Orzeczenie · 2020-10-20

IV CSK 79/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-10-20
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyzagadnienie prawnebliskie stosunkibezskuteczność czynności prawnejpostępowanie cywilnekontrola orzecznictwa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez interwenienta ubocznego H. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, zainicjowanej przez Spółdzielnię Mieszkaniową P. przeciwko G. K. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, opierając się na art. 398^9 § 1 k.p.c. Skarżący powołał się na istnienie istotnych zagadnień prawnych dotyczących dopuszczalności przyjmowania przez sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji oraz definicji pojęcia „bliskich stosunków” w rozumieniu art. 527 § 3 k.c. Wskazał również na oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy, analizując przedstawione argumenty, stwierdził, że powołane zagadnienia zostały już dostatecznie omówione w orzecznictwie, a pojęcie „bliskich stosunków” jest interpretowane szeroko w zależności od okoliczności konkretnej sprawy. Nie stwierdzono również oczywistej zasadności skargi, która wymagałaby łatwo dostrzegalnych uchybień. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogów dotyczących istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi. Wyjaśnienie zakresu pojęcia „bliskich stosunków” w kontekście skargi pauliańskiej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, co ogranicza jego wartość merytoryczną. Interpretacja pojęcia „bliskich stosunków” jest ogólna i zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania spełnia przesłanki istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wskazanych przesłanek.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powołane przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące przyjmowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji oraz definicji „bliskich stosunków” zostały już dostatecznie omówione w orzecznictwie. Nie stwierdzono również oczywistej zasadności skargi, która wymagałaby łatwo dostrzegalnych uchybień.

Jakie są kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że orzeczenie w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej zapada po ocenie istnienia tych konkretnych przesłanek, a Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją korygującą błędy w każdej indywidualnej sprawie.

Czy pojęcie „bliskich stosunków” w rozumieniu art. 527 § 3 k.c. obejmuje tylko osoby spokrewnione, czy również osoby pozostające w bliskiej znajomości lub mające wspólne interesy?

Odpowiedź sądu

Pojęcie „bliskich stosunków” jest interpretowane szeroko i może obejmować zarówno osoby bliskie (rodzinnie lub podobnie), jak i osoby, które z dłużnikiem łączy bliska znajomość czy wspólne interesy, a ustalenie bliskości zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, wskazując, że chodzi o taki rodzaj stosunków, który uzasadnia przyjęcie, że jedna z osób jest w posiadaniu informacji o stanie majątkowym drugiej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa P. w G.spółkapowód
G. K.osoba_fizycznapozwany
H. M.osoba_fizycznainterwenient uboczny po stronie pozwanej

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ocena tych przesłanek stanowi tzw. „przedsąd”.

Pomocnicze

k.c. art. 527 § § 3

Kodeks cywilny

Definiuje pojęcie „bliskich stosunków” w kontekście skargi pauliańskiej, wskazując na szeroką interpretację tego pojęcia.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania, w tym odstąpienia od obciążania strony kosztami.

Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1

Ustawa - Prawo o adwokaturze

Reguluje zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 4 ust. 1 i 3, § 8 pkt 6 i § 16 ust 4 pkt 2

Szczegółowe regulacje dotyczące wynagrodzenia adwokata z urzędu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w kwestii przyjmowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji. • Potrzeba zdefiniowania pojęcia „bliskich stosunków” w rozumieniu art. 527 § 3 k.c. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z powodu braku realizacji funkcji rozpoznawczej i kontrolnej sądu drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. • Zagadnienie prawne wymaga więc przytoczenia argumentów wskazujących na istniejące w nauce lub orzecznictwie rozbieżne oceny prawne. • Pojęcie „bliskich stosunków” w rozumieniu art. 527 § 3 k.c. jest interpretowane w orzecznictwie szeroko. • Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa.

Skład orzekający

Anna Kozłowska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogów dotyczących istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi. Wyjaśnienie zakresu pojęcia „bliskich stosunków” w kontekście skargi pauliańskiej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, co ogranicza jego wartość merytoryczną. Interpretacja pojęcia „bliskich stosunków” jest ogólna i zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i interpretację pojęcia „bliskich stosunków”.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i pułapki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst