.). 
W konsekwencji odrzucenia zażalenia na postanowienie o oddaleniu 
wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z dnia 11 maja 
2011 r. i wstrzymaniu wykonania orzeczeń oraz o odrzuceniu wniosku 
o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej z dnia 9 czerwca 
2010 r. nie podlega rozpoznaniu oparty na art. 379 pkt 5 k.p.c. i 58 § 2 k.c. zarzut 

 
5 
nieważności postępowania. W sytuacji gdy zażalenie podlega odrzuceniu, 
Sąd Najwyższy 
- 
tak 
jak 
w 
wypadku 
odrzucenia 
skargi 
kasacyjnej 
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 r., III CKN 13/97, 
OSNC 1997, nr 8, poz. 114) - jest zwolniony od rozważania z urzędu nieważności 
postępowania jako ewentualnej przesłanki uchylenia orzeczenia, albowiem wchodzi 
ono w grę tylko w wypadku przystąpienia do rozpoznania zażalenia, co zależy od 
skutecznego jego wniesienia.   
Zażalenie w części dotyczącej odrzucenia skargi kasacyjnej z dnia 11 maja 
2011 r. – wobec niekwestionowanego faktu, że skarga została wniesiona po 
upływie ustawowego terminu – podlegało natomiast oddaleniu jako nieuzasadnione 
(ar 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Tej oceny nie zmienia zarzut 
nieważności postępowania. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że skarga 
kasacyjna – wobec oczywistego faktu wniesienia jej po upływie ustawowego 
terminu 
– 
została 
odrzucona 
w 
postępowaniu 
dotkniętym 
nieważnością 
spowodowaną pozbawieniem powódki możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 
k.p.c.). Oczywiście bezpodstawne jest wskazanie art. 58 k.c. jako podstawy 
„stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia”, ponieważ przepis 
ten reguluje nieważność czynności prawnych, a nie sądowego postępowania 
cywilnego (por. Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1951 r. C 111/51, OSNCK 
1953, nr 2, poz. 38).  
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji 
postanowienia. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego 
stanowi art. 98 w związku z art. 3941 § 3, art. 39821 i 391 § 1 k.p.c. 
 
 
 
jw