IV CZ 24/05

Sygn. akt IV CZ 24/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 13 kwietnia 2005 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
 
SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Bronisław Czech (sprawozdawca) 
 
ze skargi Gminy Miasta T. - Miejskiego Zakładu Komunikacji w T. w przedmiocie 
uchylenia wyroku Zespołu Arbitrów w W. z dnia 31 sierpnia 2004 r. sygn. akt (…) w 
sprawie z powództwa Gminy Miasta T. - Miejskiego Zakładu Komunikacji w T. 
przeciwko S.(...) Spółce z o.o. w B. o modyfikację specyfikacji w części dotyczącej 
warunków zbiornika paliwowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie 
Cywilnej w dniu 13 kwietnia 2005 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie 
Sądu Okręgowego w T. z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt VIII Ca (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z dnia 10 listopada 2004 r. zmienił wyrok 
Zespołu Arbitrów w W. z dnia 31 sierpnia 2004 r. w ten sposób, ze stwierdził iż opis 
zbiornika paliwowego zawarty w części 2 pkt 2 ppkt 6 Specyfikacji Istotnych 
Warunków Zamówienia (SIWZ) sporządzony przez zamawiającego – Gminę Miasto 
T. – Miejski Zakład Komunikacji w T. – nie utrudnia uczciwej konkurencji. 
Od wymienionego wyroku Sądu Okręgowego wniósł kasację wykonawca – 
S.(...) sp. z o.o. w B., którą Sąd odrzucił postanowieniem zaskarżonym zażaleniem, 
przyjmując, że jest ona niedopuszczalna. 

 
2 
Wykonawca w zażaleniu wniósł o uchylenie postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarżący zdaje sobie sprawę z tego, iż ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – 
Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177 ze zm.) stanowi w art. 198 ust. 
4, że od wyroku wydanego na skutek skargi na wyrok zespołu arbitrów kasacja nie 
przysługuje. Uważa jednak, że przepis ten jest sprzeczny z Konstytucją RP albowiem 
narusza zasadę sądowego wymiaru sprawiedliwości (art. 175 ust. 1) oraz zasadę 
dwuinstancyjności postępowania sądowego (art. 176 ust. 1). 
Kwestia niestosowania przez sądy powszechne pod rządami Konstytucji 
z 1997 roku 
niekonstytucyjnych 
ustaw 
była 
przedmiotem 
wypowiedzi 
Sądu 
Najwyższego m.in. w następujących orzeczeniach: z dnia 7 kwietnia 1998 r., I PKN 
90/98 (OSNP 2000, nr 1, poz. 6), z dnia 26 maja 1998 r., III SW 1/98 (OSNP 1998 
nr 17, poz. 528), z dnia 26 września 2000 r., III CKN 1089/00 – (OSNC 2001, nr 3, 
poz. 37), z dnia 29 sierpnia 2001 r., III RN 189/00 – (OSNP 2002, nr 6, poz. 130), 
z dnia 4 lipca 2001 r., III ZP 12/01 (OSNP 2002, nr 2, poz. 34). W tezach tych 
orzeczeń względnie w ich uzasadnieniach wyrażony został pogląd, że sądy 
powszechne są uprawnione do badania zgodności przepisów ustawowych 
w Konstytucją i do odmowy ich stosowania z powodu sprzeczności z przepisami 
Konstytucji. Podstawy dla powyższego poglądu upatrywano w regule wykładni 
mającej za punkt wejścia hierarchię źródeł prawa, zgodnie z którą akt wyższej rangi 
uchyla akt niższego rzędu w zakresie w jakim zachodzi między nimi sprzeczność, 
w niedopuszczalności orzekania na podstawie przepisów niekonstytucyjnych przy 
jednoczesnym braku obowiązku sądu występowania do Trybunału Konstytucyjnego 
z pytaniem prawnym, w zasadzie niezawisłości sędziowskiej, a także w dyrektywie 
bezpośredniego stosowania Konstytucji wyrażonej w art. 8 ust. 2 Konstytucji. 
Wskazywano, że stwierdzając sprzeczność przepisu ustawy z Konstytucją sąd 
orzeka na podstawie Konstytucji oraz że nie uchybia to kompetencji Trybunału 
Konstytucyjnego, ponieważ nie prowadzi do uchylenia przepisu ustawy i nie ma mocy 
powszechnie obowiązującej, a jedynie stanowi o rozstrzygnięciu indywidualnego 
stosunku społecznego, które nie wiąże innych sądów orzekających na podstawie 
tych samych ustaw. 
Powyższy pogląd pozostaje w opozycji do stanowiska prezentowanego przez 
Trybunał Konstytucyjny, zgodnie z którym sąd powszechny jest uprawniony do 
badania zgodności przepisu ustawy z Konstytucją, jednakże nie jest władny pominąć 

 
3 
takiego przepisu przy rozstrzyganiu sprawy; powinien skierować odpowiednie pytanie 
prawne do Trybunału Konstytucyjnego, a jeżeli nie zdecyduje się na skorzystanie 
z tej próby usunięcia normy ustawowej z systemu prawa, to nie może odmówić jej 
mocy obowiązującej (por. uzasadnienie postanowienia TK z dnia 22 marca 2000 r. 
P 12/98 – OTK ZU 2000 r. Nr 2, poz. 67, uzasadnienie wyroku TK z dnia 4 
października 2000 r. P 8/2000, OTK ZU 2000, nr 6, poz. 189, wyrok TK z dnia 31 
stycznia 2001 r. P 4/94). Również w niektórych orzeczeniach Sądu Najwyższego 
wyrażony został pogląd, że bezpośredniość stosowania Konstytucji nie oznacza 
kompetencji do kontroli konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa przez sądy 
oraz że dopóki nie zostanie stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny niezgodność 
aktu normatywnego z Konstytucją, dopóty akt ten podlega stosowaniu (zob. np. 
uzasadnienie postanowienia z dnia 18 września 2002 r. III CKN 326/01 – niepubl., 
uzasadnienie wyroku z dnia 7 listopada 2002 r. V CKN 1493/00 – niepubl. oraz 
wyroku z dnia 27 marca 2003 r., V CKN 1811/00 - niepubl.). 
Niezależnie od oceny trafności twierdzenia skarżącego, Sąd Najwyższy 
w składzie rozpoznającym zażalenie, przyjmuje, że tylko Trybunał Konstytucyjny jest 
kompetentny 
do 
orzekania 
w 
przedmiocie 
zgodności aktu 
normatywnego 
z Konstytucją (art. 188 Konstytucji RP). Dopóki to nie nastąpiło w odniesieniu do 
art. 198 ust. 4 ustawy – Prawo o zamówieniach publicznych, sąd jest związany tym 
przepisem. Przyjęcie poglądu przeciwnego naruszałoby zasady porządku prawnego 
w Rzeczypospolitej Polskiej. 
Dlatego zażalenie podlega oddaleniu (art. 385 k.p.c. w zw. z art. 39318, 39319 
i 397 § 2 k.p.c. w brzmieniu i w numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 
2005 r., stosownie do art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – 
Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych, Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98).