IV CZ 77/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie orzekającym Mirosława Wysocka (przewodniczący), Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) i Kazimierz Zawada rozpoznał zażalenie powodów A. K. i F. K. na wyrok Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 6 grudnia 2017 r., który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 5 października 2016 r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanych na rzecz powodów 450.000 zł z odsetkami. Sąd Apelacyjny uchylił ten wyrok, wskazując na niejednoznacznie określone żądania powodów oraz konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Sąd Najwyższy, analizując podstawy uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji (art. 386 § 4 k.p.c.), uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zakwalifikował wskazane uchybienia jako nierozpoznanie istoty sprawy lub konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy podkreślił, że nierozpoznanie istoty sprawy oznacza nierozstrzygnięcie o żądaniu stron, a nie niedokładności postępowania. Stwierdził również, że potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku, a sąd drugiej instancji powinien sam uzupełnić postępowanie. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w części uchylającej wyrok Sądu Okręgowego i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji (art. 386 § 4 k.p.c.), w szczególności rozróżnienie między nierozpoznaniem istoty sprawy a niedokładnościami postępowania oraz między koniecznością uzupełnienia postępowania dowodowego a koniecznością jego przeprowadzenia w całości.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przesłanek uchylenia wyroku w polskim postępowaniu cywilnym i może być stosowane w sprawach o podobnym charakterze proceduralnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., może być uzasadnione rozbieżnościami w określeniu przez strony dochodzonych kwot?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozbieżności w określeniu dochodzonych kwot nie stanowią nierozpoznania istoty sprawy, a mogą być wyjaśnione w postępowaniu apelacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy polega na nierozstrzygnięciu o żądaniu stron, a nie na niedokładnościach postępowania czy rozbieżnościach w kwotach, które mogą być wyjaśnione w dalszym toku postępowania.
Czy potrzeba znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego uzasadnia uchylenie wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, potrzeba jedynie uzupełnienia postępowania dowodowego nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku; sąd drugiej instancji powinien sam uzupełnić postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach, w tym w razie konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, a nie tylko w znacznej części.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| F. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Wojewódzki Szpital Obserwacyjno-Zakaźny w B. | instytucja | pozwany |
| (...) Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
| B. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| B. D. - Towarzystwa Ubezpieczeń (...) Polska Spółki Akcyjnej w W. | spółka | interwenient uboczny po stronie pozwanej |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić tylko w przypadkach określonych w art. 386 § 2 i 4 k.p.c., w tym gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy lub gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji nie może rozszerzyć zakresem kognicji sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Na postanowienia sądu pierwszej instancji przysługuje zażalenie.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie przewidziane w art. 394 § 1 k.p.c. służy na postanowienia sądu drugiej instancji wydane w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie zakwalifikował rozbieżności w określeniu żądanych kwot jako nierozpoznanie istoty sprawy. • Potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego, a nie jego przeprowadzenia w całości, nie uzasadnia uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Przez „nierozpoznania istoty sprawy” w znaczeniu przyjętym w art. 386 § 4 k.p.c. należy bowiem rozumieć nierozstrzygnięcie o żądaniu stron, czyli niezałatwienie przedmiotu sporu. • Sytuacja taka zachodzi wtedy, gdy sąd pierwszej instancji w ogóle nie zbadał podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia; nie chodzi tu natomiast o niedokładności postępowania, polegające na tym, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod rozwagę wszystkich dowodów, które mogły służyć do należytego rozpoznania sprawy lub nie rozważył wszystkich okoliczności. • nawet potrzeba znacznego uzupełnienia postępowowego dowodowego nie może stanowić podstawy do wydania takiego orzeczenia; może nią być, jak wynika jednoznacznie z obecnego brzmienia art. 386 § 4 k.p.c. - oprócz nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy - tylko konieczność przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Grzegorz Misiurek
sprawozdawca
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji (art. 386 § 4 k.p.c.), w szczególności rozróżnienie między nierozpoznaniem istoty sprawy a niedokładnościami postępowania oraz między koniecznością uzupełnienia postępowania dowodowego a koniecznością jego przeprowadzenia w całości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przesłanek uchylenia wyroku w polskim postępowaniu cywilnym i może być stosowane w sprawach o podobnym charakterze proceduralnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie Sądu Najwyższego wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące granic rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Sąd Najwyższy: Kiedy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok? Kluczowe zasady postępowania cywilnego.”
Dane finansowe
WPS: 450 000 PLN
zadośćuczynienie: 450 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.