IV CZ 50/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca), Monika Koba i Roman Trzaskowski, postanowieniem z dnia 28 czerwca 2019 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 5 marca 2019 r. (sygn. akt I AGa (...)). Sprawa dotyczyła powództwa M. F. przeciwko Gminie P. o zapłatę oraz powództwa wzajemnego Gminy P. przeciwko M. F. o zapłatę. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda (pozwanego wzajemnego) na wyrok Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy odwołał się do art. 394¹ § 1¹ k.p.c., wskazując, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w razie uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Podkreślono, że celem takiego zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjął, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania lub zarzutów. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy przeprowadził dowody i dokonał oceny kwestii prawnych, a Sąd Apelacyjny jedynie wskazał na możliwość innej oceny prawnej i potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego. Zdaniem Sądu Najwyższego, takie stanowisko Sądu Apelacyjnego nie uzasadnia zarzutu nierozpoznania istoty sprawy i nie może prowadzić do uchylenia wyroku Sądu Okręgowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretację art. 386 § 4 k.p.c. w kontekście nierozpoznania istoty sprawy oraz dopuszczalności zażalenia na postanowienie o uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał oceny kwestii prawnych, stanowi nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie uchylenie nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy, jeśli sąd pierwszej instancji nie zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy występuje, gdy sąd pierwszej instancji nie badał materialnej podstawy żądania lub zarzutów. W sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji przeprowadził dowody i ocenił kwestie prawne, a sąd drugiej instancji jedynie wskazał na możliwość innej oceny prawnej i potrzebę uzupełnienia dowodów, nie można mówić o nierozpoznaniu istoty sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. F. | osoba_fizyczna | powód (pozwany wzajemny) |
| Gmina P. | instytucja | pozwany (powód wzajemny) |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić w ściśle określonych przypadkach, w tym w razie nierozpoznania istoty sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394¹ § § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., uchylając wyrok Sądu Okręgowego bez podstawy prawnej w postaci nierozpoznania istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania • nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący, sprawozdawca
Monika Koba
członek
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację art. 386 § 4 k.p.c. w kontekście nierozpoznania istoty sprawy oraz dopuszczalności zażalenia na postanowienie o uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne zagadnienie proceduralne dotyczące granic kontroli sądowej w postępowaniu zażaleniowym i prawidłowego stosowania instytucji nierozpoznania istoty sprawy.
“Kiedy sąd drugiej instancji nie może uchylić wyroku pierwszej instancji? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.