III UZ 8/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał zażalenie wniesione przez S.Z. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2025 r., które odrzuciło skargę kasacyjną odwołującego się od wyroku z dnia 16 listopada 2023 r. Sąd Apelacyjny uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, ponieważ podana w niej wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekroczyła kwoty 10.000 zł, co jest wymogiem w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, chyba że sprawa dotyczy przyznania, wstrzymania emerytury/renty lub objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Odwołujący się zarzucił m.in. nieważność postępowania przed Sądem Apelacyjnym z powodu udziału sędzi K.K., której sposób powołania budził wątpliwości, a także naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej i błędne ustalenie przedmiotu postępowania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że zarzuty dotyczące nieważności postępowania przed sądem niższej instancji nie mogły być oceniane w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym odrzucenia skargi kasacyjnej. Podkreślono, że ocena dopuszczalności skargi kasacyjnej nie wykracza poza indywidualną sprawę. Sąd Najwyższy przypomniał, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, z wyjątkiem spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W tej sprawie, po skorygowaniu wartości przedmiotu zaskarżenia, okazała się ona niższa od wymaganego progu, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kryteriów dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia oraz rozróżnienia między sprawami o ustalenie wysokości składek a sprawami o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna w sprawach o prawo majątkowe, w tym dotyczących ustalenia podstawy wymiaru składek, jest niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, chyba że dotyczy spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty lub o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na art. 398^2 § 1 k.p.c., który określa minimalną wartość przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Wskazuje, że istotą sporu w tej sprawie było ustalenie wysokości należności z tytułu składek, a nie samo objęcie obowiązkiem ubezpieczenia, co czyni skargę niedopuszczalną przy wartości poniżej progu.
Czy zarzut nieważności postępowania przed sądem niższej instancji może być podstawą uwzględnienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej niedopuszczalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nieważności postępowania przed sądem niższej instancji nie może być podstawą uwzględnienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej niedopuszczalności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestia nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji podlegałaby ocenie przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej, a nie przy rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu ze względu na niedopuszczalność. Ponadto, zarzuty dotyczące nieważności nie dotyczyły sędzi, która wydała zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.Z. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Jaśle | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż 10.000 zł, z pewnymi wyjątkami.
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji dokonuje kontroli dopuszczalności skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
u.s.u.s. art. 48
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący sankcji za niezłożenie deklaracji lub złożenie jej z błędami.
u.s.u.s. art. 48b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący procedury wyjaśniającej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 10
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podział władzy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa ocena dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. • Niemożność oceny zarzutów nieważności postępowania przed sądem niższej instancji w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym odrzucenia skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Zarzut nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym z powodu wadliwego składu sądu. • Naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej i błędne ustalenie przedmiotu postępowania. • Skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
sprawa o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest sprawą o prawo majątkowe • skuteczne złożenie skargi kasacyjnej jest determinowane podaną wartością przedmiotu zaskarżenia • skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego • istotą sporu w rozpoznawanej sprawie nie było ustalenie tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, ale ustalenie wysokości należności z tytułu składek • oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej nie zmienia wskazana przez skarżącego okoliczność, że spór pomiędzy organem rentowym oraz skarżącym dotyczy nie tylko tej przedmiotowej sprawy ale jest bliźniaczy w sprawach rozstrzygniętych przez Sąd Apelacyjny
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia oraz rozróżnienia między sprawami o ustalenie wysokości składek a sprawami o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółową analizę dopuszczalności skargi kasacyjnej i rozróżnienie między różnymi rodzajami sporów w tym obszarze.
“Kiedy skarga kasacyjna w ZUS jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Dane finansowe
WPS: 4377 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.