IV CZ 91/24ZUS obciążony opłatąmi po umorzeniu egzekucji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) na postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło skargę ZUS na czynność Komornika Sądowego. Komornik obciążył ZUS opłatą stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania po umorzeniu postępowania egzekucyjnego. ZUS argumentował, że na mocy art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest zwolniony z opłat sądowych i komorniczych. Sąd Rejonowy uznał, że opłata stosunkowa nie jest opłatą sądową ani skarbową, a zwolnienie ZUS nie obejmuje tych kosztów. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Zważył, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 823 k.p.c. (lub art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. w nowszym brzmieniu) z powodu bezczynności wierzyciela po zawieszeniu postępowania w związku ze śmiercią dłużnika. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy ZUS jest zwolniony z opłaty stosunkowej. Sąd Okręgowy, powołując się na przepisy ustawy o kosztach komorniczych (u.k.k.) oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że opłata stosunkowa nie jest opłatą sądową ani skarbową, a zwolnienie ZUS z mocy art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie obejmuje tego rodzaju kosztów. Podkreślono, że zwolnienie to dotyczy opłat, od których zależy podjęcie czynności przez komornika, a opłata stosunkowa ma charakter końcowy i stanowi sankcję za bezczynność wierzyciela. Sąd uznał, że art. 29 ust. 1 u.k.k. ma zastosowanie również w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 823 k.p.c. poprzez analogię, a termin bezczynności wierzyciela upłynął już po wejściu w życie nowych przepisów, co wykluczało retroaktywne pogorszenie sytuacji prawnej ZUS. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów komorniczych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza w kontekście zwolnień ZUS z opłat.
Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu bezczynności wierzyciela oraz interpretacji przepisów intertemporalnych ustawy o kosztach komorniczych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jako instytucja państwowa, jest zwolniony z opłaty stosunkowej naliczonej przez komornika po umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezczynności wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest zwolniony z opłaty stosunkowej, ponieważ nie jest ona opłatą sądową ani skarbową, a zwolnienie z art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie obejmuje tego rodzaju kosztów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata stosunkowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, nie jest opłatą sądową ani skarbową. Zwolnienie ZUS z art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczy tych konkretnych opłat, a nie wszystkich kosztów komorniczych. Ponadto, opłata stosunkowa ma charakter sankcji za bezczynność wierzyciela i nie jest uzależniona od podjęcia czynności przez komornika, co odróżnia ją od opłat, od których zależy wszczęcie postępowania.
Czy przepis art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, który odsyła do art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c., może być stosowany w drodze analogii do postępowań umorzonych na podstawie art. 823 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych może być stosowany w drodze analogii do postępowań umorzonych na podstawie art. 823 k.p.c., jeśli bezczynność wierzyciela nastąpiła po wejściu w życie ustawy o kosztach komorniczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że intencją ustawodawcy było objęcie sankcją opłaty stosunkowej wszystkich przypadków bezczynności wierzyciela, niezależnie od podstawy prawnej umorzenia postępowania (art. 823 k.p.c. czy art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.). Brak jest racjonalnych podstaw do różnicowania sytuacji prawnej wierzycieli w zależności od daty wszczęcia postępowania, jeśli skutek (bezczynność) jest ten sam. Dodatkowo, jeśli okres bezczynności upłynął już po wejściu w życie art. 29 u.k.k., jego zastosowanie nie narusza bezpieczeństwa prawnego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. – Oddział w C. | instytucja | wierzyciel |
| Z. M. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| K. T. | inne | Komornik Sądowy |
Przepisy (10)
Główne
u.k.k. art. 29 § 1
Ustawa o kosztach komorniczych
W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c., wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Przepis ten stosuje się również w drodze analogii do postępowań umorzonych na podstawie art. 823 k.p.c., jeśli bezczynność wierzyciela nastąpiła po wejściu w życie ustawy.
Pomocnicze
u.k.k. art. 52 § 1
Ustawa o kosztach komorniczych
Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.k.k. art. 52 § 2
Ustawa o kosztach komorniczych
Do postępowań, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 29 i 30 stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
u.s.u.s. art. 114 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. Zwolnienie to nie obejmuje opłaty stosunkowej naliczanej przez komornika po umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
k.p.c. art. 823
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania egzekucyjnego z urzędu, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania.
k.p.c. art. 824 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości lub części z urzędu, jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania.
k.p.c. art. 767 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 767 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata stosunkowa nie jest opłatą sądową ani skarbową, a zwolnienie ZUS z art. 114 ust. 4 u.s.u.s. nie obejmuje tego rodzaju kosztów. • Art. 29 ust. 1 u.k.k. ma zastosowanie w drodze analogii do postępowań umorzonych na podstawie art. 823 k.p.c., jeśli bezczynność wierzyciela nastąpiła po wejściu w życie ustawy. • Zwolnienie ZUS z opłat sądowych i skarbowych ma charakter tymczasowy i nie obejmuje opłat końcowych, które stanowią sankcję za bezczynność.
Odrzucone argumenty
ZUS, jako instytucja państwowa, jest zwolniony z opłaty stosunkowej na mocy art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. • Art. 29 ust. 1 u.k.k. nie może być stosowany do postępowań umorzonych na podstawie art. 823 k.p.c., ponieważ przepis ten odsyła wyłącznie do art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
opłata stosunkowa nie jest opłatą sądową ani opłatą skarbową • zwolnienie skarżącego od opłat jest ograniczone i dotyczy tylko opłat, od uiszczenia których zależy podjęcie czynności przez komornika • wierzyciel jest odrębnym od Skarbu Państwa samodzielnym podmiotem praw i obowiązków • przepis art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych znajduje zastosowanie również w przypadku umorzenia postępowania z mocy prawa na podstawie art. 823 k.p.c. w drodze analogii • zwolnienie od opłat przewidziane w art. 114 ust. 4 SystUbSpolU nie rozciąga się na końcowe opłaty egzekucyjne
Skład orzekający
Krystian Markiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów komorniczych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza w kontekście zwolnień ZUS z opłat."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu bezczynności wierzyciela oraz interpretacji przepisów intertemporalnych ustawy o kosztach komorniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów postępowania egzekucyjnego i kosztów z nim związanych, co jest istotne dla prawników zajmujących się windykacją i prawem ubezpieczeń społecznych. Wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne dotyczące zwolnień ZUS.
“Czy ZUS zawsze jest zwolniony z opłat komorniczych? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.