Orzeczenie · 2019-06-28

IV CZ 50/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-06-28
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższyzażalenienierozpoznanie istoty sprawyuchylenie wyrokupostępowanie dowodowekpcsąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Najwyższy w składzie Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca), Monika Koba i Roman Trzaskowski, postanowieniem z dnia 28 czerwca 2019 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 5 marca 2019 r. (sygn. akt I AGa (...)). Sprawa dotyczyła powództwa M. F. przeciwko Gminie P. o zapłatę oraz powództwa wzajemnego Gminy P. przeciwko M. F. o zapłatę. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda (pozwanego wzajemnego) na wyrok Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy odwołał się do art. 394¹ § 1¹ k.p.c., wskazując, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w razie uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Podkreślono, że celem takiego zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjął, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania lub zarzutów. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy przeprowadził dowody i dokonał oceny kwestii prawnych, a Sąd Apelacyjny jedynie wskazał na możliwość innej oceny prawnej i potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego. Zdaniem Sądu Najwyższego, takie stanowisko Sądu Apelacyjnego nie uzasadnia zarzutu nierozpoznania istoty sprawy i nie może prowadzić do uchylenia wyroku Sądu Okręgowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretację art. 386 § 4 k.p.c. w kontekście nierozpoznania istoty sprawy oraz dopuszczalności zażalenia na postanowienie o uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji.

Zagadnienia prawne (1)

Czy uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał oceny kwestii prawnych, stanowi nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie uchylenie nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy, jeśli sąd pierwszej instancji nie zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy występuje, gdy sąd pierwszej instancji nie badał materialnej podstawy żądania lub zarzutów. W sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji przeprowadził dowody i ocenił kwestie prawne, a sąd drugiej instancji jedynie wskazał na możliwość innej oceny prawnej i potrzebę uzupełnienia dowodów, nie można mówić o nierozpoznaniu istoty sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku
Strona wygrywająca
M. F.

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznapowód (pozwany wzajemny)
Gmina P.instytucjapozwany (powód wzajemny)

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić w ściśle określonych przypadkach, w tym w razie nierozpoznania istoty sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 1¹

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., uchylając wyrok Sądu Okręgowego bez podstawy prawnej w postaci nierozpoznania istoty sprawy.

Godne uwagi sformułowania

celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania • nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu.

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący, sprawozdawca

Monika Koba

członek

Roman Trzaskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację art. 386 § 4 k.p.c. w kontekście nierozpoznania istoty sprawy oraz dopuszczalności zażalenia na postanowienie o uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zagadnienie proceduralne dotyczące granic kontroli sądowej w postępowaniu zażaleniowym i prawidłowego stosowania instytucji nierozpoznania istoty sprawy.

Kiedy sąd drugiej instancji nie może uchylić wyroku pierwszej instancji? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst