IV CZ 165/12

Sygn. akt IV CZ 165/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 7 marca 2013 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Marian Kocon 
 
 
 
w sprawie z wniosku M. Ł. 
przy uczestnictwie E. B. i in. , o ustanowienie drogi koniecznej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 7 marca 2013 r., 
zażalenia uczestniczki postępowania I. R. Ś.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w S. 
z dnia 11 maja 2012 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 11 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w S. odrzucił skargę 
kasacyjną uczestniczki I. R. Ś. od postanowienia tego Sądu z dnia 26 stycznia 2012 
r., oddalającego jej apelację wniesioną od postanowienia Sądu Rejonowego w A. z 

 
2 
dnia 6  października 2012 r., w przedmiocie ustanowienia drogi koniecznej. W 
uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że w myśl art. 3984 § 1 k.p.c. skarga 
kasacyjna powinna jednoznacznie określać, czy orzeczenie, od którego została 
wniesiona, zaskarżone zostało w całości czy w części. Uczestniczka użyła 
natomiast formuły „w części, w której Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniesionej 
apelacji w zakresie podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego”, 
a  to  nie spełnia wymagania przewidzianego w tym przepisie. Dokonywanie zaś 
wykładni 
skargi 
kasacyjnej 
w 
celu 
ustalenia 
zakresu 
zaskarżenia 
jest 
niedopuszczalne. Wobec tego wniesiona przez uczestniczkę skarga kasacyjna 
podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. 
W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego uczestniczka R. Ś. 
podniosła, 
że 
podane 
w 
skardze 
określenie 
zakresu 
zaskarżenia 
było 
skonkretyzowane, zawężone i wyraźne, w związku z czym nie wymagało 
dokonywania wykładni skargi. Wynikało także z treści zawartego w skardze 
wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o wysokim 
stopniu sformalizowania. Przewidziany w art. 871 k.p.c. przymus adwokacko-
radcowski wymagany przy wnoszeniu skargi kasacyjnej z założenia zapewnić ma 
należyte jej sformułowanie i spełnienie wymagań konstrukcyjnych przewidzianych 
w  art. 3984 § 1 k.p.c., w tym podania, czy orzeczenie sądu drugiej instancji, 
od  którego skarga kasacyjna jest wnoszona, zaskarżone jest w całości, czy 
w  części (art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c.). Odrębnym elementem skargi są natomiast jej 
podstawy (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.), o których mowa w art. 3983 § 1 k.p.c., w tym 
naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe 
zastosowanie (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.). Zaskarżając postanowienie Sądu 
Okręgowego z dnia 11 maja 2012 r. w części, w której Sąd ten nie uwzględnił 
podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia prawa materialnego, uczestniczka 
podjęła niejako próbę połączenia obu wspomnianych elementów. Tymczasem 
wskazanie, czy orzeczenie sądu drugiej instancji zaskarżone zostało w całości czy 

 
3 
w części dotyczyć musi strony przedmiotowej i podmiotowej zaskarżonego 
orzeczenia, a więc rozstrzygnięcia sądu o zgłoszonym żądaniu oraz podmiotach, 
których żądanie to dotyczyło. Substratem zaskarżenia skargi kasacyjnej jest 
bowiem co do zasady sentencja skarżonego orzeczenia drugiej instancji, a nie jego 
uzasadnienie. Postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 11 maja 2012 r. oddalona 
została apelacja uczestniczki, w której wskazała ona, że zaskarża w całości 
postanowienie Sądu Rejonowego ustanawiające służebność drogi koniecznej. 
Przedmiotem postępowania przez Sądem Okręgowym w tak zakreślonych 
granicach apelacji była zatem kwestia istnienia podstaw ustanowienia służebności 
drogi koniecznej oraz przebiegu tej drogi. Chcąc zaskarżyć postanowienie Sądu 
Okręgowego w części, uczestniczka powinna odnieść się tak określonego 
przedmiotu postępowania. Wbrew twierdzeniom zawartym z zażaleniu treść 
wniosku kasacyjnego także nie wyjaśnia wątpliwości związanych ze wskazanym 
przez nią zakresem zaskarżenia. W skardze kasacyjnej uczestniczka żądała 
bowiem uchylenia zaskarżonego orzeczenia i jego zmianę przez uwzględnienie 
apelacji w części dotyczącej naruszenia prawa materialnego. 
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 
§  3 k.p.c., postanowił jak w sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
es