IV CZ 45/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie A. M. na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 16 października 2017 r., które odrzuciło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzuciło samą skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o wniosku o przywrócenie terminu, powołując się na art. 398^6 § 3 i 2 w związku z art. 394^1 § 3 k.p.c., wskazując, że procesowa decyzja sądu dotycząca wniosku o przywrócenie terminu nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu. W pozostałej części zażalenie zostało oddalone. Sąd Najwyższy uznał, że wnioskodawca ponosi winę w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Podkreślono, że strona ma obowiązek dostosować środek zaskarżenia do etapu postępowania i rodzaju orzeczenia, a wybór niewłaściwego środka zaskarżenia, nawet przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika, nie może być uznany za brak winy. Sąd Najwyższy wskazał, że prawidłowa wykładnia art. 523 k.p.c. prowadzi do wniosku, że sąd drugiej instancji rozpoznaje wniosek o zmianę postanowienia jako sąd odwoławczy. Brak podstaw do przywrócenia terminu oznaczał, że skarga kasacyjna została złożona z uchybieniem terminu, a jej odrzucenie było prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zażalenia na postanowienie o przywróceniu terminu, oceny winy strony w uchybieniu terminowi procesowemu, a także właściwości sądu i środka zaskarżenia w sprawach o zmianę postanowienia w trybie art. 523 k.p.c.
Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury związanej z art. 523 k.p.c. i oceną winy w kontekście profesjonalnego pełnomocnika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podlega samodzielnemu zaskarżeniu w drodze zażalenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, procesowa decyzja sądu dotycząca wniosku o przywrócenie terminu, jako odnosząca się do postępowania wpadkowego, nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu, niezależnie od treści tego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Rozstrzygnięcie o wniosku o przywrócenie terminu jest decyzją procesową wpadkową, która nie kończy postępowania i nie rozstrzyga o istocie sprawy. Kontrola jej prawidłowości może nastąpić w ramach kontroli orzeczenia kończącego postępowanie lub w trybie art. 380 k.p.c.
Czy wybór niewłaściwego środka zaskarżenia przez stronę, nawet przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika, może być uznany za brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia właściwego środka zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wybór niewłaściwego środka zaskarżenia lub zaniedbanie ustalenia właściwego środka zaskarżenia, nawet przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika, nie może być uznany za brak winy w uchybieniu terminu.
Uzasadnienie
Brak winy wymaga oceny według obiektywnego miernika staranności. Od profesjonalnych pełnomocników oczekuje się wyższej staranności i prawidłowego sporządzania pism procesowych, w tym środków odwoławczych i zaskarżenia. Zaniedbanie tej staranności wyklucza możliwość przyjęcia braku winy.
Jaki sąd jest właściwy do rozpoznania wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia w trybie art. 523 k.p.c. i jak należy go zaskarżyć?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rozpoznanie wniosku o zmianę stanowi kontynuację postępowania. Jeżeli prawomocne postanowienie zostało wydane przez sąd drugiej instancji, to ten sąd powinien rozpoznać wniosek, działając nadal jako sąd odwoławczy. Właściwym środkiem zaskarżenia jest skarga kasacyjna.
Uzasadnienie
Wykładnia art. 523 k.p.c. wskazuje, że zmiana postanowienia następuje w tym samym postępowaniu. Skoro dla zmiany zbędne jest wszczęcie nowego postępowania, to kontynuować je może sąd, który je zakończył. Jeśli był to sąd drugiej instancji, rozpoznaje on wniosek jako sąd odwoławczy, co determinuje właściwy środek zaskarżenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| I. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 523
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana postanowienia wydanego w postępowaniu nieprocesowym dotyczyć może tylko prawomocnego postanowienia oddalającego wniosek i następuje, gdy zmieniły się okoliczności sprawy. Sąd, który wydał prawomocne postanowienie, rozpoznaje wniosek jako sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną jest niedopuszczalne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 168
Kodeks postępowania cywilnego
Warunki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej – brak winy strony.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość poddania kontroli instancyjnej postanowienia sądu pierwszej instancji, nie wydanego w postępowaniu uproszczonym, które nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o przywróceniu terminu jest postanowieniem wpadkowym i nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu. • Wybór niewłaściwego środka zaskarżenia przez stronę, nawet przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika, stanowi o winie strony w uchybieniu terminu. • Sąd drugiej instancji rozpoznaje wniosek o zmianę postanowienia w trybie art. 523 k.p.c. jako sąd odwoławczy, a właściwym środkiem zaskarżenia jest skarga kasacyjna.
Odrzucone argumenty
Zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu jest dopuszczalne. • Uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy strony. • Sąd pierwszej instancji był właściwy do rozpoznania wniosku o zmianę postanowienia w trybie art. 523 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Procesowa decyzja sądu dotycząca wniosku o przywrócenie terminu, nie podlega, bowiem samodzielnemu zaskarżeniu, jako odnosząca się do postępowania wpadkowego, bez względu na treść tego rozstrzygnięcia • Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. • Korzystanie zaś przez stronę z pomocy profesjonalnego pełnomocnika stwarza sytuację, w której obowiązujące standardy staranności są wyższe.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Monika Koba
członek
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zażalenia na postanowienie o przywróceniu terminu, oceny winy strony w uchybieniu terminowi procesowemu, a także właściwości sądu i środka zaskarżenia w sprawach o zmianę postanowienia w trybie art. 523 k.p.c."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury związanej z art. 523 k.p.c. i oceną winy w kontekście profesjonalnego pełnomocnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej i przywrócenia terminu, co jest istotne dla praktyków prawa. Podkreśla znaczenie staranności profesjonalnych pełnomocników.
“Błąd w wyborze środka zaskarżenia kosztował klienta skargę kasacyjną – Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy brak winy nie wystarczy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.